Sońǵy jyldary sóz qadirin biletin azamattardyń kóńiline qaıaý túsiretin, bir qaraǵanda ózi eleýsizdeý kóringenmen, bizdiń qazaqı bolmysymyzǵa jat bir ádet qalyptasty. Ol – janyndaǵy aıaýly jan-jaryn, jubaıyn, zaıybyn, Qudaı qosqan qadirmendi qosaǵyn «joldasym» dep tanystyrý nemese aıtý. Buny bizdiń halyqtyń kóp elikteıtin, irgemizdegi kórshi eldiń «tovarısh» sóziniń tikeleı aýdarmasy desek te bolady. Ol kezde búkil 15 respýblıkanyń halqy túgelimen birin-biri joldas dep atady, bizde de solaı qalyptasty. Alaıda, ony orystardyń ózi de qabyldamady. Sol kezden «saǵan Tambov «qasqyry» joldas» degen kekesin sóz tirkesi qaldy. Al, qazaqta «joldas» sózi ýaqytsha serik degen maǵyna beredi. Mysaly, jolǵa birge shyqtyń, barar jerińe jetkesin jónińe ketesiń. Jumystas áriptester men birge oqıtyndar da bir-birine joldas. Olar búgin bar, erteń joq. Sebebi, jumys oryndy jıi aýystyrý túk emes, oqý da saǵyzdaı sozylmaıdy. Bitirgesin árkim óz jónimen ketedi. Al, jubaıyń (Qudaı qosqan qosaǵyń, jan-jaryń, balalaryńnyń anasy, otbasyńnyń qamqorshysy) - ózińmen birge ómir jolyna juptasa attanyp, óle-ólgenshe janyńda bolýǵa serttesken adam. Sonda ol saǵan qalaısha «joldas» bolady.

Bul Keńes zamanynan beri kele jatqan sanadaǵy sarqynshaq. Ol kezde, «Jańa qoǵam ornatamyz» dep tektilikti bildiretin «myrza», «hanym» degen sózderdi joıyp, bárin biryńǵaı sup-sur tobyrǵa «joldasqa» aınaldyrǵan.

Qazaqstan ajyrasýdan alǵashqy ondyqqa kirdik dep habarlaıdy «Alash aınasy» (http://alashainasy.kz/tuit/kazakstan-ajyirasu-korsetksh-boyyinsha-algashkyi-ondyikka-krd-69853/), taǵy bir gazet «Musylman elderi arasynda kósh bastap turmyz» dep jazypty.

Atam Qazaqtyń «Jaqsy sóz, jarym yrys» degeni osy bolsa kerek. Allanyń qalaýy: ne oılap, ne aıtsań sol bolady. Alla  jaqsylyqty da, jamandyqty da adamdardyń pıǵylyna qaraı  beremin degen. Ózderińiz kórip otyrǵandaı, «Qudaı qosqan qosaǵym» kezinde eshkim ajyrasqan joq, «joldas» boldyq ajyradyq.

BİR-BİRİMİZGE JAQSY SÓZ AITYP, ALLADAN JAQSY TİLEK TİLEIİK!

Qojyrbaıuly Muhambetkárim, Mańǵystaý