Tamyzdyń tamyljyǵan túninde toıdan qaıtyp kele jatqan betteri bolatyn. Úıde emizýli sábıleri qalǵandyqtan, toı ıelerinen ruqsat surap shyqqan ekeýi Raıymbek dańǵylynyń boıyna shyǵyp, taksı ustamaqqa nıet etken. Tún ortasynan aýyp ketkendikten kólik kóp ushyrasa qoımady. Birdi-ekili toqtaǵandary bular aıtqan baǵytqa barmaıtyn bolyp shyqty. «Qarap turǵansha, júre bereıik, buıyrǵany toqtar» dep sheshken jas jubaılar dýmannan alǵan áserlerin ortaǵa salyp, shúıirkelesip kele jatty. Alqarakók ashyq aspanda samsap turǵan juldyzdar adam kóńilin alysqa jetelep, qıalǵa shabyt, sezimge qytyq darytqandaı. Toı qyzyǵynan óz qyzyqtaryna aýysyp, tanysqan kezderin eske alyp, kúlisip kele jatqan ekeýi jol jaǵasynda otyrǵan bes-alty masań jigitti kórgende daýystaryn saıabyrlata, jyldam basyp óte berdi. «İship otyr ǵoı. Áı, joldaryń bolǵyrlar-aı!..» Saıtan sýy boılaryna tarap, qarqyldap kúlip, daraqylanyp otyrǵan top ekeýin kózben shyǵaryp salyp qala bergen. «Soqtyǵyp júrmese boldy...» Sanasynda sýmań ete qalǵan sýyq oıdan titirkengen Aqjan júrisin sál jyldamdata tústi.
– Eı! Beri kelshi, eı, beri!
Buıyra sóılegen dóreki daýystan ekeýi de selt ete qaldy. Aqjan qoltyqtasyp kele jatqan jary Laǵylǵa aqyryn ǵana:
– «Ash báleden qash bále» degen. Ún-túnsiz kete bereıik, - dedi.
Olar toqtamastan júre berdi. «Áı, atańnyń-aı, nesi bar eken bizde!..»
– Eı! Kereńsiń be ne?! Beri kel deımin saǵan! Zildileý shyqqan daýystan qoltyǵyna tyǵyla túsken kelinshegi:
– Ne isteımiz? – dep, joldasyna jaýtańdaı qarady.
– Eshteńe. Júre beremiz.
«Qoryqpa» degendeı jarynyń qolyn qysyp qoıǵan jigit júrisin jyldamdata tústi. «Uzap ketsek, ózderi de qoıar...»
– Eı..! Nemenege ótirik kereńsip bara jatyrsyń-eı?! Beri kel deımin!
«Qap, mynalardyń qorlyǵy-aı! Ne istesem eken?..»
– Óı, myna bireý mensinbeıdi ǵoı-eı bizdi, a?! Júgirshi! Baryp, alyp kelshi beri!
Aralarynan bireýiniń ózderine qaraı tura júgirgenin etqulaǵymen estip, julynymen sezip kele jatqan Aqjan:
– Qap mynalardy-aı!.. Laǵyljan, sen júre ber. Men toqtamasam, bolmaıtyn boldy... Ne bolsa da, qaraılamaı uzaı ber. Mashına toqtasa, otyr da kete ber. Ózim qýyp jetem. Júre ber! – dedi de, bileginen qattyraq qysa túsken kelinsheginiń qolyn silkigendeı qylyp ózinen ajyratty da buryla berdi. «Ne istesem eken?.. Meni qoıshy, azar bolsa taıaq jermin. Laǵylǵa tıisip júrmese boldy!.. Qap! Ne istesem eken?!..»
Bulardy balaǵattap, soǵan ózderinshe máz bolyp otyrǵan toptyń mazaǵy men qorlyǵyna ólerdeı namystanǵan ári qorqynyshtan qalshyldap ketken Aqjannyń basyna ne kirip, ne shyqpady deısiz! Kóz aldyna olarmen óziniń byt-shyt bolyp tóbelesip jatqany: birde óziniń talyp jatqany, olardyń kelinshegine tap bergeni... birde qan-qan bolyp, olardy qýyp bara jatqany... birde polısıanyń kelip qalǵany... birde óziniń ólip qalyp, buny Laǵyldyń qushaqtap jylap otyrǵany... neshe túrli bále elestep ketti. «Ne istesem eken?!.. Qudaı-aı, qaıttim endi?!..» Jandalbasalap turǵan sátinde onyń esine Ortalyq meshitte estigen ýaǵyzy sap ete qaldy. «Baýyrlar, esterińizde bolsyn, Alla Taǵalanyń qalaýynsyz, úkiminsiz eshteńe de bolmaıdy! Tipti, bir japyraq ta Allanyń qalaýynsyz jerge túspeıdi. Bul jaıly atalarymyz «Qudaısyz qýraı da synbaıdy» degen. «Lá-á ıláhá ıllalah» sóziniń bir maǵynasy – osy…» Shyńyraýǵa qulap bara jatqandaı sharasyz qalǵan Aqjan laqtyrylǵan arqannan shap berip ustap alyp, qaıta órlegendeı kúıde edi. «Lá-á ıláhá ıllallah, Mýhammadýr rasýlýllah! Ia, Jaratqan Iem, Óziń bárin kórip, estip tur emessiń be? Kúnálarym bolsa, keshire gór! Ýa, Alla Taǵala, meni myna qıyn jaǵdaıdan qutqara gór!» Ol duǵa-tilegin shyn júregimen, bar júıke-tamyrymen aıtty. O, ǵajap! Osylaı deýi muń eken, boıyndaǵy dirili sap tıylyp, mıyn sapyrylystyryp jatqan sansyz oılar da tynshı qaldy! Órekpigen júregi tynyshtyq taýyp, tulaboıyna kúsh-qýat quıylyp jatqandaı! «Qalǵanyn ózińe tapsyrdym, ıa, Alla! Endi ne bolsa da kórip aldym!..» Qas-qaǵym sátte oıy men boıynda oryn alǵan ózgeriske, óziniń sondaı bir barlyǵyna daıar baısal qalypqa túskenine tań qalǵan ony kelesi is tipti tań-tamasha qaldyrdy: aıǵaılap júgirip kele jatqan jigit buǵan tórt-bes qadam qalǵan kezde kilt toqtady da, óziniń ne úshin kele jatqanyn eske túsirgendeı, únsiz tómen qarap turyp qaldy; sodan soń basyn kótermegen qalpy Aqjanǵa jaqyndap keldi de qolyn usyndy!
– Qalaı jaǵdaı?
– Jaqsy…
– Ym-m… Saǵan eshkim tıispedi me?
– Joq.
– Ym-m… Eger bireý tıisetin bolsa, maǵan aıt! Men osy raıondy ustaıtyn Qaırat degen jigit bolam! Uqtyń ba?
– Uqtym. Biraq eshkim tıisken joq…
«O, Qudaıdyń qudireti! Mundaı da qyzyq bolady eken, á!..» Artta qalǵan aıtaqtaýshy toptan da esh dybys joq. Jym-jyrt! Aqjan syrttaı syr bermese de, tańyrqaýynda shek joq edi! Qaırat biraz únsiz turdy da, buǵan qaıta qolyn sozdy:
– Davaı onda, aman-esen jetip alyńdar.
– Rahmet. Óziń de aman bol.
Qýǵynshy jigit kilt buryldy da, birdeńeni tyndyrǵandaı, joldastaryna qaraı mańǵazdana júrip ketti. «Álhámdýlılláh! Myń da bir shúkir, ýa Rabbym! Sen bolmasań, qaıtar em?!.. Seniń meıirimiń men qamqorlyǵyń bolmasa, men kimmin?.. Rahmet! Ózińe qaryzdarmyn, ıa, Jasaǵan Iem!..» Qudiretti de Meıirimdi Iesiniń járdeminiń tym-tym jaqyn ekenin jan-tánimen sezingen, janary jasaýraǵan Aqjan anandaı jerde kózi baqyraıyp qarap turǵan jubaıyna qaraı asyǵa bet aldy…
Alǵadaı Ábilǵazyuly
