Ońtústik Qazaqstan oblysy, Saıram aýdany, Mankent aýylynda turatyn Rýstambek qarıanyń esimi el ishinde jıi aıtylady. Sebebi aqsaqal adam boıyna kirip ketken jyndy shyǵarýshy. Qulaqqa túrpi estilgenimen, qarıanyń aldyna kelip, «dertinen» saýyǵyp jatqandar qanshama. Osy rette óńirdegi nur.kz tilshisi 61 jastaǵy Rýstambek Begmetov qarıamen arnaıy suhbattasyp qaıtty.
- Rýstam ata, kishkene ótkenge kóz júgirtip, boıyńyzdaǵy bul qasıet qaıdan jáne qashan daryǵany týraly toqtalyp ótińizshi...
- Áldekimder buny bir kúnde berile salatyn qasıet dep oılaıdy. Al shyn máninde din degen – ol da bir ǵylym. Ony da oqyp, izdený kerek. Sonymen qatar adamnyń boıyna Alladan talap beriledi. Meniń ata-anam dindi qatty ustanǵan kisiler. Bes ýaqytyly namazyn qaza etpeı, perzentterine týra joldan taımaý kerektigin únemi qulaqtaryna sińirgen. Ákem dem salyp, talaı adamǵa shapaǵaty tıgen molda bolǵan. Al jyndy shyǵaratyn qasıet maǵan babalarymyzdan kelgen. Men de ózgeler sekildi áskerde bolyp, qyzmet jasaǵan adammyn. Bir aıta keterligi, ómirimde spırttik ishimdikti urttap, temeki tartqan adam emespin. Allanyń qudiretimen sońǵy 20 jyldan beri osy joldamyn. Árıne, barlyǵy aldymen Alla taǵalanyń arqasynda. Al men tek sebepshi ǵanamyn.
- Al keıde tylsym kúshke shamańyz jetpeı, adam boıyna ornyǵyp alǵan jyndy shyǵara almaı qalatyn sátter bolady ma?
- Soǵysqa shyqqan adam da qarsylasynyń kúshin bilip alady ǵoı. Bul da sol soǵys sıaqty. Jyn – kózge kórinbeıtin dushpan. Adamdy ózdiginshe bılep, týys-baýyrlaryna, aınalasyna qarsy qoıady. Eń jamany, adamnyń densaýlyǵyna kesirin tıgizedi. Adam boıyna kirip alǵan jyndy shyǵarý Allanyń qudiretimen oryn alady. Iaǵnı, Allanyń kúshi basym. Eger senimsizdik bolsa, nátıje bolmaıdy. Tek odan arylǵan adam týra joldan taımaı, namazyn oqyp júrýi kerek. Eger pende teris jolda júrýin doǵarmasa, jyn qaıtadan onyń boıyn panalap alýy múmkin.
- Qandaı súrelermen oqısyz jáne qansha ýaqyt jumsalady?
- Ár derttiń emine belgili bir dári bolatyn sekildi, onyń da ózindik súreleri bar. Qurannyń barlyq súresiniń óz emi bolady. Kóbine «Baqara» súresi oqylady. Iaǵnı, sıqyr qaıtaratyn súreler.
Jyndy shyǵarýdyń belgili bir ýaqyty joq. Súre bir oqylǵannan qaıtady. Keıde bir aı, tipti bir jyl boıyna adam boıynan shyqpaıtyn jyndar da bolady. Joǵaryda atap ótkenimdeı, onyń bári adamnyń ózine baılanysty. Iaǵnı, spırttik ishimdik, shylym, qumar oıyn, urlyq sekildi teris áreketterden janyn aýlaq ustaýy qajet. Sonymen qatar onyń qandaı maqsatpen adam boıyna ornyǵýy da mańyzdy.
- Jynmen dıalogqa da túsedi ekensiz. Qaı tilde sóılesesizder?
- Kóbine olarmen qazaq tilinde sóılesemin. Osydan biraz ýaqyt mynandaı jaǵdaı oryn aldy. Almatyda bir boıjetkenge súre oqydym. Onyń boıyna kirip alǵan jynmen aǵylshyn tilinde sóılestim. Árıne, men aǵylshyn tilin bilmeımin, sondyqtan aýdarmashynyń kómegine júgindim. Senesiz be, álgi qyz aǵylshyn tilin múldem bilmeıtin bolyp shyqty. Ol ózi oqıtyn oqý ornynda muǵalimniń shaqyrýymen sheteldiń bir merekesine barǵan eken. Jertólede ótken merekede teris áreketter jasalynǵan. Sol kezde onyń boıyna jyn ornyǵyp alǵan.
- Jyn kirgen adamnyń belgileri qandaı?
- Ony kez kelgen adam baıqaýy múmkin. Máselen, kóshede áldekim ózimen-ózi sóılep jatsa, siz «jyn kirip ketken be?» deısiz ǵoı. Al shyn máninde ol ózimen emes, ishindegi jynmen tildesip jatady. Jyn kirgen adamnyń minez-qulqy kenetten ózgerip, týys-jaqyndaryna óshpendilik paıda bolady keıde. İshtegi jyn adamdardy teris áreketterge ıtermelep turady. Keıbirleriniń kózine ártúrli beıneler kórine bastaıdy. Qarańǵylyqty, jalǵyzdyqty jany qalaıdy. Quran oqylǵan jerden janyn alshaq ustaıdy. Al qara dýadan paıda bolǵan jyny bar adamdardy súre oqý arqyly ǵana baıqaýǵa bolady.
- Jyn jas talǵaıdy ma?
- Joq, kez kelgen adamnyń boıyna kirip ketedi. Tipti jańa týǵan sábıdiń janyn da pana etýi múmkin. Jynys ta tańdamaıdy. Onyń áıel ne erkek ekenin tildesken soń baıqaımyn. Sondaı-aq, bir adamnyń boıyna birneshe jyn ornyǵyp alýy da múmkin.
Facebook arqyly bólisý
Vkontakte bólisti
OQO-da jyndarmen sóılesetin qarıa dúleı kúshpen qalaı kúresetinin aıtyp berdi (vıdeo)
- Adam janynan qýylǵan jyn qaıda barady?
- Olardyń óz álemderi bar. Óz álemderimen ómir súre beredi.
- Olar ózińizge ne týystaryńyzǵa shabýyl jasamaıdy ma?
- Barlyǵy bir Allanyń qolynda... Tek men emes, biz otbasymyzben namaz oqımyz. Tipti tıtteı nemerelerime deıin. Bes ýaqyt namaz oqý – bizge kózge kórinbeıtin qorǵan beredi. Ulym men nemerelerimniń de boıynan meniki sekildi qasıetti baıqap júrmin. Tek ázirge olar daıyn emes.
- Kúnine qansha adamdy qabyldaısyz? Taǵy bir suraq, elimizdiń qaı aımaǵynan kelýshiler kóp?
- Árkezde árqalaı. Kúnine 50-60 adam, keıde 100 adamǵa deıin keledi. Jyndy shyǵarý da kóp energıany talap etedi. Ózim em qabyldap júrgendikten qazirgi tańda tek túske deıin kelýshilerdi qabyldaımyn.
Kómek surap kelýshilerdiń basym kópshiligi Batys jáne Soltústik óńirlerinen keledi. Reseı, Ózbekstan, Qyrǵyzstan sekildi elderden de arnaıy izdep keletinder bar. Keı adamdar aldyma kelgen soń súre oqyp berýimniń aqysyn surap jatady. Men eshqashan aqy suraǵan adam emespin. Barlyǵy adamnyń nıetine baılanysty. Ózderi rızashylyq bildirip jatady. Men nanyn taba almaı júrgen adamǵa osynsha aqsha bermeseń, qabyldamaımyn dep qalaı aıtamyn? Eger adam aqshasy joq bolsa, ómir baqı aýrý bop júrmeıdi ǵoı.
- Osy rette ózińizden keńes suraıyqshy, jyn qandaı jaǵdaıǵa adamnyń boıyna kirip ketedi?
- Ártúrli... Keıde adam qatty qýanyp nemes qatty shoshynǵanda, teris jolda júrip, tazalyqty saqtamaı, qoqys aralaǵan jaǵdaıda kirip ketýi ábden múmkin. Sonymen qatar qara dýanyń kúshimen de jyn pendeniń boıyna kiredi. Qara dýa degenimiz - sıqyrshynyń kómegimen belgili bir adamnyń jolyn kesý. Maǵan osydan biraz ýaqyt buryn prokýror bir azamat kómek surap keldi. Ol qatty naýqastanyp, tósek tartyp jatyp qalǵan. Oǵan súre oqyǵanymda qatty qınalǵany sonshalyq, kıimi shylqyldap sý bop ketti. Boıyndaǵy jyndy shyǵarǵan soń belgili bolǵandaı, oǵan qara dýa jasalǵan eken. Áldekim qyzmetin tartyp almaq bolyp ádeıi aram pıǵylǵa barǵan. Ondaılarǵa aıtarym, dýa jasaǵandar jazasyz qalmaıdy. Olarǵa jazany Jaratýshy beredi.
- Áńgimeńizge rahmet.
