Birinshi oqıǵanyń sújeti bylaı órbıdi: Atyraý qalasynyń 1978 jyly týǵan B. esimdi turǵyny (aty-jóni ózgertildi) 16-ǵa endi tolǵan qyzyn ózinen jasy eki ese úlken er adamǵa erkinen tys turmysqa berip jibergen. Salafızm aǵymyn ustanatyn ákeniń oıynsha, eger «dindes ahılary», ıaǵnı, aǵalary jynystyq jetilgen qyz balaǵa kózi túsip, turmysqa shyǵýyn surasa, ata-anasy qarsylyq tanytpaýy tıis. Bul jaǵdaıǵa beıjaı qaraı almaǵan kórshileri men týystary quqyq qorǵaý organdaryna da habarlasqan. Biraq, álgi ákesymaqty perzentiniń taǵdyrynan góri, aıdaladaǵy bireýdiń sózi qatty alańdatatynǵa uqsaıdy. Ómir paraǵyn ashpaı jatyp, erte solǵan qyz bala qazir keshki mektepte oqýǵa májbúr dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi atr.kz-ke silteme jasap.
Ekinshi jaǵdaıdyń oryn alǵanyna da kóp ýaqyt óte qoıǵan joq. Bul joly páleniń barlyǵy áleýmettik jeliden bastalǵan. Salafızm ıdeologıasyna ýlanǵan Almaty qalasynyń otyz jastaǵy turǵyny «VKontakte» jelisi arqyly 9 synypta oqıtyn atyraýlyq oqýshy qyzben tanysady. Qyzdyń dinge qyzyǵýshylyǵyn paıdalanbaq bolǵan álgi jigit «ınternet mahabbat» qana emes, radıkaldyq ıdeologıa týraly da keńinen nasıhattap, aqyl toqtata qoımaǵan oqýshynyń sanasyn ýlaı bastaıdy. Keıin tipti, qyzǵa ólerdeı ǵashyq ekenin, ekeýi úılengen jaǵdaıda baqytty otbasy bolatyndaryn aıtyp ant-sý ishedi.
Osylaısha, eki-úsh aıǵa sozylǵan «onlaın mahabbat» almatylyq jigittiń Atyraýǵa kelýimen jalǵasady. «Dindes» tanystarynyń jalǵan kýálik etýimen oqýshy qyzben aradaǵy nekesin qıǵan jigit jaǵdaıdy qupıa túrde ustaýǵa tyrysady. Sebebi, bul jaǵdaılardyń barlyǵynan qyzdyń ata-anasy beıhabar edi. Sóıtip, kúıeýsymaq alǵashqy túnderin ótkizý úshin qonaqúıdi jalǵa alady. Sol kezde «jas kelinshek» qýlyqqa kóshedi. Úıinen mektep kıimimen shyǵyp, «ǵashyǵy» ekeýine arnalǵan qonaq úıde sabaq ýaqyty bitkenge deıin «kóńil kóterip», keıin túk bolmaǵandaı oralyp otyrǵan. Arada eki kún ótkennen keıin ǵana mekteptegi ustazdary qyzdyń sabaqqa kelmegendigi týraly dabyl qaǵady. Osydan keıin ata-anasy bar jaǵdaıdy anyqtaıdy. Biraq, barlyǵy kesh edi. Sebebi, oınap-kúlip bolǵan jalǵan «dinshil» jigit áldeqashan «talaq» aıtyp, ajyrasyp, Almatyǵa taıyp otyrǵan. Jigittiń ústinen qylmystyq is qozǵaýǵa da bolar edi. Biraq, «ólimnen uıat kúshti» degen qazaqtyń ustanymyna berik qyzdyń ata-anasy ondaı qadamǵa barmaı otyr. Qazir ońbaı aldanǵan qyz bala Atyraýdaǵy kolejderdiń birine oqýǵa tústi.
Atalǵan eki oqıǵaǵa baılanysty pikir bildirgen Atyraý oblysy Din isteri basqarmasynyń basshysy Qaırolla Kóshqalıev, qyzyn ákesimen shamalas adamǵa májbúrlep kúıeýge berý faktisin qazirgi ýaqytta quzyrly organdardyń nazarǵa alǵandyǵyn aıtty. «Bul jerde «qyz óz erkimen kúıeýge tıdi» degen aqparattar da tarap jatyr. Shyndyǵynda, olaı emes. Sebebi, salafızm aǵymynyń ustanýshylary qyzdy kishkentaıynan «16 jasta kúıeýge shyǵatyn kez» dep tárbıeleıdi. Sosyn «ákege qarsy shyǵýǵa bolmaıdy» degen kózqarasy qalyptasqan qyz bala «kelispeý kúná eken» degen oımen basyn ıip kete barady. Al, ekinshi jaǵdaıǵa qatysty aıtar bolsaq, munda oqýshy qyz ózinen 14 jas úlken jigittiń oıynshyǵyna aınalyp otyr. Bul jaǵdaıǵa qatysty mektep oqýshysymen psıhologtar jáne «Shapaǵat» ortalyǵynyń teologtary jumys jasady. Nátıjesinde ekinshi oqıǵa keıipkeri kózqarasyn ózgertip, Hanafı mázhabyn qabyldady. Bul jaǵdaıǵa qyz balalardyń jeke tragedıasy dep qaraýǵa bolmaıdy. Sebebi, adasýshylyqtyń sońy otbasy qundylyqtarynyń ábden kúıreýine aparatynyn kórsetti. Destrýktıvti kózqarastaǵy adamdar uıat, ar, balasyna degen ákelik mahabbat sıaqty sezimderden de ada keledi»,-deıdi spıker.
Baıan ATAIMANQYZY
