Qamshy.kz portalyna suhbat bergen Anjelıka Kım esimdi boıjetken shet elde turmys jaqsy bolsa da Qazaqstandy eshbir elge aıyrbastamaıtynyn jetkizdi.
Kımpabty Almatynyń kartop bálishine aıyrbastamaımyn
Almatyda týyp-ósken ol on jeti jasynda Seýlge oqýǵa attanǵan. «Seýl bir kórgennen júregimdi jaýlap aldy. Minsiz taza kósheler, mınýt-mınýtymen ýaqytynda júretin qoǵamdyq kólikter, kishipeıil ári ustamdy adamdar, qyzmet kórsetýdiń joǵary deńgeıi — bunyń barlyǵy qalaı unamasyn?
Biraq men Seýlge barǵan alǵashqy kúnnen bastap Qazaqstandy saǵyndym. Kımpab sıaqty káristik taǵam túrlerin men Almatynyń kartop bálishine aıyrbastamas edim. Iá, men ashshy taǵamdardy jaqsy kóremin. Kımchıdi kúnde jeýge daıynmyn. Biraq palaý, manty jáne qazy-qartanyń orny men úshin bólek. Tegim káris bolsa da qazaq halqynyń ulttyq taǵamdary meniń janyma jaqyn.
Mantynyń qamyryn bótelkemen jaıdym
Qazaqstandy saǵynǵanym sonsha, ortaq tilde sóılesetin adam izdedim. Koreıada barlyǵy káris tilinde sóıleıdi. Men de bul tildi jetik meńgergenmin. Biraq qazaq jáne orys tilderinde aralasatyn qurby-qurdastarymdy ishteı izdeı bastadym. Sóıtip, Orta Azıadan shyqqan, Koreıada turatyn orys tildi jastarmen tanysyp, merekeler uıymdastyryp, jıi-jıi basyn qosyp turdyq.
Áli esimde, ekinshi kýrsta oqyp júrgende bárimiz birigip manty jasamaq boldyq. Jýsaı salynyp, kúrish kespe qosylǵan káris mantysy emes, ózimizdiń qazaqstandyq, maıly et, pıaz, kartop, asqabaq qosylǵan manty. Koreıada oqtaý qaıdan bolsyn? Dúkenderden izdesek te tappadyq. Sodan maǵan ıdeıa keldi. Qamyrdy ılegen soń sýsynnan bosaǵan bótelkeni oqtaý qylyp, nanyn jaıdym. Manty piskende bárimiz jabylyp, qas-qaǵym sátte jep aldyq.
Káris dostarymyz qazaq taǵamdaryna tamsanýmen boldy
Almatydaǵy áke-sheshem maǵan qazaqstandyq taǵamdardy jiberip turdy. Elden sálemdeme kelgende on-on bes dosymdy shaqyryp, birge jeıtinbiz. Jergilikti káris dostarymyzben de bólistik. Káris jastaryna qazaqstandyq ónimder qatty unady. Ásirese, bal, shokolad, syr, shujyq, nan men jemis-jıdekterge deıin dámdi ekendigin aıtyp maqtap jatty. Ol jaqta bundaı tabıǵı taǵamdar kezdespeıdi. Báriniń dámi birtúrli jasandy sıaqty.
Sondyqtan dámi til úıirer qazaq taǵamdaryna káris dostarymyz tamsandy-aq.
Olarǵa elden kelgen qurt-irimshikke deıin úlestirdik. Káris dostarymyz bárinen de qazaqtyń qurtyna tań qaldy. Olar úshin tańsyq taǵam ǵoı.
Káristerdiń jan-dúnıesi men úshin jumbaq kúıinde qaldy
«Koreıada sizdi tań qaldyrǵan ne nárse?» degen suraǵymyzǵa Anjelıka bylaı dep jaýap berdi:
Káristerdiń jan-dúnıesi men úshin jumbaq kúıinde qaldy. Men kópshil bolǵandyqtan dostarym da kóp. Seýlge alǵash barǵanda janym qulazyp, ózimdi qoıarǵa jer tappadym. Káristerdiń bir ereksheligi kezdesken adamnan birden jasyn suraıdy. Al bizdiń tárbıemiz basqasha ǵoı, qyzdyń jasyn suramaıdy. Menen jasymdy suraǵanda qysylyp, ishteı renjip qaldym. Káristerdiń adamnyń jasyn neldikten suraıtynyn keıin bildim. Olar qalaı sóılesý kerektigin anyqtaý úshin suraıdy eken adamnyń jasyn.
Koreıadaǵy káristerdiń mentalıteti týraly aıtsam, olar káris tilin meńgergen adamdy baǵalaıdy. Eger siz «sálemetsiz be» jáne «rahmet» degen eki sózdi ǵana bilseńiz, soǵan qýanady.
Ońtústik Koreıa turǵyndary úıine qonaq shaqyrmaıdy
Kárister qonaqjaı halyq. Kez-kelgen meıramhanada sizdiń shet eldik ekenińizdi bilgen ıesi sizge salat pen kofeni usynady. Satý úshin emes, jaı qonaqjaılyq belgisi retinde. Káris jastary qonaqqa kelgen shet el azamattaryna kórikti jerlerdi kórsetýge asyǵady. Bul da ózderin tanytýǵa umtylǵan bir ultjandylyqtyń belgisi bolsa kerek.
Biraq Qazaqstan halqynyń qonaqjaılyǵyna eshbir el teń kelmeıdi, árıne. Tek qazaqstandyqtar ǵana keń dastarhanyn jaıyp, úıine qonaq shaqyratyn sıaqty. Óıtkeni, men bilim alǵan Ońtústik Koreıa turǵyndary úıine qonaq shaqyrmaıdy. Úılerine kisi barýy sırek.
Qazaqstan halqynyń taǵy bir artyqshylyǵy qonaǵyna bar dámdisin usynýy. Ystyq taǵam, salattyń nebir túri, tátti-dámdilermen dastarhandy toltyrady. Dastarhan basynda bir-birine jaqsy tilekter aıtady. Al káristerde olaı emes. Men birde káris dostarymdy qazaqtyń úılený toıyna shaqyrǵan edim. Sol toıdan alǵan áserlerin kárister kópke deıin umyta almaı júrdi. «Qazaqtyń toıyna eshbir eldiń meıram-merekesi jetpeıdi eken» dep tań qalǵan.
Seýlde ótken segiz jyl jarqyn sátterge tola bolsa da, men Qazaqstanda turýǵa bel býdym. Joldasym káris azamaty, bir ulymyz bar. Úıde de qazaqtyń as mázirlerin dastarhannan úzbeımiz. Qazaqstandy eshbir elge aıyrbastamaımyn!
Jazyp alǵan Dana Qamshybek
