Qazaqstan Respýblıkasy
Premer-Mınıstri
K.Q. Másimovke
Qurmetti Kárim Qajymqanuly!
Ózińizge belgili, elimizde Qazaqstan Respýblıkasynda tilderdi damytý men qoldanýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy iske asyrylýda.
Baǵdarlamanyń maqsaty Qazaqstanda turatyn barlyq etnostardyń tilderin saqtaı otyryp, ult birligin nyǵaıtýdyń asa mańyzdy faktory retinde memlekettik tildiń keń aýqymdy qoldanysyn qamtamasyz etetin úılesimdi til saıasaty bolyp tabylady.
Baǵdarlamany iske asyrýǵa respýblıkalyq jáne jergilikti búdjetterdiń qarajaty, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda tyıym salynbaǵan basqa da qarajattar baǵyttalǵan. Baǵdarlamanyń birinshi kezeńin iske asyrýǵa memlekettik búdjetten kózdelgen jalpy shyǵyn 19 134 946 myń teńgeni quraıdy.
Al 2015-2020 jyldar ishinde Baǵdarlamany qarjylandyrý kólemi Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes respýblıkalyq jáne jergilikti búdjetterdi tıisti qarjylyq jylǵa qalyptastyrý kezinde naqtylanatyn bolady.
Osy baǵdarlamany iske asyrý maqsatynda jergilikti atqarýshy organdar memlekettik kásiporyndar – Memlekettik tildi oqytý ortalyqtaryn qurdy.
Sonymen birge, Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý barysynda elimizde Jekeshelendirýdiń 2014-2016 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary bekitildi.
Osy baǵdarlamany iske asyrý memlekettiń el ekonomıkasyna qatysýyn qysqartýǵa jáne oǵan jeke sektordyń úlesin arttyrý esebinen onyń negizin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
Jekeshelendirý kásipkerliktiń damýy úshin myqty serpin berýi tıis, ol básekelestiktiń bolýyna alyp kelip, turǵyndarǵa kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrady jáne olardyń turmysyn jaqsartady.
Jekeshelendirýdiń 2014-2016 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyna sáıkes, básekelestik ortaǵa berýge jatatyn memlekettik aktıvterdiń jáne kvazımemlekettik sektordyń tizbesi bekitildi.
Shynaıy ekonomıka sektoryna qajettiligi az memlekettik uıymdar da jekeshelendirýge shyǵaryldy.
Jekeshelendirýge shyǵarylǵan kásiporyndardyń shyǵyny mol nemese aktıvteri ósip ketken, olardyń tikeleı nemese janama túrde memleket tarapynan sýbsıdıa bólý esebinen qamtamasyz etilip kelgeni anyq.
Aıtalyq, oblystar men aýdan ákimdikteri óńirlik komýnaldyq ıeligindegi memlekettik kásiporyndardy – Memlekettik tildi oqytý ortalyqtaryn satýǵa shyǵaryp otyr.
Bul ortalyqtar tek qana búdjet qarajatymen jumys istep tur jáne úlken aktıvteri joq. Memlekettik tilge qyzyǵýshylyq artyp otyrsa da, ortalyq jumystarynan azamattarymyzdyń habary joq, jumystary ashyq emes, nátıjesi belgisiz. Al, jekeshelendirýdiń basty sharty ashyqtyq.
Básekelestik ortada naryqty ótkizý kásipkerdiń negizgi problemasy bolyp tabylady jáne kez kelgen kásiporynnyń rentabeldiligi soǵan baılanysty ekeni anyq. Al, áleýmettik baǵyttaǵy biz ataǵan kásiporyndar qazirdiń ózinde qarjylandyrý kózimen jáne naryqty ótkizýmen qamtamasyz etilgen.
Eger, bul mekemelerdi jekeshelendirsek memlekettik tapsyryssyz, qarjylyq qoldaýsyz ortalyqtardyń keleshegi joq jáne joıylyp ketedi. Al, memlekettik tapsyrysty saqtap qarjylandyrsaq, ortalyqtar burynǵydaı «jabyq» túrde jaýapkershiliksiz jumysyn jalǵastyratyn bolsa, onda olar jumys isteý tetikterinen aıyrylyp, básekelestigi joq ortada jekelegen adamdardyń tabys kózine aınalady jáne sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyǵyna jol ashady, sondaı-aq menshik ıesinde masyldyq kóńil-kúıdi týdyrady.
Sonymen birge, memlekettik kásiporynnyń jańa menshik ıesi kim bolatyny belgisiz, ol memlekettik tildiń damýyna shynymen de jany ashıtyn adam ba nemese jeke bas paıdasyn ǵana oılaıtyn adamdar ma?!
Memlekettik tildi damytýǵa tabys kózi dep emes, áleýmettik jáne memlekettik mańyzdy joba dep qaraýymyz kerek.
Atalǵan ortalyqtardy jekeshelendirgen jaǵdaıda, baǵdarlamanyń negizgi maqsaty – Qazaqstanda turatyn barlyq etnostardyń tilderin saqtaı otyryp, ult birligin nyǵaıtýdyń asa mańyzdy faktory retinde memlekettik tildiń keń aýqymdy qoldanysyn qamtamasyz etetin úılesimdi til saıasatyna – anyq qol jetkizbegendeı bolamyz.
Aqjol partıasy bıznestiń básekelik ortada damyǵanyn qoldaıdy. Biraq, memlekettik tildi úıretýdi naryqtyq básekeli ortaǵa shyǵaryp, meńgerýdi azamattarymyzdyń qaltasymen baılanystyrý qanshalyqty durys?!
Joǵaryda atalǵandardy eskere kelip, qurmetti Kárim Qajymqanuly, Sizden memlekettik tildi oqytý ortalyqtaryn jekeshelendirý týraly máseleni qaıta qaraýyńyzdy suraımyz.
Qurmetpen,
«Aq jol» QDP fraksıasynyń depýtattary
A. Turtaev
A. Perýashev
E. Nıkıtınskaıa
A. Ábildaev
N. Jazylbekov
T. Erǵalıev
S. Qadyralıeva
M. Qazbekova
«Qazaqstan halqy Assambleıasy» depýtattyq tobynyń depýtattary
N. Nesterova
Z. Saıapova
