Óner men uıatsyzdyq egiz uǵym... Iá qazirgi zamanda óner degen qasıetti de, qasterli uǵymnyń maǵynasy osyndaı deńgeıge túsip ketken. Átteń deısiń, pikir bildiresiń, alaıda qoldan keler pármen joq. Sebebi óner sózin «uıatsyzdyqtyń» aınalasynda ǵana túsinetinder qoldarynan kelgenin, aqylynyń jetkenin jasap jatyr. Men ne úshin osyndaı pikirge keldim? Jiliktep kórsetýge, túsindirýge tyrysaıyn. Óner sózi óleńmen, ánmen, akterlikpen tyǵyz baılanysty ekenin bilemiz, kórip te júrmiz. Iá, keıbirińiz qarsy pikir bildirýińiz múmkin. Óner degen tek osy ǵana emes. Óner zergerlikpen de, sheberlikpen de baılanysty, alaıda qazirgi kezde eldiń kóziniń aldynda, qulaǵynyń «túbinde» júrgenderi osy án men akterlik jáne keı-kezde óleń.

Qazirgi kezde joǵaryda atalǵan ónerdiń túrleri uıatsyzdyq sózimen tikeleı baılanysty. Sebebin kópshilik kórip te estip te júr. Aıtqan sózimdi dáleldep kóreıin.

Óleń.

«Óleń sózdiń patshasy, sóz sarasy, qıynnan qıystyrar er danasy», degen edi kezinde Abaı atamyz. Alaıda qıynnan qıystyryp sóz taýyp, halyqtyń muń-qýanyshyn qara óleńmen jetkizetin jas aqyndardyń sany saýsaqpen sanarlyq.  Iá árıne zamanaýılyq degen dúnıe kez kelgen salada bolý kerek, jańashyldyqqa qol sozý kerek degenmen kelispesem bolmaıdy. Alaıda keıde osy zamanaýı sózi bizdiń elge baq emes, bále bolyp jabysty ma dep te oılaımyn. Sebebi zamanaýılyqqa elikteımiz dep ózimizdiń dástúrimizdi, mentalıtetimizdi umyt qaldyryp jatyrmyz. Óleńdi synaıtyn arnaıy kásibı synshylar ber ekeni ras. Óleńdi men kásibı túrde synaı almaspyn. Alaıda oqyrman retinde synaýǵa haqym bar dep sanaımyn. Qazirgi jas aqyndardyń óleńi uıqas ne býnaq jaǵynan emes taqyryp jaǵynan qarap, pikir bildireıin. Jas aqyndardyń qazirgi hıt bolǵan taqyryby men maǵynasy - «ıntımdik óleń». Iá aıtýǵa aýyz barmaıdy, alaıda dál osyndaı taqyrypta óleń jazǵan aqyndardyń shabyty janyp tur...

Bul taqyryp qazaqqa jat ekeni anyq. Burynǵy sezimin bildirýge uıalatyn qazaqtyń ónerli urpaǵy eki jastyń arasynda ǵana qozǵalatyn taqyrypta óleń shyǵaryp, halyqqa jar salyp jarıalap júr. Shabyty tasyp, keremet sezimge berilip júrgen názik, sezimtal aqyndarǵa bundaı taqyrypta óleń múldem shyǵarma dep aıtýǵa quqyǵym joq. Alaıda ony jarıalaýǵa qandaı sebep boldy? Birden oıǵa keletin jaýapty da aıtaıyn. Ataq, dańq... Intımdik taqyryptaǵy óleńdi oqyrmandar tez jattaıdy, kóp oqıdy. Bul jerde oqyrmannyń da kinási bar. Alaıda oqyrmannyń talǵamyn buzyp, deńgeıin túsirip otyrǵan da aqyndar emes pe?

 Bul taqyrypta jazylǵan óleńderdi óner dep asqaqtatýdyń eshqandaı keregi joq. Bul aqyndar men onyń jaqtastarynyń syltaýy ǵana. Menińshe úılengen jigitterdiń barlyǵynyń júregi aqynnyń júregindeı názik, qıaly sheksiz bolsa «ıntımdik óleńniń» neshe túrlisin shyǵarar edi. Qazaq aqyndary úshin ıntımdikten basqa taqyryp mańyzdy bolmaǵany ma? Intımdik óleńderim bar, kádimgi ádebı túrde jazdym dep maqtanatyndaryn qaıtesiz? Osyndaı taqyryptaǵy óleńderdi kóbirek jarıalaıtyn bolsaq, «uıat» sózi qaıda qalady? Álde óner uıatsyzdyqtan bastalady ma?

Akterlyq.

Gamlet bop ta oılaıdy.
Júdetip juqa júıkeni.
Iago bop ta oınaıdy.
Ózinen ózi jırkenip. (Qadyr Myrza Álı)

Keıde ártis, keıde akter, aktrısa dep jatamyz. Alaıda mańyzdysy bul emes. Qazirgi akter men aktrısalar fılmge túsý úshin uıatsyz epızodtarda emin erkin rólge kirip, oınaı alady. Ne degen kásibılik! «Ne úshin dál osyndaı rólderde oınaısyz? Uıat emes pe?», - dep suraq qoısaq, «bul – óner», - dep qysqa ǵana keýdesin kerip jaýap beredi. Bul óner bolsa, kóshede tánin satyp júrgen túngi kóbelekter ónerli qyzdar eken ǵoı. Túngi kóbelekter qazirgi aktrısalardan 10 ese ónerli boldy. Nátıjesinde, Qazaqstanda ónerli qyzdardyń sany kóp, sonymen birge olardy tez taýyp alýǵa da bolady. Qaı jerden ekeni mańyzdy emes, mańyzdysy túnde ǵana taba alasyz.

 Álde qazaqstandyq keı aktrısalardy túnde, úlken kóshelediń boıynan taýyp aldy ma eken? Sebebi álgi epızodtardy aýyldyń qyzy nemese úıinen qazaqı tárbıe kórgen qyz oınamaıdy. Qazaqı tárbıe kórgen qyzǵa uıatsyz róldi oınaısyń, ataq pen aqsha seniń qolyńda dese jylap, qashyp ketetini daýsyz. Bundaı rólderdi oınaýǵa túngi kóbelekter ǵana oılanbastan kelise ketedi, sebebi olardyń aıyrylatyn eshteńesi joq. Osyndaı las dúnıeni ónerge balap, óner sózimen qatar qoldanýdyń kesirinen óner sóziniń deńgeıin taptap, tepkilep tastadyq. Bul pikirge daýlasýdyń eshqandaı qajeti joq.