ءابدىجاپار ءالقوجا باۋىرىم وتە دۇرىس ايتادى. راسىندا، قوجالار قازاقتان قىز الماسا، قانى بۇزىلماس ەدى. سونىڭ كەسىرىنەن قازاق دالاسىنا، بالاسىنا، ءتىپتى تۇركى دۇنيەسىنە قاسىرەت اكەلگەن اۋىر-اۋىر قىلمىستار دا جاسالماس ەدى. ەگەر قانى بۇزىلعان قوجالاردىڭ كەسىرى تيمەسە ورتالىق ازيانى ءبىر عاسىر اشسا الاقانىندا، جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستاعان ۇيعىر حاندىعى جەر بەتىنەن تىپ-تيپىل جويىلىپ كەتپەس ەدى. قانى بۇزىلعان قوجالار وتىراردىڭ قاقپاسىن اشىپ بەرمەسە، شىڭعىسحان وركەنيەتتى قالانى باسىپ الا الماس ەدى. شىن مانىندە، ابىلايحان جوڭعارعا ءوز ەركىمەن تۇتقىنعا تۇسكەن. تۇتقىنداعى ءۇش جىلدا قازاق دالاسىنىڭ قۇپياسىن جوڭعارعا جەتكىزىپ وتىرعان جانسىزداردى انىقتاپ ۇلگەردى. ولاردان ىرگەسىن اۋلاق سالعاننان باستاپ، قازاق قولى جەڭىستەن-جەڭىسكە جەتتى. قازاق جاساقتارى جوڭعارمەن ارپالىسىپ، قىتايمەن قىرىلىسىپ جاتقاندا ءاپپاق قوجا اقساقال قىتايعا قىز بەرىپ، قوجالاردىڭ قانىن بۇزباسا، شىعىس تۇركىستانداعى بۇگىنگى قاسىرەتتى ىستەر بولارما ەدى. سىزدىق تورە قاشقاردىڭ تۇبىندە 16 مىڭ جاساۋىلمەن 2 مىڭ جۇڭگو قولىنان جەڭىلىسكە ۇشىراعاندا قىتايلارعا كومەك بەرگەندەر قوجالاردىڭ كوسەمى ياقۇپبەكتەن بەت بۇرعان قانى بۇزىلعان قانداستارى ەمەس پە؟...ولاردىڭ دا قانىن قازاق بۇزدى ما؟

كەرەك بولسا، مۇنداي دەرەكتەردىڭ ءالى تالايىن ايتىپ بەرە الامىن. بالا كەزىمدە تۇردىبەك قاجى دەگەن اتامىز بولدى. ول كىسى قانى بۇزىلماعان قوجا ەدى. اپتا سايىن ارالتوبە دەگەن اۋىلدا جارمەڭكە وتەدى. ول كىسى سودان قالمايدى. جولشىباي مەنى ەرتىپ الاتىن. جۇرت ۇمىتقان، تەرىس قابىلداعان تالاي دۇنيەنى ماعان اڭگىمەلەپ بەرەتىن. سونىڭ سارقىنشاعى مەنىڭ سانامدا ءالى جاڭعىرىعىپ ءجۇر. وكىنىشكە وراي، ول كىسى قازاق قىزىنان تۋعان، قازاق قىزىمەن ۇيلەنگەن. سول ىنتىماقتى ويلاپ، بۇنى جازباي-اق قوياىن دەسەم، نامىسىم جەر بولىپ بارادى. مەن دە قىز ءوسىرىپ وتىرعان اداممىن.

باۋىرىم، ءبىز كوپ نارسەنى بىلمەگەننەن ەمەس، كوڭىلى قالماسىن دەگەن كوڭىلشەكتىكتەن ايتپايمىز. سىيلاعانىمىزدى مومىندىق دەپ، جول بەرگەنىمىزدى ساراڭدىق دەپ تۇسىنبەگەيسىڭ؟ ەگەر قازاق ايتاتىن بولسا:

ءبىز قازاق دەگەن مال باققان ەلمىز،
ءبىراق، ەشكىمگە سوقتىقپاي، جاي جاتقان ەلمىز.
ەلىمىزدەن كۇت-بەرەكە قاشپاسىن دەپ،
جەرىمىزدىڭ شەتىن جاۋ باسپاسىن دەپ،
نايزاعا ۇكى تاققان ەلمىز!
ەشبىر دۇشپان باسىنباعان ەلمىز،
باسىمىزدان ءسوزدى اسىرماعان ەلمىز!
دوسىمىزدى ساقتاي بىلگەن ەلمىز،
ءدامى، تۇزىن اقتاي بىلگەن ەلمىز،
اسقاقتاعان حان بولسا،
حان ورداسىن تاپتاي بىلگەن ەلمىز!
اتادان ۇل تۋسا، قۇل بولامىن دەپ تۋمايدى،
انادان قىز تۋسا، كۇڭ بولامىن دەپ تۋمايدى»، – دەپ اۋزىمىزدان، اق يت كىرىپ، كوك يت شىعارىپ تۇرىپ ايتامىز. 

قيىن قىلسا، ءبىر ءانشى شىعارسىڭ. ونداي ءاندى ەكى قازاقتىڭ ءبىرى ايتادى. سەنىڭ ءانىڭدى قازاقتار عانا تىڭدايدى. وعان سەنبەسەڭ، بارلىق كونسەرتتەرىڭنىڭ ۆيدوسىن تەكسەرىپ شىق. تىڭدارمانىڭنىڭ كىمدەر ەكەنىن سودان بىلەسىڭ. مىقتى بولساڭ، ديماش سياقتى الەمدى اۋزىڭا قاراتشى، وعان ءالىڭ جەتپەيدى. قازاقتار ءاندى وسىلاي ايتادى، باۋىرىم. قولىڭنان كەلسە، ديماش سياقتى بۇكىل دۇنيەجۇزىنىڭ قىزىن وزىڭە عاشىق ەت. ول دا قولىڭنان كەلمەيدى. 

ەسىڭدە بولسىن، قازاق تاريحىنداعى بارلىق قاندى جورىقتار قارىنداستىڭ قامى ءۇشىن، قىزدارىنىڭ ارىن تاپتاتپاۋ ءۇشىن بولعان. ەل باسىنا ەكىتالاي كۇن تۋعاندا ءبىر قولىمەن بەسىگىن كوتەرىپ، ءبىر قولىنا قىلىش ۇستاپ، ەرلەرمەن قاتار قىزىل قانىن سۋشا اعىزىپ، وسى دالانى سۇقتانعان جاۋدان قورعاپ قالعان قازاقتىڭ قىزدارى بولاتىن. كەشەگى جەلتوقساندا ەل نامىسىن قورعاعان، تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا الا دورباسىن ارقالاپ ءجۇرىپ، ەلدى تىعىرىقتان الىپ شىققاندا قازاقتىڭ قىزدارى. اۋىرلىقتىڭ الدىندا جۇرگەنىمەن، اتاق-داڭىق، مارتەبەنى ەركەگىنە جازىپ، سونىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋ ءۇشىن وزىندەگى باردىڭ ءبارىن قۇربان ەتە الاتىن باتىلدىق تەك قازاقتىڭ قىزدارىنىڭ عانا قولىنان كەلەدى. وسىنداي ەرجۇرەك قىزدارمەن باس قۇراعان ەركەكتە ارمان بارما؟ سەن ايتۋدان ارلانباساڭ، اشىعىن مەن دە ايتايىن. قازاق قوجادان قىز الماسا، ەركەگى قاتىنسىز قالمايدى، قىز بەرمەسە، قىزدارى بايسىز قالمايدى. قازاقتىڭ قىزدارىنان قولىنان نە كەلەتىنىن بۇگىنگى كۇننىڭ ءوزى دالەلدەپ وتىرعانىن كورمەي ءجۇرسىڭ بە؟ وتپەن ويناما!

ساعان تاعى دا ايتايىن، سەن بۇلاي اۋزىما كەلگەننىڭ ءبارى اقيقات ەكەن دەپ كوپىرىپ، تاريحتان بەرى سەن قازاقسىڭ، مەن قوجامىن دەپ ءبىر-بىرىن ءبولىپ اتاۋدان يمەنىپ كەلگەن، سىيلاپ كەلگەن، ءبىر شاڭىراقتىڭ استىنداعى ەلمىز دەپ ەمىرەنىپ وسكەن اعايىننىڭ اراسىنا ىرىتكى سالىپ، بىرىمىزبەن ءبىرىمىزدى قىرىلىستىرىپ، كوڭىلگە كىربەڭ، نىنتىماققا ىلاڭ، بەرەكەگە بەلدەۋ سالعانشا، دوس پەن دوستىڭ، تۋىس پەن تۋىستىڭ، قۇدا مەن جەگجاتتىڭ، جەزدە مەن بالدىزدىڭ، ەر مەن ايەلدىڭ، اعا مەن ءىنىنىڭ، ابىسىن-اجىننىڭ اراسىن اشىپ، كوڭىلگە كۇدىك پەن كۇمان، سەنىمسىزدىك پەن جاۋلىق ۇيالاتقانشا، بەدەلىڭمەن، اتاق-داڭقىڭمەن جۇرتتىڭ بەرەكەسىن ۇيىتىپ، ىنتىماعىن بەكەمدەيتىن پىكىر ايتساڭ، ءقارانومىر حالىق حان كوتەرمەس پە ەدى؟ 

ورىستىڭ ىلاڭىنان، قىتايدىڭ قىسىمىنان قۇتىلىپ، بۇگىنگىدەي ەل بولۋعا ەرەن ەڭبەك ەتكەن قازاق قىزىنىڭ نامىسىنا قىلداي قىلاۋ ءتۇسىرۋ ۇلتتىڭ نامىسىمەن بىردەي باعالاناتىنىن ويلانا ءجۇر. 
جۇرىسىنەن جاڭىلعان قىزدارىمىز بولسا، وعان باسىڭدى قاتىرماي-اق قوي. ونداي جاعداي باسقانىڭ دا باسىندا بار. ۋاقىتى كەلگەندە ءوزىمىز رەتتەپ الامىز.

قاجەت انداستىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىنان الىنعان