13 شىلدەدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى كۇنى اتاپ وتىلەدى – بۇل مەملەكەتتىك مۇددەلەردى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن، قازىرگى زامانعى قاتەرلەرگە قارسى تۇراتىن جانە ەل مەن ونىڭ ازاماتتارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇزەتەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىبي مەرەكەسى.
بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى قانداي سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانى، قازىرگى جاعدايدا ولاردىڭ جۇمىسىن قانداي باسىمدىقتار ايقىندايتىنى، سونداي-اق قىزمەتتىڭ دامۋى، ونىڭ كادرلىق الەۋەتى مەن نەگىزگى قىزمەت باعىتتارى تۋرالى ءبىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇقك ءتوراعاسى، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك گەنەرال-لەيتەنانتى ساعىمبايەۆ ەرمەك الدابەرگەنۇلىمەن سۇحباتتاساتىن بولامىز.
سالەمەتسىز بە، قۇرمەتتى ەرمەك الدابەرگەن ۇلى. كەزدەسۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىڭىز ءۇشىن العىس ايتامىز جانە ءسىزدى، سونداي-اق بارلىق جەكە قۇرامدى كاسىبي مەرەكەلەرىڭىزبەن قۇتتىقتايمىز.
كوميتەت جۇمىسى تۇسىنىكتى سەبەپتەرمەن جاريا ەتىلمەيدى. دەگەنمەن قۇپيالىق پەردەسىن ءسال اشاتىن بولساق، ۇقك ءوزىنىڭ كاسىبي مەرەكەسىنە قانداي ناتيجەلەرمەن جەتىپ وتىر؟ ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندىق ارناۋلى قىزمەتتىڭ جاي-كۇيى مەن الەۋەتىن نە نارسە كوبىرەك سيپاتتايدى؟
قايىرلى كۇن! قۇتتىقتاۋىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى ءوزىنىڭ قۇرىلعانىنا 34 جىل تولۋىن اتاپ وتۋدە.
وسى ۋاقىت ىشىندە كوميتەت قالىپتاسۋ مەن دامۋدىڭ ۇلكەن جولىنان ءوتىپ، ۇزدىك داستۇرلەر مەن ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ، وزىق تەحنولوگيالار مەن اناليتيكالىق جانە جەدەل جۇمىستىڭ جاڭا ادىستەرىن بەلسەندى ەنگىزەتىن زاماناۋي ارناۋلى قىزمەتكە اينالدى.
ءوز قىزمەتىندە ۇقك مەملەكەت باسشىسىنىڭ نەگىزىندە «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتى جاتقان ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ باعدارىن دايەكتى تۇردە ىسكە اسىرۋدا.
بۇل مەملەكەتتى سىرتقى جانە ىشكى قاتەرلەردەن قورعاۋدى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار زاڭ بارلىعى ءۇشىن باعدار بولاتىن، ال ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى – ەڭ جوعارى باسىمدىققا اينالاتىن جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋدى بىلدىرەدى.
قازاقستاندىق ارناۋلى قىزمەتتىڭ بەينەسى تۋرالى سۇراققا كەلەتىن بولساق، بۇگىندە بۇل – ءوز قىزمەتىنە سيفرلىق تەحنولوگيالار مەن باسقا دا جاڭاشىلدىقتاردى بەلسەندى ەنگىزىپ جاتقان، ءوزىنىڭ عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ بازالارى بار، قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان قۇرىلىم ەكەنىن اتاپ وتەيىن.
ۇقك – تەك ارنايى وپەراسيالار مەن قۇپيا ازىرلەمەلەر عانا ەمەس. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ زاماناۋي جۇيەسى تەرەڭ تالداۋدان، تاۋەكەلدەردى ۋاقتىلى انىقتاۋدان جانە وقيعالاردىڭ دامۋىن ءدال بولجاۋدان باستالادى. ءدال وسى تالداۋ جۇمىسى قاتەرلەردى الدىن الا انىقتاۋعا، ولاردىڭ تابيعاتىن تۇسىنۋگە جانە جاعىمسىز سەنارييلەردىڭ ىسكە اسۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن شەشىمدەر قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سوندىقتان بۇگىندە كوميتەتتە تالداۋ باعىتىن دامىتۋعا، زاماناۋي سيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە، ۇلكەن اۋقىمداعى دەرەكتەردى وڭدەۋگە جانە بولجاۋ ادىستەرىن جەتىلدىرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. بۇل ءتيىمدى عانا ەمەس، سونداي-اق الدىن الۋ باعىتىندا دا ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ارينە، جەدەل قىزمەتكەرلەر، شەكاراشىلار، كيبەرقاۋىپسىزدىك ماماندارى، ۇشقىشتار، ارنايى بولىمشەلەردىڭ جاۋىنگەرلەرى جانە تاعى باسقالار بۇرىنعىسىنشا اسا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
ولاردىڭ بارلىعى – ءاربىر وپەراسيانىڭ ساتتىلىگى كاسىبيلىككە، ۇيلەسىمدى جۇمىس پەن ساپالى تالداۋعا نەگىزدەلگەن مەملەكەتتى قورعاۋدىڭ ءبىرىڭعاي كوپدەڭگەيلى جۇيەسىنىڭ ءبىر بولىگى.
ءبىزدى ءبىر قاراپايىم اقيقاتتى ءتۇسىنۋ بىرىكتىرەدى: ەل قاۋىپسىزدىگى ءاربىر قىزمەتكەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنەن، ءوز ىسىنە بەرىلگەندىگىنەن جانە مەملەكەت پەن ونىڭ ازاماتتارىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن شەشىم قابىلداۋعا دايىن بولۋىنان باستالادى.
ءسىز اتاپ وتكەندەي، كوميتەت قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىگى بەلگىلى ءبىر دارەجەدە جابىقتىقتى كوزدەيدى. ەگەر ءقاۋىپ ەرتە كەزەڭدە بەيتاراپتاندىرىلسا، قوعام ونىڭ قانشالىقتى جاقىن بولعانىن ەشقاشان بىلمەيدى.
بۇگىندە ۇقك ءدال وسى قاعيداتپەن جۇمىس ىستەيدى: تەك سالدارعا نازار اۋدارىپ قانا قويماي، الدىن الۋ ءۇشىن ارەكەت ەتۋ. اسقاق سوزدەرسىز، جاريالىلىقسىز جانە ەڭ باستىسى – قاتەلەسۋگە قۇقىقسىز.
قارقىندى وزگەرىپ جاتقان حالىقارالىق جاعداي مەن جاڭا سىن-قاتەرلەر مەن قاۋىپتەردىڭ پايدا بولۋى جاعدايىندا ارناۋلى قىزمەتتەر جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى ەرەكشە ماڭىزعا يە. ۇقك قازىرگى قاتەرلەرگە قالاي بەيىمدەلەدى جانە مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىن قالاي قامتاماسىز ەتەدى ؟
قازىرگى جاعدايدا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسى ساپالى جاڭا سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلۋدە. ولار اناعۇرلىم كۇردەلى، تەحنولوگيالىق تۇرعىدان دامىعان جانە كوبىنەسە ترانسۇلتتىق سيپاتقا يە بولا تۇسۋدە.
ەڭ وزەكتى سىن-قاتەرلەردىڭ قاتارىندا حالىقارالىق لاڭكەستىك پەن ەكسترەميزمدى، ترانسۇلتتىق قىلمىستىق توپتاردىڭ قىزمەتىن، كيبەرقاۋىپتەردى، مەملەكەتتىڭ ىشكى پروسەستەرىنە ارالاسۋ ارەكەتتەرىن، سونداي-اق زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قۇقىققا قايشى ماقساتتاردا پايدالانۋدى اتاپ وتۋگە بولادى.
ماسەلەن، بيىلعى جىلدىڭ مامىر ايىندا «ورتالىق ازيا – جۇڭگو» فورماتىنداعى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كەزدەسۋىندە قازاقستان پرەزيدەنتى تاياۋ جىلدارداعى باستى قاۋىپتەردى – كيبەرقىلمىس پەن جاساندى ينتەللەكت فەيكتەرىنەن باستاپ ترانسۇلتتىق قىلمىستىق جەلىلەرگە دەيىن ناقتى ايقىنداپ بەردى.
ول دەسترۋكتيۆتى كۇشتەردىڭ قولىنداعى جاساندى ينتەللەكتتىڭ اقپاراتتىق ىقپال ەتۋ قۇرالىنا اينالۋى مۇمكىن ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. شىن مانىندە، اۋقىمدى سيفرلاندىرۋ اياسىندا ءبىز كيبەرشابۋىل ادىستەرىن جەتىلدىرىپ جاتقان حالىقارالىق حاكەرلىك توپتار بەلسەندىلىگىنىڭ ءوسۋىن كورىپ وتىرمىز.
ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدا بارلاۋ جانە قارسى بارلاۋ ءداستۇرلى تۇردە باسىم ورىن الادى. ولاردىڭ قىزمەتى جاسىرىن قاتەرلەردى انىقتاۋعا، قازاقستاننىڭ مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە شەتەلدەگى ەل ءۇشىن تاۋەكەلدەرگە مونيتورينگ جۇرگىزۋگە باعىتتالعان، سونداي-اق تىڭشىلىققا جانە ىشكى تۇراقسىزداندىرۋشى فاكتورلارعا قارسى قالقان قىزمەتىن اتقارادى.
جەكەلەگەن شەتەلدىك سۋبەكتىلەردىڭ ءبىزدىڭ وتانداستارىمىزدى قۇقىققا قايشى قىزمەتكە تارتۋ ارەكەتتەرىن انىقتاۋ جانە ولاردىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا كۇندەلىكتى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.
بۇدان باسقا، كوميتەت حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جەلىسى بويىنشا كەڭ اۋقىمدى بىرلەسكەن جۇمىستار جۇرگىزەدى.
قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن ۇقك تمد، ەۋروپا، ازيا جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرىن قوسا العاندا، شەت مەملەكەتتەردىڭ بارلىق دەرلىك جەتەكشى ارناۋلى قىزمەتتەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى.
ەڭ تىعىز جانە جەمىستى قارىم-قاتىناستار تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جانە كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىندا بايقالادى، تۇراقتى تۇردە بىرلەسكەن وپەراسيالار وتكىزىلەدى. سونداي-اق ۋاقتىلى اقپارات الماسۋ جولعا قويىلعان.
سەرىكتەستەردىڭ تىكەلەي كومەگىمەن ىزدەۋدە جۇرگەن ادامدار انىقتالىپ، وتانىنا قايتارىلدى، قىلمىستاردىڭ جولى كەسىلدى.
كوميتەت قىزمەتىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل بولىپ تابىلادى. بۇل جەردە تەك قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ ناقتى فاكتىلەرىن انىقتاۋعا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار جۇيەلى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن سەبەپتەر مەن جاعدايلاردى جويۋعا باسا نازار اۋدارىلادى.
بۇل باعىتتاردىڭ بارلىعى ءبىر باستى ماقساتقا – ۇلتتىق مۇددەلەردى سەنىمدى قورعاۋعا جانە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىندىرىلعان.
بۇگىندە قازىرگى زامانعى قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋ تەك مەملەكەت پەن قوعامنىڭ تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىلى ارقىلى عانا مۇمكىن بولادى. ءدال وسى بىرلىك، جاۋاپكەرشىلىك جانە زاڭدىلىق قاعيداتتارىنا ورتاق ۇستانىم تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدىڭ جانە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن سەنىمدى قورعاۋدىڭ اسا ماڭىزدى شارتتارى بولىپ تابىلادى.
قوعامداعى قاۋىپسىزدىك سەزىمىنىڭ ارتىندا ىقتيمال قاۋىپتەردى انىقتاۋ جانە بولدىرماۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس تۇر. بۇگىنگى تاڭدا ۇقك لاڭكەستىك جانە ەكسترەميستىك سيپاتتاعى تاۋەكەلدەردىڭ الدىن الۋ جۇيەسىن قالاي قۇرىپ جاتقانىن جانە بۇل باعىتتا قانداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلگەنىن تولىعىراق ايتىپ بەرە الاسىز با؟
تەرروريستىك قۇرىلىمدار ءوز قىزمەتىن قارجىلاندىرۋ، ۇيلەستىرۋ جانە ادامداردى تارتۋ ءۇشىن سيفرلىق ورتانى، اتاپ ايتقاندا جاساندى ينتەللەكتىنى بەلسەندى پايدالانا وتىرىپ، قازىرگى زامانعى شىنايىلىققا تەز بەيىمدەلەدى.
مۇنداي جاعدايدا تەرروريزمگە قارسى كۇرەس جۇيەلى جانە كەشەندى سيپاتقا يە.
كوميتەت تۇراقتى نەگىزدە الدىن الۋ شارالارى كەشەنىن ىسكە اسىرادى، راديكالدى يدەولوگيانىڭ ىقپالىنا تۇسكەن ادامداردى انىقتاۋ بويىنشا جەدەل جۇمىس جۇرگىزەدى، قارجىلاندىرۋ ارنالارى مەن ەكسترەميستىك ماتەريالداردى تاراتۋ ارەكەتتەرىنىڭ جولىن كەسەدى.
