12 qańtarda Pedıatrıa jáne balalar hırýrgıasy ǵylymı ortalyǵynda «Men - jeńimpazbyn!» qaıyrymdylyq jobasy aıasynda qaterli dertti jeńgen balalar týraly túsirilgen áleýmettik rolıktiń tanystyrylymy men halyqty qaterli aýrýlar týraly saýattylyǵyn arttyrý taqyrybyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótti, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi.
«Help Today» qoǵamdyq qory men Pedıatrıa jáne balalar hırýrgıasy ǵylymı ortalyǵynyń uıymdastyrýymen ótken baspasóz máslıhatyna «KazDesignProduction» kompanıasynyń prodússeri Arman Ábildaev, Almaty qalasy Prokýratýrasynyń aǵa prokýrory Gúlnar Janbekova, Pedıatrıa jáne balalar hırýrgıasy ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Rıza Boranbaeva, «Help Today» qoǵamdyq qorynyń tóraıymy Elmıra Álıeva, Pedıatrıa ortalyǵynyń onkolog dárigerleri men emdelýshi pasıentter qatysty.
Aıta keteıik, «Men - jeńimpazbyn!» qaıyrymdylyq jobasy — qaterli derttiń aldyn-alýǵa bolatynyn eskertip, erte anyqtaý men der ýaqytynda qaralýdyń ómirlik mańyzdylyǵy joǵary ekendigin eske salatyn, sonymen qatar, aýyr syrqatqa shaldyqqan balalar men olardyń ata-analaryna senimdi uıalatyp, saýyǵyp ketýine yqpal etetin, úmit otyn joǵaltpaýǵa shaqyratyn joba.
Joba aıasynda túsirilgen áleýmettik rolıkte aýyr dertti jeńe bilgen qaısar balalardyń erligi baıandalady. Tanystyrylymy ótken búgini rolıktiń keıipkerleri Almatydaǵy Pedıatrıa jáne balalar hırýrgıasy ǵylymı ortalyǵy men Astana qalasyndaǵy Ana men bala ǵylymı ortalyǵynda em alýshy balalar. Onyń biri Pedıatrıa ortalyǵynda emdelýshi 6 jastaǵy Aqerke Asylbek anasymen birge baspasóz máslıhatyna qatysyp, aty jaman aýrýdy, emdelmeıdi degen dertti qalaı jeńgenderi týraly aıtyp, sharaǵa qatysýshy, ortalyqta em alýshy balalar men olardyń ata-analaryna senim men úmit syılady. Úsh jarym jasynda jiti lımfoblastalyq leıkozǵa (ostryı leıkoz), ıaǵnı aq qan aýrýyna shaldyqqan ol ortalyqta 9 aı boıy emdeldi. Qazirgi ýaqytta balanyń jaǵdaıy ońalyp, aýrýynyń beti qaıtýda.
«Aýyr kúnderdiń bári artta qaldy. Shúkir….Alǵash bul aýrý týraly estigende meń-zeń bolyp qaldyq. Jyladyq ta. Bizge ortalyq mamandary da, psıhologtar da kómektesti. Birinshiden ózimizdiń myqty bolýymyz kerek ekendigin aıtty. Biz sosyn ózimizdi ýaıym-qaıǵyǵa túspeýge shaqyryp, balamyzǵa bári jaqsy bolady, jazylyp ketesiń dep bárin túsindirdik. Qyzym ómirdi óte jaqsy kóredi, ol da jeńýge óz áserin tıgizdi. Qyzym aq jarqyn, sýret salýdy, bımen aınalysýdy unatady. Ol kúnde eń aldymyn ózine emes, barlyq bala jazylyp ketsinshi, aýyrmasynshy dep tilek aıtady. Bizdiń úmitimiz ben senimimizdiń tiregi bola bilgen Pedıatrıa ortalyǵynyń bilikti dárigerlerine úlken alǵysymdy aıtamyn. Biz aýyl, aýdan, oblystan keıin senim artyp osy ortalyqqa sońǵy úmitimizben kelgen edik. Men barsha ata-analarǵa úmit otyn sóndirmeńizder, kúresińizder degim keledi. Eń aldymen baladan buryn ata-analary myqty bolýy kerek», dedi Aqerkeniń anasy, Jambyl óńirinen kelgen Nurgúl Manekeeva.
Elimizde balalardaǵy onkologıalyq aýrýlardy emdeıtin eki iri ortalyq bar. Onyń biri – Pedıatrıa jáne balalar hırýrgıasy ǵylymı ortalyǵy bolsa, ekinshisi – Astanadaǵy «Ana men bala» ortalyǵy. Aýyr jaǵdaıdaǵy balalardyń barlyǵy kóbine Pedıatrıa ortalyǵyna kelip túsedi. Pedıatrıa ortalyǵyndaǵy balalar onkologıasy jáne gematologıa bólimi 115 orynǵa arnalǵan. Munda jylyna 2500 bala emdeledi. Bul bólimde kúndizgi stasıonar negizinde onkologıalyq, gematologıalyq patologıasy bar, sırek jáne revmatologıalyq aýrýǵa shaldyqqan pasıentterge stasıonar almastyratyn kómek kórsetiledi. Ortalyqtyń onko-gematologıalyq qyzmeti ashylǵaly beri 5000-nan asa leıkoz, ıaǵnı aq qan aýrýyna shaldyqqan, 10 myńnan asa onkogematologıalyq aýrýlardyń aýyr túrimen aýyrǵan balalar qaralyp, emdelip shyqty. Balalardyń barlyǵy buryn kvotamen tússe, qazir elektrondy portal arqyly keledi. Aıta keterligi, onkologıalyq aýrýlarǵa kezek múlde joq.
"Qazaqstanda jylyna ortasha eseppen alǵanda 500-den astam bala aýyr dertke ushyrap, dárigerlerge júginedi. 2017 jyly 558 bala onkologıalyq aýrýlarǵa shaldyqqan. Onyń 230-y leıkoz, aq qan aýrý. Bizdiń elimizde ǵana emes, búkil álemde birinshi orynda keńinen taralǵan osy jiti leıkoz (ostryı leıkoz) aýrýy tur. Bul aýrý kóp jaǵdaıda týa salysymen jáne 3 jasqa deıingi aralyqta anyqtalýda. Onkologıalyq aýrýlardyń jartysy týabitti jáne gendik. Qýantatyn jaǵdaı, qazirgi tańda qaterli isik deregi azaıyp keledi. Birinshiden, arnaıy baǵdarlama jasalynyp, aýrýdy dál anyqtaıtyn dıagnostıka jaqsardy. Buryn bala týǵannan keıin kóp uzamaı shetinep ketetin. Onyń qaterli isikten kóz jumǵanyn ata-anasy, tipti dáriger de bilmeı qalatyn edi. Sondaı-aq, qazir bul dert emdeletin boldy. Tek senim bolsa, jazylyp ketedi. Ókinishtisi sol, saýyǵyp ketken balalardyń keıbirinde dert qaıtalanýy múmkin. Osy qaıtalanýshylyq aýrýdyń sanyn arttyryp otyr. 20 jyl buryn leıkoz emdelmegen. Qazir balalardyń kóbi jazylyp ketýde", dep atap ótti Pedıatrıa ortalyǵynyń dırektory Rıza Boranbaeva.
Onyń aıtýynsha, klınıkada 2012 jyldan bastap ortalyqta eń kúrdeli zamanaýı joǵary tehnologıa ádisi - transplantasıa ádisi qoldanylyp jatyr. "Naqty aıtqanda, kúrdeli onkologıalyq jáne gematologıalyq aýrýlarǵa shaldyqqan balalardy emdeýde gemopoezdik ózektik jasýshalardy transplantasıalaý, súıek kemigin aýystyrýdy qolǵa aldyq. Onkologıalyq jáne onkogematologıalyq aýrýlarǵa shaldyqqan balalarǵa ómir súrýge múmkindik beretin 70-ten astam gemopoezdik ózektik jasýshalar (GÓJ) transplantasıasy operasıasy jasalynyp, bul aýrýdy emdeýdiń jańa ádisi meńgerildi. 2017 jyldan týystyq donordan gemopoezdik ózektik jasýshalardyń (GÓJ) gaplouqsas transplantasıalaýdy engizdik. Bul ota boıynsha 2017 jyly 47 transplantasıalaý jasasaq, onyń aldyńǵy jyly 12 ota jasaǵan edik. Qazirgi ýaqytta bul terapıaǵa úlken mán berilip keledi", dedi R.Boranbaeva.
Dárigerler, balalardyń tezirek saýyǵyp ketýine emosıonaldyq jaǵdaı da birinshi kezekte áser etetindigin alǵa tartýda. Bul jaǵdaıdy eskergen, Pedıatrıa ortalyǵy bir mezet aýrýdy umyttyrý úshin túrli sharalar uıymdastyrýdy qolǵa alǵan. Máselen, kishigirim konsert, teatrlandyrylǵan qoıylym qoıý, "Verıt ı jıt" syndy túrli forýmdarǵa qatysý jáne t.b. sharalar.
Qoǵamdyq jáne qaıyrymdylyq ıgi istermen 3 jyldan beri aınalysyp kele jatqan «Help Today» qoǵamdyq qorynyń tóraıymy Elmıra Álıeva: «Men - jeńimpazbyn!» qaıyrymdylyq jobasy aıasynda túsirilgen áleýmettik rolıkti túsirýdegi basty maqsatymyz - qoǵamǵa aýyr syrqatty jeńýge bolatynyn jetkizý, aty jaman aýrýdy jeńe bilgen búldirshinder mysaly arqyly ata-analary men basqa balalardy taǵdyrdyń jazýyna moıymaýǵa, basqa túsken aýyrtpalyqty jeńe bilýge shaqyrý. Eń bastysy balalarǵa qoldaý kórsetý" dedi.
Qoǵamnyń bir muńyn da bolsa azaıtýǵa septigin tıgizip, qaıyrymdy isterdiń basy-qasynda júrgen uıym osy jyldar ishinde múmkindigi shekteýli 50-den astam balaǵa kómek kórsetip, júzdegen qaıyrymdylyq aksıalar men jármeńke, qaıyrymdylyq konsertter syndy túrli sharalar ótkizip keledi.
Tanystyrylymy ótken eki áleýmettik rolıkter jobaǵa qoldaý bildirgen "Business TV" men "KazDesign Production" prodússerlik kompanıalardyń kómegimen tegin túrde jasalǵan. Úmit syılaıtyn, motıvasıa beretin áleýmettik rolıkterdi qoǵamdyq oryndarda shyǵarýǵa Almaty qalasy Prokýratýrasy atsalysqaly otyr.
"Bul áleýmettik mańyzy bar, úmit otyn jaǵatyn kerekti ári qajet joba. Ata-ana retinde baýyr eti balasynyń derti qanshalyqty jandaryna batatynyn túsinem. Ata-analaryna shydamdylyq tileımin, úmitterińizdi eshqashan úzbeńizder! Balalar tezirek jazylyp, dertinen qulan taza aıyǵyp ketýine shyn júrekten tilektespin!", dedi Almaty qalasy Prokýratýrasynyń aǵa prokýrory G.Janbekova.
Jobaǵa QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, Pedıatrıa jáne balalar hırýrgıasy ǵylymı ortalyǵy, Ana men bala ǵylymı ortalyǵy, «UMC» korporatıvtik qory, Almaty qalasy Prokýratýrasy, "Business TV" men "KazDesign Production" prodússerlik kompanıalary, «Elarna» kınokanaly, «Questoria» agenttigi qoldaý bildirdi.
