Adam qudaıǵa sense de, senbese de óz erki. Ony belgili bir dindi ustanýǵa eshkim, eshqashan májbúrleı almaıdy. Sebebi ol adamnyń óz erkimen, qalaýymen bolatyn dúnıe.

Qoǵamda ateıser de, dindi berik ustanatyndar da  bar. Osy eki toptyń arasyndaǵy  talaı daý damaıǵa, qyzý pikir talasqa kýá bolyp jatamyz. Ateıserdiń qudaıǵa senbegendikten jekkórinishti bolyp jatady. Al ateıser qudaıdyń bar ekenine kámil senetinderdi ańqaý, ómirge realısik kózqaraspen qaramaıtyn adamdar retinde qabyldaıdy, sol úshin kinálaıdy. Eki ustanymdaǵy, túrli kózqarastaǵy adamdar bir qoǵamda ómir súrip jatyr.

Islam dinin ustanýshylar qasıetti Quran kárim negizinde ózderiniń senimderin dáleldeıdi, al hrıstıandar Bıblıany alǵa tartady jáne  t.s.s odan basqa da álemde sansyz kóp senimder men sektalar tolyp jatyr.

Ateıserge keletin bolsaq, olardy tikeleı qudaıdy joqqa shyǵarýshylar dep qarastyramyz. Dindi de, jaratýshyny da moıyndamaıtyn «qudaıdan qoryqpaǵannan qoryq» dep atam qazaq aıtpaqshy tipti, qorqynysh uıalatatyn adamdar  retinde kóremiz. Alaıda, ateıserdiń keıbiri ózderiniń senimderin ǵylym arqyly negizdeıdi. Iá, olarda da senim bar. Ol senim - ǵylym dep atalady. Ateıserdiń kóbi ǵalymdar, joǵary dárejelei profesorlar eken. Alaıda olardyń kózqarastary kóbine qarapaıym adamdardyń pikirine kereǵar bolatyny jasyryn emes.

Asa «baǵaly» sapar

Jaqynda Olga Svetlova esimdi blogerdiń osydan biraz jyl buryn jarıalaǵan blog jazbasyna kózim tústi. Onda áıel óziniń jubaıynyń Izraılge sapary týraly áńgime órbitken.

Izraılge sapary barysynda Olganyń jubaıy men onyń dosy  qasıetti «Ál Aqsa» meshiti, «Jylaý qabyrǵalary» jáne t.b kıeli oryndarǵa baryp duǵa jasap, tilek tilemekshi nıetpen saparǵa attanyp jol júrgen.  Sapar barysynda olarmen birge gıdte ilesip barǵan. Gıd bolamyn dep usynys jasaǵan jigit kóringen jerden kádesyı, estelik zattar, dinı atrıbýttardy satyp almańdar dep eskertý jasaǵan. Óte arzan baǵada zattar satatyn basqa jer taýyp beremin dep ýáde etken. Alaıda gıdtiń usynysyna kelisemiz dep kerisinshe úsh ese qymbatqa urynyp qalǵandaryn eki jigit keıin bilgen.

   «Qasıetti jerlerge deıin ózim aparyp kirgizip jiberemin» degen jigit kıeli jerdiń kire berisinde otyrǵan adamǵa qomaqty sommadaǵy aqsha tastaýdy usynǵan. Áıtpese kirgize almaıtynyn eskertken.

-«Gıd jigit kózden tasa bolǵan ýaqytta onyń álgi kire beristegi adammen sybyrlasyp sóılesip turǵanyn estip qaldyq- deıdi. Aqsha jaǵyn kelisip, bólisip jatyr-aý» dep topshyladyq.

«Baıqap qarasaq, ǵıbadathananyń basqa jaǵynda kóptegen saýdagerler   men týrıser quraǵan kópshilik   bazar sekildi jerde jınalyp tur eken. Sóıtsek ol arzan bazar eken. Biz satyp alǵan qymbat kádesyılar men atrıbýttar bul jerde óte arzan satylady.

 «Ǵıbathana - kıeli, qalǵanynyń bári –bıznes»-degen qorytyndyǵa keldik. «Jylaý qabyrǵasyna»  barǵanda duǵa jasap turǵan kópshilikti kórip tańqaldyq.  Sóıtip turǵan ýaqytta dinı qyzmetkerlerdiń biri bizge jaqyndap áldene týraly sendirýge tyrysyp sóıleı bastady. Máseleniń aqshada ekenin túsindik.

Bıznes kózi

«Kıeli jer ǵoı» dep qurbandyq jasalýy tıisti  dedik te  aqsha tastadyq. Arada kóp ýaqyt ótpeı taǵy bir eki adam kelip taǵy bir nárse týraly bizdi sendire bastady. Olardan polısıa shaqyrtamyz dep jatyp áreń bas saýǵalattyq. Eń aıaǵy «Ál Aqsa» meshitine kelgende taǵy bir gıd bizdi jetkizip, kirgizbekshi boldy. Meshit terıtorıasynda  dinı qyzmetkerler duǵa oqyp berýdi usyndy, árıne tegin emes.  Meshit ishine kirip shyqqan soń gıd myrza bizge Izraılmen kúres úshin qurbandyq jasaýdy surady. Ol aqsha ne maqsatta jumsalady degen suraqqa, evreılerdi óltiremiz dep ashyǵyn aıtty. «Kisi óltirtýge aqsha bermeımiz» dep kesip aıtqanymyz sol edi,  gıd tapjylmastan sol mezette tiri jáne  qaıtys bolǵan jaqyndarymyzǵa baǵyshtap  duǵa oqytyp berýdi usyndy, biz bir-birimizge qaradyq ta oǵan da aqsha tóleýimiz kerek ekenin túsindik.  Endi shyǵa bereıin desek, «Sizderdi shyǵarmaıdy, propýsksyz kirdińizder»,- dep sala berdi. Mundaıadam nanǵysyz talaýǵa tap bolǵan biz, bul joly tańqalǵan da joqpyz.  1 kún ishinde bankrotqa ushyrap, aqyry mynadaı qorytyndyǵa keldik: dinı  salt joralar adamdardy -manıpýlásıalaý joly. "Men qudaıǵa senemin, biraq ateıspin..." deıdi jigit. "Din  men senimdi shatastyrmaý qajet, ekeýi eki túrli nárse"-deıdi ol.

Qazirgi tańda, senýshi biraq ateıserdi de kótep kezdestirýge bolady eken. Paradoks bolyp kóringenimen, shyndyq. Úlken nıetpen oraza tutyp, sońynda birden  ishimdikke salynyp ketetinder nemese shirkeýge kirip duǵa jasap, shyqqan soń basqasha is áreketter jasaıtyndar az emes.  Sonda olar óz dinderine, óz senimderine qarsy shyǵyp, qaǵıdalaryn buzyp otyrǵan joq pa? Alaıda olardy ateıser qataryna jatqyzý da qıyn. Olar senýshiler emes, jaratýshymen kelisimge kelgisi keletinder. Jasaryn jasap alyp, keshirim suraıtyndar. Mundaı adamdar senim men dindi ajyrata almaıdy. Senim- máńgilik proses emes pe? 

Avtor: Nazerke MUSA