Toǵjan Qojalıeva esimdi QBTÝ rektorynyń keńesshisi Qaraǵandyda ornalasqan kafede tańǵy as ishýge kelip, onyń ıntererine tánti bolady. Facebook paraqshasyna tamasha kóńil kúımen orys ultynyń dızaınerleriniń talǵamynyń joǵary ekenin jazady. Sonymen shektelse jaqsy ǵoı, jazbasynda qazaqtardy da qosa ketedi. Odan bútin bir qazaq ultyn mensinbeýshilik baıqalady.

«Keshirim ótinemin, qazaqtar...Qaraǵandyda orystar kóp turatyny baıqalady... Qaı jaǵynan baıqalady? Olardyń stıli, dızaıny álde qaıda jaqsy. Tereń ári qazaqtardyń daraqylyǵynan ada! Kishigirim kafede tańǵy as iship otyrmyz. Munda barlyǵy unaıdy. «Barlyǵynan asyp túskim keledi» degen bos maqtanshaqtyq joq. Eger Qazaqstanda tek qazaqtar ǵana turatyn bolsa, ózimizdiń ulttyq qajettiligimiz ben qazaqı daraqylyǵymyzǵa tunshyǵýshy edik» dep jazypty Toǵjan Qalıeva óziniń Facebook paraqshasynda.

QBTÝ rektorynyń keńesshisi kafeniń fotolarynda qosa jarıalaǵan eken. Ony jeli qoldanýshysynyń «Qazaqtar da mundaıdy jasaı alady» degen pikirine, «Eýropada oqyǵandar. Ádette solaı. Al Qaraǵandydaǵy dızaınerlerdiń kóbi óz betinshe úırengender» dep jaýap bergen eken.

Toǵjan Qojalıevanyń jazbasyn synǵa alǵandardyń biri «Sıtýatıvnyı Kazahskıı» atty eńbektiń avtory Qanat Tasybekov. Ol jaýap retinde áleýmettik jelide óz pikirin jarıalady.

«Sizdiń jazbańyzdan rasıstik mazmundy baıqaımyn. Ómirdegi jetistikterińiz - ózińizdi bútin bir ulttan, barlyq qazaqtardan joǵary qoıýǵa, olarǵa aqyl úıretip, búkil halyqpen betpe-bet keletindeı dárejege jetkizdi degen oıǵa nelikten keldińiz? «Keshirim suraımyn, qazaqtar...». Sosyn  tunshyǵý týraly. Iis tek jeke adamda ǵana emes, ıis barlyq etnosta bar. Menimshe, orystarda ózine tán ıisi bar. Koreılikter de, qazaqtarda da ıis bar. Bizden bálkim qoıdyń, kıizdiń ıisi shyǵatyn shyǵar. Bilmeımin, men óz ıisimdi sezbeımin. Ol bıologıalyq qalyptasqan jaǵdaı jáne odan arylý múmkin emes» - dep jazdy Qanat Tasybekov.

Jeli qoldanýshylardyń tarapynan qatań synǵa ushyraǵannan keıin Toǵjan Qojalıeva kelesi kúni tikeleı efırge shyǵyp jazbasyna qatysty túsinikteme berdi.

«Meniń keshegi orys dızaınerleriniń qazaqstandyq dızaınerlerden jaqsy degen jazbam qyzý talqylandy. Meniń olaı jazǵan sebebim, ózge ulttyń dızaınerleri qazaqtar sekildi altyn emes arzan materıaldardy qoldana beredi. Máselen, beton, aǵash sekildi. Al qazaqtarda bireýge birdeńe dáleldeý kerekteı kórinedi» deıdi Toǵjan hanym.

Qazaqtardyń óz ultyna mensinbeýshilikpen qaraýy, ózin ózge ulttan tómen sanaýy qalypty jaǵdaıǵa aınaldy. Mundaıdy «quldyq sana» deıdi. Táýelsiz Qazaqstanda otyryp ózin ózgeden tómen sanaýdan qazaq ulty gúldenbeıtini anyq. «Qazaq qazaqqa ǵana kerek» degen sóz osydan shyqsa kerek. Qazaqtyń kemshiligin aıtý bir bólek te, kemsitý bir bólek. Qazaqqa tán dendegen máselelerdi kóterý, túzeýdi qajet etetin tustaryn aıtý men ony sheshý joldaryn birigip izdeý quptarlyq is. Al «qazaq jaman», «qazaqtyń qolynan eshteńe kelmeıdi» deý syn emes, kemsitýshilik. Eń soraqysy, muny ózge ult emes, qazaqtardyń óz ultyna murnyn shúıire qaraýynda. Árıne qazaqta másele shash etekten. Damytý, jetildirý, kórkeıtý qajet dúnıeler barshylyq. Áli kúnge deıin sheshilmegen, osal tustar da bar ekeni jasyryn emes. Alaıda ózimizdi kemsite bergennen degradasıaǵa ushyraıtynymyz anyq. Óspeımiz.