بۇگىن پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتايەۆ Astana Finance Days فورۋمىنىڭ پلەنارلىق سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ اشۋىلۋىنا وراي ينۆەستورلار ءۇشىن ۇلعاياتىن مۇمكىندىكتەر تۋرالى ايتتى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz پرەمەر-مينيستر سايتىنا سىلتەمە جاساپ.

قۇرمەتتى حانىمدار مەن مىرزالار!

سىزدەردى ەلىمىزدىڭ كىندىك قالاسى — بۇگىندە ءوزىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ ءوتىپ جاتقان ارۋ استانادا قارسى الىپ وتىرعانىما شىن جۇرەكتەن قۋانىشتىمىن. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ ايتقانداي: «استانا – بۇكىل قازاقستاننىڭ جەتىستىگى. ءبىز ءححى عاسىردا عالامات دۇنيەنى بىرگە جاسادىق. ادامزات تاريحىندا مۇنداي قالالار ەشقاشان 20 جىلدىڭ ىشىندە سالىنباعان. ال، ءبىز سالدىق!».

جاس ەلوردا ەگەمەن قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىن؛ ءبىزدىڭ جەڭىستەرىمىز بەن جەتىستىكتەرىمىزدى؛ الەمنىڭ دامىعان ەكونوميكاسىنىڭ توپ-30-دىعىنا كىرۋگە ۇمتىلعان ەلىمىزدىڭ بولاشاعىن ءبىر ارناعا توعىستىردى. كۇنى ەرتەڭ ەرەكشە وقيعا — بولاشاق قارجى نارىقتارىنا سەرپىن بەرۋگە باعىتتالعان، تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ەڭ ءىرى ۇلتتىق مەگاجوبا — استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ رەسمي تۇساۋكەسەرى وتەدى.

بۇگىنگى ديالوگ جانە سىزدەرمەن كەزدەسۋ اسا ماڭىزدى، سەبەبى احقو العاشقى قادامىن ەندى باسىپ جاتىر. ءبىزدىڭ اڭگىمەمىز، سىزدەردىڭ كەڭەستەرىڭىز بەن ۇسىنىستارىڭىز بىزگە قارجى ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن دۇرىس ۇيلەستىرىپ، ونىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن ارتىقشىلىقتارىن پاش ەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىمدىمىن.

احقو جاڭا بۋىننىڭ قارجى ورتالىعى رەتىندە قۇرىلۋدا.

ول الەمدىك قارجى ورتالىقتارىنىڭ كلاسسيكالىق فۋنكسيالارىن — ءوتىمدى جانە تەڭدەستىرىلگەن كاپيتال نارىعىن دامىتۋ مەن جەكە تۇلعالاردىڭ اكتيۆتەرىن جانە ءال-اۋقاتىن باسقارۋدى ورىنداپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار دۇنيەجۇزىلىك قارجى الەمىنىڭ ەڭ پەرسپەكتيۆالى دامۋ باعىتتارىنداعى قىزمەتتەردى كورسەتەتىن بولادى.

ءبىز احقو-نى قارجى تەحنولوگيالارى سالاسىنداعى شەشىمدەردى قۇرۋ مەن دامىتۋعا ارنالعان فينتەك-پلاسدارم رەتىندە قاراستىرامىز. مۇنداي جۇمىستار Masterسard جانە Visa، Microsoft جانە Tai Cloud Corp كومپانيالارىمەن ارىپتەستىك نەگىزىندە باستالىپ تا كەتتى.

احقو 60-تان استام ءىرى قارجى ينستيتۋتتارىن، سونداي-اق جاھاندىق فينتەك-حابتار فەدەراسياسىن قامتيتىن R3 حالىقارالىق كونسورسيۋمىنىڭ قاتىسۋشىسى بولدى.

استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى «جاسىل» قارجىلاندىرۋ قۇرالدارىن، مەحانيزمدەرىن جانە ستاندارتتارىن ەنگىزۋ ءۇشىن ءتيىمدى الاڭعا اينالا الادى. بۇل ورايدا، كلينتەك سالاسىندا جاسىل قارجىلار قۇزىرەتى ورتالىعى، سونىمەن قاتار بۇۇ قامقورلىعىمەن حالىقارالىق جاسىل تەحنولوگيالار جانە ينۆەستيسيالىق جوبالار ورتالىعى قۇرىلىپ، جۇمىس ىستەپ جاتىر.

احقو قارجىلىق قىزمەتتەرىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى — يسلامدىق قارجىلاندىرۋ نارىعىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋ. ءقازىردىڭ وزىندە احقو بازاسىندا ازيا دامۋ بانكى جانە يسلام دامۋ بانكىمەن بىرلەسىپ قاجەتتى قۇقىقتىق جانە رەتتەۋشىلىك ورتا قۇرىلدى. بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن مەملەكەتتىك يسلامدىق قۇندى قاعازدار — سۋكۋكتار ەميسسياسى جۇرگىزىلەدى. احقو-نى ءبىز بولاشاقتا يسلامدىق قارجىلاندىرۋدىڭ وڭىرلىك حابى رەتىندە كورەمىز.

وسىلايشا، استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جەتكىلىكتى دارەجەدەگى اۋقىمدى قارجى قىزمەتتەرىن ۇسىناتىن بولادى. ارينە، ونىڭ بۇدان باسقا دا ارتىقشىلىقتارى بار.

احقو كليەنتتەرى مەن قاتىسۋشىلارىنا نە ۇسىنادى، قانداي پايداسىن، مۇمكىندىكتەرىن بەرەدى؟

بىرىنشىدەن، احقو ەۋرازيانىڭ پەرسپەكتيۆالى نارىقتارىنا شىعۋ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرادى.

قازاقستان احقو-نى الەمدىك قارجى جۇيەسىنىڭ بولىگى رەتىندە قاراستىرادى.

الەمدەگى اقشا اعىنىن باسقاراتىن قارجى ورتالىقتارىنىڭ جاھاندىق تىزبەگى بۇكىل جەر شارى ارقىلى — تورونتودان سيدنەيگە دەيىن، توكيودان نيۋ-يورككە دەيىن وتەدى. ولاردىڭ ءارقايسىسىنىڭ وزىندىك بىرەگەي سالاسى بار.

استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ گەوگرافيالىق ەرەكشە ورنالاسۋى ورتالىق ازيا، ەاەو، كۇنگەي كاۆكاز، تاياۋ شىعىس ەلدەرىنىڭ نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.  

سونىمەن قاتار استانا «بەلدەۋلەر مەن جولدار» جاھاندىق باستاماسىنىڭ جاڭا ترانسقۇرلىقتىق باعىتتارىنىڭ باستى توراپتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن دا ەسكەرۋ كەرەك.

سوندىقتان احقو باتىس جۇڭگو، موڭعوليا جانە ەۋروپا ەلدەرى اراسىنداعى قارجىلىق-ەكونوميكالىق كوپىرگە اينالا الادى.

مۇنىڭ بارلىعى 1 ملرد استام ادامدى قامتيتىن الىپ نارىققا جول اشادى.

ەكىنشىدەن، احقو-نىڭ تاۋەلسىز قۇزىرەتى.

دۇنيەجۇزىنىڭ بارلىق قارجى ورتالىقتارىنداعى ءتارىزدى، قۇقىق جانە سوت جۇيەسى اعىلشىندىق جالپى قۇقىق پرينسيپتەرىن ۇستانادى.

اربيتراج ورتالىعى، حالىقارالىق قارجى سوتى جانە تاۋەلسىز قارجىلىق رەتتەۋشى رەتىندە قارجىلىق قىزمەتتەردى رەتتەۋ جونىندەگى كوميتەت قۇرىلدى.

اتالعان بارلىق قۇرىلىمداردى الەمگە تانىمال تاجىريبەلى زاڭگەرلەر باسقارادى. قۇرمەتتى سەر ۆۋلف جانە قۇرمەتتى سوت مۇشەلەرى، دجادج حانىم، دومان حانىم، مەن سىزدەرگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شاقىرۋىن قابىل العاندارىڭىز ءۇشىن جانە سىزدەر شىن مانىندە الەمدىك قارجى جۇيەسىنىڭ جاڭا ەلەمەنتى رەتىندە استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى بولعاندارىڭىز ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن.

قۇرمەتتى حانىمدار مەن مىرزالار!

ءوزىنىڭ گەوگرافيالىق جانە زاڭدى باسىمدىقتارىن احقو سالىق ارتىقشىلىقتارىمەن، جەڭىلدەتىلگەن ۆاليۋتالىق، ۆيزالىق جانە ەڭبەك رەجيمدەرىمەن، كولىك قولايلىلىعىمەن ناقتىلايدى.

احقو ورگاندارى مەن قاتىسۋشىلارى، سونداي-اق ولاردىڭ قىزمەتكەرلەرى سالىق تولەمدەرىنەن 50 جىلعا بوساتىلادى. ولار — قارجىلىق جانە قوسىمشا قىزمەتتەردەن تۇسەتىن كىرىستەرگە كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى، جەكە تابىس سالىعى، جەر سالىعى جانە مۇلىك سالىعى.

احقو قاتىسۋشىلارى احقو بيرجاسىنىڭ كەلىسىمشارتتارى مەن ەرەجەلەرىندە قاراستىرىلعان كەز كەلگەن ۆاليۋتانى پايدالانا الادى.

65 ەلدى ازاماتتارى، ونىڭ ىشىندە ەىدۇ بارلىق ەلدەرى ءۇشىن ۆيزاسىز كەلۋ ەنگىزىلدى.

احقو ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن قاتىسۋشىلارى جانە ولاردىڭ وتباسىلارىنىڭ مۇشەلەرى ءۇشىن 5 جىلعا دەيىن مەرزىمگە ارنايى ۆيزالىق رەجيم قاراستىرىلدى.

كولىكتىك قولجەتىمدىلىگى كەڭەيتىلدى. بۇگىندە استانا تىكەلەي اۋە قاتىناسى ارقىلى الەمنىڭ 9 قارجى ورتالىعىمەن بايلانىسادى. الداعى ءبىر، ءبىر جارىم جىل ىشىندە كەزەڭ-كەزەڭمەن جاڭا حالىقارالىق رەيستەر اشىلاتىن بولادى: سينگاپۋر، توكيو، نيۋ-ي̆ورك جانە ت.ب.

وسىلايشا، قازىرگى تاڭدا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ بىرەگەي جۇمىس مەحانيزمى ءقۇرىبىزدىڭ العاشقى ءىرى قادامىمىز احقو بيرجاسىنا اسا ءىرى ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ اكسيالارىن جاريا ورنالاستىرۋ بولماق.

ءبىز IPO-عا ۇلتتىق ەكونوميكا الىپتارى — «ەير استانا»، «قازاتومونەركاسىپ»، «قازاقتەلەكوم» كومپانيالارى شىعارىلادى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز.

2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلىمىزدەگى باسقا دا اسا ءىرى «قازاقستان تەمىر جولى»، «قازمۇنايگاز»، «سامۇرىق-ەنەرگو»، «قازپوشتا»، «تاۋكەن سامۇرىق» جانە «قازاق ەير» كومپانيالارىنىڭ اكسيالارى شىعارىلادى.

بۇل — بيزنەس پەن ينۆەستورلار ءۇشىن بىرەگەي مۇمكىندىكتەر.

كۇنى كەشە عانا استانادا الەمنىڭ 40 ەلىنەن 500-دەن استام ءىرى كاسىپكەرلەردىڭ جانە ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن جىل سايىنعى «قازاقستانعا جاھاندىق ينۆەستيسيالار ماسەلەلەرى جونىندەگى دوڭگەلەك ۇستەل» ءوتتى.

ينۆەستورلاردىڭ ۇكىمەتپەن تىكەلەي ديالوگ ورناتۋى، سەرىكتەستەرمەن پىكىر الماسۋ ەلىمىزدە جۇمىس ىستەۋگە جوعارى ينۆەستيسيالىق قىزىعۋشىلىق بار ەكەنىن كورسەتتى. دوڭگەلەك ۇستەل اياسىندا جالپى سوماسى $4،8 ملرد 30 جۋىق ءتۇرلى كوممەرسيالىق قۇجاتتارعا قول قويىلدى.

 ءبىز ينۆەستورلاردىڭ مۇنداي سەنىمىن باعالايمىز!

قازاقستان ۇكىمەتى بارلىعىڭىزدى احقو قاتىسۋشىسى بولۋعا شاقىرادى! قازاقستان ءوزىنىڭ جاھاندىق اشىقتىعىن جانە سىزدەرمەن ديالوگ ورناتۋعا ازىرلىگىن راستايدى!