قازاقستاندا قازاق ءتىلىنىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتۋ ءۇشىن ءتۇرلى باعدارلامالار قابىلدانىپ جاتىر. ونىڭ كوزدەيتىن ماقساتى ءبىر – قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ، قازاق تىلىنە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرۋ، ءىس-قاعازداردى قازاق تىلىندە جۇرگىزۋ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى حالقىنىڭ انا ءتىلىن مەڭگەرە وتىرىپ، سۇرانىسقا قاراي وزگە ءتىلدى ۇيرەنۋىنە جاعداي جاساۋدى دا كوزدەيدى. ماسەلەن، الەم سويلەيتىن اعىلشىن ءتىلىن جەتىك مەڭگەرۋى ءۇشىن دە ءتۇرلى قادامدار جاسالۋدا.

اقىن، جازۋشىلار، فيلوسوفتار ءتىل تۋرالى كوپتەگەن دانالىق ءسوز قالدىرىپ كەتكەن. قاي قايسىسى بولماسىن ءتىلدى دارىپتەپ ونىڭ ءار ۇلت ماڭىزدىلىعىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ءار ۇلتتى ونىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى، ءداستۇرى، مادەنيەتى، ءدىلى مەن انا ءتىلى ايعاقتايدى. ءار ۇلتتىڭ انا ءتىلى ونىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىن، ەلدىڭ تۇعىرلى تىرەگى، قازاقستان حالقىنىڭ رۋحاني بايلىعى، وتكەنى مەن بولاشاعىنىڭ ايقىن كورىنىسى. ءتىل قاي ەلدە، ۇلتتا بولماسىن قاستەرلى، قاسيەتتى، قۇدىرەتتى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى - قازاق ءتىلى. انا ءتىلىمىز – دۇنيەجۇزىندە بار تىلدەردىڭ ىشىندەگى  ەڭ باي، وتە ادەمى تىلدەردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى. قازاق ءتىلىنىڭ مەرەيىن ءوسىرىپ، قازاقستاندىق قوعامدا ونىڭ قولدانىس اياسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كوپتەگەن شارالار اتقارىلۋدا.

ول ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ارنايى باعدارلاما قابىلداندى. ياعني تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى.

ونىڭ ماقساتى بيىك، اياسى كەڭ. قازاقستاندا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلدانعاندا ونىڭ ايقىن مىندەتتەرى، ناقتى ماقساتتارى، جوسپاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ۋاقىت شكالاسى بەلگىلەندى.

ساراپشىلار، مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ اياسىن كەڭەيتۋ، عىلىم، ءبىلىمنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوساتىن العى شارتتاردى جۇزەگە اسىرۋ، جاڭا تەحنولوگيانىڭ ءتىلىن ءتۇسىنىپ، ءتۇرلى سالادا كۇن ساناپ شىعىپ جاتقان ماڭىزدى جاڭالىق پەن تولاسسىز دامۋ اعىنىنا ىلەسۋ ءۇشىن الەمدىك اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋگە ىقپال ەتىپ، تۇرتكى بولۋدى كوزدەيدى. ونداعى ماقسات قازاقستان رەسپۋبليكاسى حالقىنا قازاق ءتىلىن كەڭىنەن ناسيحاتتاپ، تۇلعا رەتىندە دامۋعا قوسالقى فاكتور رەتىندە كومەكتەسەتىن، جاڭا عىلىم، ءبىلىم الەمىنىڭ ەسىگىن ايقارا اشۋى ءۇشىن كومەكتەسۋ، وعان مۇمكىن بەرۋ. وسىلايشا قازاقستان ازاماتتارىن جاپپاي ساۋاتتاندىرىپ، مەملەكەتتىك تىلگە قاتىستى ماسەلەنى شەشۋ، ءبىلىمدى، ساۋاتتى، قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەن ازاماتتارعا مۇمكىندىك اشا وتىرىپ، ەلدىڭ الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق جاعدايىن تۇزەۋ. سەبەبى، ونى تەرەڭىنەن زەردەلەيتىن بولساق، جوعارىدا اتاپ وتكەن عىلىم، ءبىلىم، اقىل، پاراسات، ءوز انا تىلىنە دەگەن ماحاببات قازاقستان رەسپۋبليكاسى بولاشاعىنا وڭ اسەرىن بەرمەي قويمايدى. ول قاي سالادا بولماسىن.

ءتىلدى جەكە نىسان رەتىندە الىپ ونى ادامنىڭ ويلاۋ جۇيەسىنە، تۇلعالىق قالىبىنا، ويلاۋ جۇيەسىنە، ءبىر ءتىلدى يگەرە وتىرىپ، وزگە ءتىلدى ۇيرەنۋگە كەلگەندە ونىڭ تەحنيكاسىنىڭ تەرەڭ يگەرە وتىرىپ، ميدىڭ جۇمىس ىستەۋ قابىلەتىنە قانشالىقتى اسەر بەرەتىنىن كەرەمەت اسەر بەرەتىنىن عالىمدار فيزيكالىق، بيولوگيالىق، فيزيولوگيالىق تۇرعىدا جان-جاقتى زەرتتەپ، ونىڭ تەك پايداسى بولاتىنىن دالەلدەپ كەتكەن.

مۇنى قازاقستان ۇكىمەتى جەتە تۇسىنەدى، بىلەدى. سول سەبەپتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى حالقىن ءتۇرلى باعدارلامالار، ءتۇرلى سالاداعى رەفورمالار ارقىلى ءبىلىم، عىلىمعا باۋلۋ، ءتىلدى ۇيرەتۋ، ەڭ باستىسى ءوزىنىڭ ۇلتتىق تامىرىنان اجىراماس ءۇشىن قازاق ءتىلىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋدى مىقتاپ قولعا الدى.

قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە دەرلىك قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە ىنتالاندىرۋ، قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن وزگە ۇلت وكىلىن مىسالعا الا وتىرىپ، وزگەلەردى ىنتالاندىرۋ، قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە تەز ءارى ىڭعايلى وقۋلىقتاردى شىعارۋ، ءتۇرلى سەمينار ۇيىمداستىرۋ، ءتۇرلى قازاق تىلىنە قاتىستى بايگەلەر ۇيىمداستىرۋ.

تەمىرلان حاسانوۆ