"قۋىرشاقتاردىڭ" الماتىداعى پرەمەراسى قازاننىڭ 15ء-ى كەشكىسىن قالاداعى "جاس ساحنا" تەاترىندا ءوتتى. جۇزدەن اسا كورەرمەن سىياتىن زال لىق تولدى. ەسىكتىڭ اۋىزىندا ونشاقتى ادام ءبىر ساعاتتان اسقان قويىلىمدى تۇرىپ تاماشالادى. سپەكتاكلدە تەك ءبىر اكتەر – تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ عانا وينادى.

"ەسەيگەندە ادام دا قۋىرشاققا اينالادى"

ساحنا تاس قاراڭعى. سالدەن كەيىن مۇڭلى اۋەن ەستىلىپ، ساحناعا سۇيرەتىلە شىققان قارت ادامنىڭ سۇلباسى كورىندى. قارت جۇپىنى كيىنگەن، جالاڭ اياق. ساحنانىڭ ورتاسىندا شاڭىراققا ۇقساپ ايقاسقان بەس-التى اعاش سالبىراپ تۇردى. سول جاق بۇرىشتا اعاش ساندىق تۇر. بار دەكوراسيا - وسى.

ساندىقتان قۋىرشاقتاردى الىپ، شاڭىراق استىنداعى ىلگىشتەرگە بىر-بىرلەپ ىلە باستاعان قارت ەرتەدە قۋىرشاقتار جايلى ەستىگەن اڭىز اڭگىمەسىن باياندايدى.

"ەرتە زاماندا قۋىرشاقتاردىڭ ءوز الەمى بولعان. ءبىراق جىل سايىن كۇن تۇتىلعاندا ادامدار قۋىرشاقتاردىڭ بالاسىن تارتىپ الىپ وتىرعان. بۇل قىسىمنان ابدەن زارەزاپ بولعان قۋىرشاقتاردىڭ ءبىرى قارا سيقىردىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ، ءوز قىزىنا دا ۇيرەتەدى. كۇندەردىڭ كۇنىندە ول قىزدى دا ادامدارعا بەرەتىن ۋاقىت كەلەدى. قۋىرشاق قىز ءوز تاعدىرلاستارىمەن كەتىپ بارا جاتىپ جانىنداعى بالالارعا دا قارا سيقىردىڭ قۇپياسىن اشادى. سول ساتتەن باستاپ ادامدار اراسىندا سابيلەر ءولىمى كوبەيگەن. قۋىرشاقتارعا اشۋلانعان ادامدار ولاردىڭ ەلىنە شابۋىل جاساپ، تىنىشتىق بەرمەيدى. قۋىرشاقتاردىڭ زارىن قۇداي ەستىپ، ول قۋىرشاقتاردى وزگە عالامشارعا الىپ كەتكەن ەكەن" دەدى قارت.

"ءبىراق ادامنان ايلا اسقان با؟" دەگەن قارت: "كەيىن ادامدار قولدان جانسىز قۋىرشاقتار جاساۋعا كىرىسكەن. ەسەيگەندە ادام دا قۋىرشاققا اينالادى. ومىردەگى ساتقىندىق، ارسىزدىق، ارامدىق پەن ادىلەتسىزدىك، قيانات ونى ەرىكسىز قۋىرشاققا اينالدىرادى. ءبىراق ەشكىم ءوزىنىڭ قۋىرشاق ەكەنىن مويىندامايدى" دەدى.

ىلگىشتەرگە ىلىنگەن قۋىرشاقتىڭ بىرىنەن ءوزىن ساتىپ كەتىپ، سونىڭ كەسىرىنەن تۇرمەگە تۇسكەن ارىپتەسىنىڭ بەينەسىن كورەدى. ەكىنشىسىنەن جاستايىنان بىرگە ءوسىپ، كەيىن دارىگەر بولعان، ءبىراق ول دارەجەگە ادامنىڭ ءولىمى ارقىلى جەتكەن دوسىن كورەدى. زۇلىمدىق جاساسا دا، ونىڭ جازا الماعانىنا ىشتەي قاتتى قاپالانادى. قانشا دوس-جاقىنى بولسا دا، ادام اركەز جالعىز ەكەنىن تۇسىنەدى. وسىلايشا ومىردەن ءۇمىتىن ءۇزىپ، ورتەنىپ ولگەن وتباسىمەن قاۋىشۋ ءۇشىن قوساۋىز مىلتىقتى القىمىنا تاقاپ، شۇرىپپەنى باسادى. جەرگە قۇلاعان قارتتىڭ ۇستىنە شاڭىراق تۇسەدى. جارىق سونەدى.

ءبىر ءسات ۇنسىزدىكتەن كەيىن كورەرمەندەر ورىندارىنان تۇرىپ، ۇزاق قول شاپالاقتاپ تۇردى.

“باسىنان وتكەن وقيعالار كورىنىس تاپقان"

قويىلىمنان كەيىن تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆقا گۇل شوقتارىن ۇسىنعان قۇتتىقتاۋشىلاردىڭ قاراسى كوپ بولدى. ساحناعا الماتى قالاسىنىڭ ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باستىعى نۇرلان سىدىقوۆ شىعىپ، پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمى مەڭگەرۋشىسى ايدا بالايەۆانىڭ قۇتتىقتاۋىن وقىپ، تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتىڭ يىعىنا شاپان جاپتى. اكتەر ونى الىستاۋ تۇرىپ تىڭداپ، جاپقان شاپاندى كوپ ۇزاماي شەشىپ تاستادى.

"بۇل قويىلىم مەن ءۇشىن وتە قىمبات. بۇل – جالعىز اكتەردىڭ تەاترى. جانىڭدا ەشكىم جوق، وزىڭمەن-وزىڭ كۇيىپ-پىسەسىڭ. قيىن ەكەنى ءسوزسىز. قولعانات مۇرات دەگەن جاس جىگىتتىڭ جازعان بۇل پەساسى مەنىڭ جان دۇنيەمدى قاتتى تەبىرەنتتى. استارى وتە تەرەڭ، قويىلىمنىڭ نەگىزگى ماقساتى - ادامزاتتى اپاتتان قۇتقارۋ" دەدى تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ.

كورەرمەندەردىڭ ءبىرى جازۋشى، دراماتۋرگ دۋلات يسابەكوۆتىڭ پايىمداۋىنشا، جامانقۇلوۆ بۇل قويىلىم ارقىلى باسىنان وتكەن وقيعانى ايتا بىلگەن.

"قازاقتىڭ بيلەرى مەن حاندارىن ويناعان تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتى بۇگىن اكتەر رەتىندە كوردىم. وسىعان دەيىنگى رولدەرى بىركەلكى بولاتىن. بۇگىنگىنىڭ تاقىرىبى ەرەكشە. ءبىزدىڭ شىندىق پەن وتىرىكتىڭ اراسىندا جۇرگەنىمىزدى استىن سىزىپ كورسەتتى. ءوزىنىڭ وڭ جامباسىنان كەلگەن ءرول سياقتى. اششى شىندىق. سوڭعى جىلدارى تۇڭعىشبايدىڭ باسىنان وتكەن وقيعالار وسى قويىلىمدا كورىنىس تاپقان سەكىلدى. ەگەر تۇڭعىشبايدىڭ باسىنان ءتۇرلى جاعداي وتپەگەندە، مۇنداي پەسانى وسىلايشا ويناۋى مۇمكىن ەمەس ەدى" دەدى جازۋشى.

"فەنيكس" كوركەم ءفيلمىن تۇسىرۋگە "بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجىنى جىمقىردى" دەپ ايىپتالعان اكتەر ءارى رەجيسسەر تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ بىلتىر ءۇش جارىم جىل شارتتى جازا العان.

"فەنيكس" ىسىنە بايلانىستى سوت پروسەسى 2017 جىلعى ناۋرىزدىڭ 9-ى كۇنى باستالعان. قىلمىستىق ءىس بويىنشا توعىز ادام "مەملەكەتتەن كينو تۇسىرۋگە بولىنگەن 69 ميلليون تەڭگەگە جۋىق قارجىنى جىمقىرعان" دەگەن ايىپپەن اكتەر جامانقۇلوۆ باستاعان توعىز ادام جاۋاپقا تارتىلعان. جامانقۇلوۆ سوت وتىرىستارىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتان بىرنەشە رەت كومەك سۇراعان. كەيىن سوت شەشىمى شىققاندا اكتەر "پرەزيدەنتكە وكپەلى" ەكەنىن ايتقان.

اۆتورى: مانشۇك اساۋتاي

دەرەككوز: azattyq.org