كوكتەم دەسە، تاسىعان وزەندەر مەن سۋ شايعان اۋىلدار ويعا ورالادى. كۇن جىلىپ، قار ەرىدى دەگەنشە حالىقتان مازا كەتتى دەي بەرىڭىز. بىلتىر اقتوبە وبلىسىنداعى ەلەك، قارعالى، جىڭىشكە وزەندەرى ارناسىنان اسىپ، ەكى مىڭعا جۋىق تۇرعىن ءقاۋىپسىز ايماققا كوشىرىلگەن بولاتىن. 315 ءۇيدى سۋ باسىپ قالعان. ال بيىل اپاتتى بولدىرماۋ ءۇشىن نە ىستەلىپ جاتىر؟ تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزىنە شەندىلەر دايىن با؟ Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى اقتوبە وبلىسى اكىمدىگىنە رەسمي ساۋال جولداعان ەدى.

ءوڭىر باسشىلارىنىڭ جاۋابىنا قاراعاندا، 2017 جىلى اقتوبە قالاسىنىڭ اۋماعىنان وتەتىن 8 وزەندى تەرەڭدەتۋ، تازارتۋ، ارناسىن كەڭەيتۋ جانە جاعاسىن بەكىتۋ بويىنشا قۇجات ازىرلەنگەن. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟ بۇل جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ قاعازعا ۇقىپتىلىعىن عانا بىلدىرەدى. ال اتقارىلعان جۇمىس تۋرالى ماردىمدى مالىمەت جوقتىڭ قاسى. تەك بىلتىر 50 ملن تەڭگەگە سازدى وزەنىنىڭ 5 شاقىرىمىن اپاتقا دايىنداپتى. بۇعان دا شۇكىر دەيمىز، ايتەۋىر جوقتان جوعارى.

بيىل شەنەۋنىكتەر ەلەك، قارعالى جانە سازدى وزەندەرىنىڭ ارنالارىن كەڭەيتۋ، تازارتۋ جۇمىستارىن اتقارۋدى جوسپارلاپ وتىر ەكەن. تاعى سول جوسپار، تاعى سول بەيقامدىق. سوزدەن ىسكە كوشىپ، قاۋىرت قيمىلدايتىن كەز ەمەس پە بۇل؟ قىستىڭ بىتۋىنە ەكى-اق اپتا قالدى. انە-مىنە دەگەنشە كوكتەم شىعادى. جولىنداعىنىڭ ءبارىن جاپىراتىن دۇلەي تاسقىن ادامداردىڭ اسىعىپ-ۇسىگىپ قويعان شەكاراسىنا توقتاي ما؟ ونى ۋاقىتىندا كورەمىز.

اكىمدىك وكىلدەرىنىڭ سوزىنشە، بىلتىرعى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ازاماتتارعا كومەكتەسۋ ءۇشىن «قولعانات اقتوبە» قورى قۇرىلعان ەكەن. وسى ۋاقىتقا دەيىن اتالمىش قوردىڭ ەسەپشوتىنا كاسىپورىنداردان، وبلىس ازاماتتارىنان جانە رەسپۋبليكانىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن 253،3 ملن تەڭگە كەلىپ تۇسكەن. 20 وتباسىعا پاتەر مەن ءۇيدىڭ كىلتى تابىستالعان. 114 وتباسىعا وزدەرىنىڭ كەلىسىمىمەن وبلىس ورتالىعان جەر تەلىمى بەرىلگەن.

2017 جىلى كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە ماحامبەتوۆكا مەن قيسىقكول اۋىلىندا 315 ءۇي ءقاۋىپتى ايماقتى قالدى. ونىڭ ىشىندە 73 ءۇي بۇزىلعان.

- ءۇيسىز قالعان تۇرعىندارعا اكىمشىلىك تاراپىنان جەر تەلىمىمەن قاتار 1 ملن تەڭگەگە سەرتيفيكات تابىستالعان. اتالعان قارجىعا 5ح8 مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋعا قۇرىلىس ماتەريالدارى، كولىك شىعىندارى جانە قۇرىلىس جۇمىستارى كىرەدى،-دەيدى اكىمدىكتەگىلەر.

جالپى كەيىنگى جىلدارى سۋ تاسقىنى جيىلەپ كەتتى. ەكولوگ مەلس ەلەۋسىزوۆتىڭ پىكىرىنشە، ونىڭ سەبەبىن ەكولوگيانىڭ ناشارلاۋىنان، عالامدىق جىلىنۋ سالدارىنان ىزدەگەن دۇرىس. مۇحيتتاعى اۋا تەمپەراتۋراسى جارتى گرادۋسقا كوتەرىلگەن سوڭ الەمنىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندە جاۋىن جاۋىپ، وزەندەر تاسىپ جاتىر.

- تاسقىننىڭ الدىن الۋ ءۇشىن بارلىق جەردى تەكسەرۋ كەرەك. قاي جەردەن سۋ وتەدى – سونى انىقتاپ، قورعانىس جاساۋ كەرەك. سۋ وتكەن جەرلەردىڭ كارتاسىن جاساپ، قالاي بولعانىن جازىپ وتىرۋ كەرەك. ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇل ەسكەرىلمەگەن. بوگەت قۇرىپ، دامبا قازىپ ارەكەت قىلماساق، ونىڭ سوڭى ورنى تولماس اپاتقا اپارۋى مۇمكىن،- دەيدى ەكولوگ.

قازاقستان كليماتى ىلعالدى وڭتۇستىك-شىعىس ازيادا نەمەسە باتپاقتى سىبىردە ورنالاسپاعان. بىزدە كوكتەم مەزگىلىندە عانا سۋ تاسيدى. باسقا ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەت سۋدىڭ ءوزى تاپشى. سوندىقتان، الگى ءبىر ءارتىس ايتپاقشى، «شەشىلمەيتىن ءتۇيىن جوق». ازىلدەگەن جاقسى عوي، ارينە. تەك قار ەرىگەن كەزدە كۇلۋگە شامامىز كەلمەي قالماسا بولدى.