Úndi otbasynda qyz bolyp týýdyń ózi muń

/uploads/thumbnail/20180718151139284_small.jpg

Qyz balanyń qoǵamdaǵy róli, quqyǵy eskirmeıtin taqyryp. Keı elderde áli kúnge deıin qyzdyń quqyǵy aıaqqa taptalyp jatqany jasyryn emes. Alysqa barmaı-aq otbasynda jergilikti dástúr men nanym, senimniń jeteginde ketip, týǵan balasynyń bolashaǵyna balta shaýyp jatqan jaǵdaılar bolyp turady. Máselen, Úndistanda qyzǵa bilim alyp, óz ómirine, bolashaǵyna qatysty tańdaý jasaýǵa múmkindik bermeıdi. Úndi fılmderindegi qyzdyń erkinen tys kúıeýge berý sekildi jaǵdaılar shyn ómirde de jıi kórinis tabady. Oǵan Anýsha esimdi úndi qyzynyń bastan ótkergen jaǵdaıy dálel. Qazir Brıtanıada turatyn úndi qyzynyń oqıǵasyn BBC jarıalady. Ondaǵy maqsaty álemde qyzdyń quqyǵyn qorǵaý máselesi órship turǵanyn kórsetý bolsa kerek. Mahabbat, otbasylyq ómir, ata-ana men balanyń, ata-ene men kelinniń arasyndaǵy qarym-qatynasta máselelerdi qozǵaǵan Anýshanyń áńgimesin nazarlaryńyzǵa usynýdy jón kórdik. 

Bala kezimnen tanymaıtyn, súımeıtin adamǵa turmysqa shyǵatynymdy bildim. Bizdiń áýletimizde qyzdy menshik, zat retinde qabyldaıdy. Birinshi ata-anańnyń, odan keıin kúıeýińniń menshigi bolasyń. Qyzǵa er adamdarǵa qyzmet etip, balany dúnıege ákeletin zat sekildi qaraıdy.

Men úndistandyq otbasynda dúnıege keldim. Eki aǵam erkindikte ómir súrdi. Olar ýnıversıtette oqydy. Al men úı jınap, tamaq pisirý sekildi jumystarmen aınalysatynmyn.

Mektepte oqyp júrip, JOO-da oqýdy, maman bolýdy armandadym. Ol úshin arnaıy kýrsqa da baryp júrgen edim. Biraq ata-anam kýrsty tastaýǵa májbúrledi. Bolashaqqa degen josparymnyń kúl-talqanyn shyǵardy. Men maman ıesi emes, jaqsy jar, ana bolý kerektigimdi aıtyp oqýdan shyǵaryp aldy.

Ata-anam 60-shy jyldary Úndistannan Brıtanıaǵa kóship bardy. Olar tanysqanynan bir apta tolǵanda otbasyn qurǵan. Ata-anamnyń bir-birine degen mahabbatyn, jylýlyǵyn kórgen emespin. Bir-birine bóten adam sekildi ómir súrip keledi.

Balalyq shaǵym qıyndyqqa toly boldy. Ata-anamnyń dosy men boı jetip kele jatqanda qyryndaıtyn. Azıattyq bolǵanym úshin mektepte talaı qorlyqty kórdim.

Maǵan «búlingen taýar» sekildi qarady. 19 jasymda Úndistanǵa «tazarý» úshin jiberdi. Boıymnan jyn men shaıtandy shyǵarý kerek eken-mys. Tazardy degende týystarym maǵan kúıeý izdeı bastady. Men otbasyn qurýǵa áli daıyn emes ekenimdi aıtyp, barlyq jigittiń betin qaıtaryp tastadym. Týystarym eki aıdan keıin meni Brıtanıaǵa qaıtardy.

Birneshe kúnnen keıin túnde úıden qashyp ketip, baspanasy joqtarǵa arnalǵan ortalyqtan biraq shyqtym. Tamyrymdy kesip, dári ishtim. Esimdi jısam aýrýhanada jatyr ekenmin.

Eki aptadan keıin ata-anam maǵan kúıeý izdeýge qaıta kiristi. Olar meniń sýretimdi ındýıstik ǵıbadathanaǵa ilip, úndistandyqtar qalyńdyq izdeıtin saıttarda jarıalady.

Ata-anam bolashaq kúıeý balasyn uzaq tańdady. Biri kári bolsa, ekinshisiniń tárbıesinde kinárat boldy. Endi birimen kastamyz ártúrli bolyp shyqty. Tańdap júrip maǵan laıyqtysyn tapty.

Men bólek bólmede otyrdym. Ol ýaqytta ata-analar ózara bir-birimen kelisti de, meni ata-eneme kórsetý úshin bólmege kirgizdi.

Jigittiń týǵandary otbasymyzdy biletin. Olar ǵıbadathana arqyly ata-anammen baılanysty. Onyń otbasyn birneshe mınýt qana kórdim. Bolashaq jarym maǵan salmaqty bolyp kórindi. Ol meıirimdi jáne qamqor bolady dep oıladym.

Ol basqa qalada turatyn. Ekeýimiz hat almasyp turdyq. Hatynda maǵan ýádeni úıip tógip berdi.

Hattardy ata-anama kórsetkende olar tańǵaldy. Olar úshin bireýdiń qyzǵa súıip, mápeleýge ýáde bergeni ersi kórindi. Alaıda ýaqyt óte kele meniń  jaqsy otbasyna kelin bolatynyma qýanatynyn aıtqan edi.

Bala kezimde bastan ótkergen jaǵdaıǵa baılanysty kúıeýimmen jynystyq qatynasqa túsý qıynǵa soǵatynyn aıtqan edim. Ol bir-birimizdi jaqsy bilgenshe kútetinin aıtty.  Dese de toı kezinde naǵyz sumdyqty bastan ótkerdim. Fotodan meniń qatty qorqyp turǵanymdy baıqaýǵa bolady. Nekemizdi memlekettik mekemede odan keıin ǵıbadathanada qıdyq.

Jasym 20-da edi. Toıdan keıin kúıeýimniń úıine kóshýim kerek boldy. Tanymaıtyn adamdarmen bir shańyraq astynda turý kerek degen oı qorqynysh uıalatty.

Toı bolǵan túni kúıeýim meni zorlady. Tósekke jatpaq bolǵan jerimnen qulatty da oıyndaǵysyn iske asyrdy. Anasyna «is bitti» dep habarlady.

Men tósekte otyryp alǵashqy neke túni mundaı bolmaý kerek edi ǵoı dep oıladym. Onyń romantıkaǵa toly hattarynda maǵan múlde basqa ómir syılaıtynyn aıtqan edi ǵoı.

Ata-enemniń úıine kóshkende ómirim tozaqqa aınaldy. Anasynyń jasaýyma kóńili tolmaıtynyn aıtyp, ashýǵa býlyqty.

Ol 1000 fýnt, jańa kólik pen qymbat teledıdardy talap etti. Ata-anamnyń oǵan shamasy jetpeıdi. Enem onyń esesin mennen aldy.

Ol meni kúnde tańǵy beste oıatyp úıdi jınaýǵa májbúrleıtin. Tańǵy úshke deıin uıqy bermeıtin. Shashymdy qyrqyp, ne jep ne ishetinimdi ańdýmen boldy. Mundaı ómirge shydamaı, aýrýhanadan biraq shyqtym. Ol jerden ata-anam úıge alyp ketti. Kúıeýimmen ajyrastym.

Ajyrasqannan keıin ózimdi erkin sezindim. Ómirimde ózgertemin dep sheshtim.

Gıpnoterapıa kýrsy men Reıka terapıasyn qabyldadym. Bul – stressten arylýdyń japondyq ádisi.

Er adammen tanystym, ekeýimizdiń qyzymyz bar. Ókinishke qaraı, ajyrasyp kettik.

Qazir jasym 30-da. Jalǵyz turamyn. Ómirime rızamyn. Qyzym erkindikte ómir súrgenin qalaımyn. Qyzym bireýdiń menshigi emes, jeke tulǵa ekenin sezinetindeı tárbıeleımin.

Jaqyndarym týraly jaman oılamaýǵa tyrysamyn. Sebebi olar kóz ashqaly kórgen, bilgenderimen ómir súrip keledi. Otbasyndaǵy dástúr, mádenıetpen sýsyndady.

Olardyń ata-anasy da dál osyndaı qarym-qatynas ornatqan. Jaqyndarymnyń olarǵa qarsy shyǵaıtyndaı jigeri bolmady.

Meniń oıymsha, ómir – qorlyqqa, bassyzdyqqa shydaý úshin emes, mahabbat úshin berildi.  

Qatysty Maqalalar