بۇرىنعى كومسومول قازاقستانداعى ەڭ ءىرى قىلمىستىق توپتى قالاي باسقاردى؟ دوستارى كىمدەر؟ قاراماعىنداعى ادامدار اقشانى قالاي تاپتى؟ ون ەكى جىلعا نە ءۇشىن سوتتالدى؟ Today.kz  ەركىن ءىزباساروۆقا قاتىستى وسى جانە اتاۋى باستاپقىدا «اعايىندى تورتەۋ» كەيىن «ايشۋاق جانتۇگەل» دەپ اۋىستىرىلعان قىلمىستىق توپ تۋرالى اقپاراتتى جيناستىرىپتى. اتتەگەن-ايى، ماتەريال ورىس تىلىندە. "قامشى" ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ، وقىرمان قاۋىم نازارىنا قازاقشا اۋدارماسىن ۇسىنادى.

جاستىق شاق پەن سپورت

قىلمىستىق توپتىڭ بولاشاق ليدەرى بالالىق شاعىن اقتوبە وبلىسى، تەمىر اۋدانىندا وتكىزگەن. مەكتەپتى دە ءدال وسى جەردە ءتامامداپ، كومسومولدار قاتارىنا قابىلداندى.

جاس كەزىندە ەركىن كۇرەسپەن اينالىستى. ەركىن ءىزباسار مەديسينالىق ينستيتۋتقا ءتۇستى، ءبىراق ەكىنشى كۋرستا ارمياعا كەتتى. وتان الدىنداعى بورىشىن وتەپ، الماتىعا كەلدى. مال دارىگەرى ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الدى. الايدا ماماندىعى بويىنشا جۇمىس تابا المادى.

ەركىن ءىزباسار - سپورتشى، جاس اتلەتتەرگە قول ۇشىن بەرۋدەن شارشامايتىن، تۋعان جەرىندە جانە شەت ايماقتاردا كۇرەستى دامىتۋ ءۇشىن بارىن سالعان ادام رەتىندە تانىمال بولعان. وسى ىستەرى ءۇشىن ونى پالۋاندار مەن اتلەتتەر سىيلايدى. ەركىن ءىزباسار بىردە ءبىر جارىستى قالدىرماي، قاتىسقان. ءوزىنىڭ سپورتقا قىزىعۋشىلىعىن داعىستاندىق Wrestdag.ru-عا بەرگەن سۇحباتىندا ايتىپ بەردى.

«مەن بۇل سپورت تۇرىمەن شىنداپ كىرىستىم. بۇل قىزىعۋشىلىعىم ءومىر بويى ساقتالىپ قالدى. 1998 جىلى جول اپاتىنا ءتۇستىم. ودان كەيىن كۇرەسپەن اينالىسا المادىم، ءبىراق كۇرەس الاڭى وزىنە تارتىپ تۇرادى (...) ءبىزدىڭ پالۋاندار دەگەنىم – اقتوبە وبلىسىنىڭ پالۋاندارى.

باستاپقى كەزدە كاسىپكەر، دەمەۋشى رەتىندە ءوز ەركىممەن ەركىن كۇرەستىڭ دامۋىنا ۇلەسىمدى قوستىم. كەيىننەن مەنى وبلىستاعى اتالمىش سپورت ءتۇرىن دامىتۋعا جاۋاپتى ادام ەتىپ سايلادى. «كلاسسيكتەرگە»، مۇگەدەك سپورتشىلارعا دا ماتەريالدى كومەك كورسەتەمىن»، - دەيدى ەركىن ءىزباسار.

• «4 اعايىندى» توبىنىڭ جەتەكشىسىنە تاعايىندالعان جازا وزگەردى

«اعايىندى تورتەۋ» ۇيىمداسقان قىلمىستىق توبى

توپ 90-شى جىلداردىڭ ورتاسىندا تانىلا باستادى. اقتوبەلىكتەر باندانىڭ باسشىسى كىم ەكەنىن جانە ونىڭ جىگىتتەرى نەمەن اينالىساتىنىن جاقسى بىلەتىن. توپتى بىلمەيتىندەر ونىڭ اتاۋىنا قاراپ ونىڭ قۇرامىنا اعايىندىلار جينالعان دەپ ويلاۋى مۇمكىن. ءبىراق توپتى قۇرعاندار دوستار بولعان. كوشە زاڭى بويىنشا «اعايىندىلار» دەپ قارىم-قاتىناسى دوس پەن سەرىكتەستىكتەن دە جوعارى بولىپ سانالاتىنداردى ايتادى. ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپقا كورشى ەلدەردىڭ ازاماتتارى دا كىرەتىن.

ق ر ۇقك مەن جەمقورلىققا قارسى ۆەدومستۆانىڭ ادامدارى اقتوبەدە جۇرگىزگەن ارنايى وپەراسيادان كەيىن حالىق ەركىن ءىزباسار مەن ونىڭ توبى تۋرالى ءبىلدى. بۇل تۋرالى كەيىنىرەك...

اشىق دەرەككوزگە سايكەس، «اعايىندى تورتەۋ بانداسىنىڭ» ىقپالى كوپ جەردە كۇشتى بولعان. مۇناي، سپيرت ىشىمدىكتەرىن ساتۋ (قازاقستان مەن جۇڭگو ارقىلى وتكىزۋ كونترابانداسى)، ويىن-ساۋىق كاسىبىنەن اقشا تاۋىپ وتىرعان. قىلمىستىق توپ ءتىپتى اۆتو تۇراقتاردان دا اقشا تاپقان.

توپ مۇناي ۇرلىعى كەزىندە ۇستالدى. سوتتا ونىڭ انىق-قانىعىن جۇرگىزۋشىلەر ايتىپ بەردى.  

«تاكسيمەن ادامداردى تاسىدىم. كليەنتتەردىڭ ءبىرى قوسىمشا اقشا تابۋدى ۇسىندى. 2014 جىلى ەكى مارتە اششىسايعا باردىم. ءار بارىپ كەلگەنىمە 20 مىڭ تەڭگە بەردى. (...) 2015 جىلى كەڭقياققا باردىم. ول جەردە كۇزەت تە، قورشاۋ دا بولمادى. دالادا تەك بوشكە مەن ماي تۇتىك قانا بولدى. مەن كولىكپەن كەلەتىنمىن، ولار وزدەرى تيەيتىن. ونىڭ ۇرلانعان مۇناي ەكەنىن بىلمەدىم»، - دەيدى ەرەجەل ابدامبەتوۆ.

تۇنگى رەيستەرى ءۇشىن ول 240 مىڭ تەڭگە العان.

ەكىنشى جۇرگىزۋشى ميحايل كوجۋحوۆسكيي سوتتا ونى تەلەفونمەن جالداعانىن ايتىپ بەردى. ونىڭ تۇراقتى جۇمىسى بولماعان، سوندىقتان كەلىسكەن.

«2014 جىلى "كراز" كولىگىندە سارى بوشكەنى تاسىمالدادىم. (...) ال 2015 جىلى كەڭقياققا بارىپ ءجۇردىم. تەك تۇندە جۇرەتىنبىز. مەنى "ۋازيكتە" كۇتىپ تۇراتىن. اقتوبەدە كولىگىمدى قاراۋسىز قالعان جانارماي بەكەتىندە تاستاپ كەتەتىنمىن. 2015 جىلى كەڭقياققا 10 رەت باردىم»، - دەيدى ميحايل كوجۋحوۆسكيي. قىزمەتى ءۇشىن ەرەجەپ ابدامەتوۆ سەكىلدى 240 مىڭ تەڭگە العان.

2016 جىلدىڭ قىسىنا دەيىن جۇمىس جاقسى جۇرگەن.

تەرگەۋ، سوت...

2016 جىلى 7 جەلتوقساندا اقتوبەنىڭ بىرنەشە جەرىندە ارنايى وپەراسيا جۇرگىزىلدى. وعان ۇقك، ءسىم جانە جەمقورلىققا قارسى ۇلتتىق بيۋرو قاتىستى. ۇستالعاندار كوپ بولدى. ولاردىڭ اراسىندا كۇش قۇرىلىمى وكىلدەرى، راديكالدى ءدىن وكىلدەرى دە بولعان. ءتىنتۋ جۇمىستارى كەڭسەلەردە جانە كۇدىكتىلەردىڭ ۇيلەرىندە جاسالدى. تەكسەرۋگە الىنعان زاتتاردىڭ ىشىندە مۇنايى بار اۆتوسيستەرنالار بار.  

12 جەلتوقساندا «اعايىندى تورتەۋ» قىلمىستىق توپ باسشىلارىن زاڭگەر سەرىك سارسەنوۆ (قايتىس بولدى) قورعايتىنى بەلگىلى بولدى. ول كەزىندە «ارقانكەرگەندە» 15 ادامدى ءولتىردى دەپ ايىپتالعان ۆلاديسلاۆ چەلاحتى قورعاعان. 26 ادام تەرگەۋگە الىندى. ولاردى زاڭسىز تاسىمال، مۇنايدى ساقتاۋ، قىلمىستىق توپ قۇرۋ، بوپسالاۋ جانە باسقا دا اۋىر قىلمىس جاسادى دەپ ايىپتادى. ءىس 300 تومنان، 17 كريمينالدى ەپيزودتان تۇردى. تەرگەۋ كەزىندە «اعايىندىلاردىڭ» قىلمىستىق ىستەرىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى «جاۋىپ» وتىرعاندارى انىقتالعان.  

2017 جىلى 7 قاراشادا ءىس سوتقا جىبەرىلدى. 2018 جىلدىڭ 15 ناۋرىزىندا اقتوبە وبلىستىق قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ارنايى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق سوتىندا ءىستى قارادى. ەركىن ءىزباساردى ق ر قك 379 بابى 1 ءبولىمى (بيلىك وكىلدەرىنە باعىنباۋ) بويىنشا تاعىلعان ايىپتى الىپ تاستى. بيىل ءساۋىر ايىندا اقتوبەنىڭ  مۇگەدەكتەر قورى سوتقا جۇگىندى. ولار ەركىن ءىزباساردىڭ مۇگەدەك ەكەنىن جانە مۇگەدەكتەردىڭ قۇقىعىن ساقتاپ، ونى باس بوستاندىعىنان ايىرماۋدى سۇرادى. قۇجاتقا قۇرالاي بايمەنوۆا قول قويدى.  

2018 جىلى 2 تامىزدا سوت شەشىم شىعاردى. «اعايىندى تورتەۋ» قىلمىستىق توبىنىڭ باسشىسى ەركىن ءىزباساروۆ 12 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. ونىڭ وڭ قولى اۋحات قالييەۆ 11 جىلعا سوتتالدى. اقتوبە وبلىسىنىڭ ءىىد باسشىسىنىڭ ەكس-ورىنباسارى راحات احانوۆ 5 جىل 3 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى.