Sorly soldattarym-aı. Bizdegi birde-bir general osylaı jylaı ala ma? Óziniń qol astyndaǵy jaýyngerine jany ashyrlyqpen jáne qamqorlyqpen qaraı almaıtyn polkovnık pen maıordan, qaharly bolsa da ádiletti dushpan artyq.
Áýelde oıda júrgen biraq basqym kelmeı júrgen taqyryp edi. Amal joq aýyzdy ashtyq
Átteń! Átteń! Deısiń. Nege bizdiń sarbazdar aıdyń kúnniń amanynda atylyp bolmasa asylyp maıyp bolyp jatyr? El shetine jaý tıgen bolmasa oǵy túsken joq. Ańyrap anasy, zar ılep týys-týǵany qalǵany. Jap-jas, órimdeı jigitter. Bireýi endi ǵana kelgen áskerge, bireýi áne-mine aı-kúnin sanap úıine asyqqan jas soldat. Armanyna qol sozym qalǵanda kókteı qyrqylyp, aıaqasty ajal qushyp jatyr. Kesilgen ǵumyr, jelge ushqan úmit. Osy taqyryp myń jerden aıtylsa da áskerdegi álimjettik jasaý basylmaı-aq tur. Adamǵa adam emes, haıýan retinde qaraý armıada shegine jetti. Áskerı ómirdiń eń úlken qateligi árkimniń jeke bas ar-namysyna basqynshylyq jasaý. Jas soldattyń jan dúnıesine sebepsizden-sebepsiz qol suǵý. Biz áli kúnge deıin qorlaýdy tárbıeleý dep qabyldap kelemiz. Sol arqyly baǵyndyrý, ustaý, syndyrý degen orystyń túrmesinen taraǵan jaman ádetti zakon etip keledi. Shynymdy aıtsam dál osyndaı qorlyqqa tózbeı ólip ketken sarbazdardy naǵyz namysshyl erkekter der em. Oılasańyzdar, kim-kim-aq, shyn ashynǵanda, búıtip mal bolyp júrgenshe ólgenim artyq demeı me. Al, ólgisi kelmeı aman-esen úıine kelgender erteń ne istemek? Eger qudaı saqtasyn elge jaý tıse, jańaǵy qorlyq kórgen soldatyń jaýdy ata ma, álde aldymen óziniń namysyn taptaǵan saptasyn ata ma?
Bizdegi qatelik sál tómen shendi bolsa aradaı talaı jóneletin, joǵary shendini kórse shybyndaı úımelep artyn jalaı qalatyn aram tamaqtyǵymyz da. Qoǵamdyq ortadaǵy jabaıylaý qarym-qatynas, áskerı ómirde odan da aýyr túrde júrgizilip keledi. Biz 21 ǵasyr qazaqtary birimizdi-birimiz qorqytyp syılatýdy qoımasaq, qatardaǵy jaýyngerlerdiń ajal qushýy ázir-búgin toqtamaıdy. Talaptanyp, talpynyp kelgen jas jaýyngerdiń jan dúnıesin qorlaǵansha, tan dúnıesin mashyq pen jattyǵýǵa aıamaı salyp nege temirdeı shyńdamaımyz? Nege bireýdiń órimdeı balasyn ólimge ıtermelep, ózimizdeı ıisi qazaq násilin tabannyń astyna salǵansha, onyń rýhyn janyp, eli-jeri úshin shahıt bolýǵa nege baýlymaımyz? Mıllıard qytaıdan estimegen sumdyqty 20 mıllıonǵa jeter jetpes halyqtan estip, kórip jatyrmyz. Biz ne, júregi joq halyqqa aınalǵanymyz ba? Ne úshin bylyq etpeımiz? Tipti keıistik bildirýge de shama kelmeı jatqandaı. Oılasańyzdar, bul degenińiz óte úlken tragedıa, aýyr ólimder.
Jaqsybek QAQAN
