AQSH Prezıdenti Qytaıǵa qyr kórsetip, saıda dısballansyn joıamyz dep Qytaıǵa minez kórsetken edi. Reseı ekspertteri Qytaı men AQSH jaýlasatyn boldy dep alaqaılaǵan, biraq Qytaı AQSH-pen konfrontasıaǵa barmaı, atalǵan múddeler qaıshylyǵyn tolyq joımasa da jumsartpaq. AQSH talaby negizinen oryndalmaq. Tramp áýmeser emes eken. AQSH prezıdenti Eýropalyq Odaqqa qyr kórsetip saıda: Sender bizdiń moınymyzǵa minip aldyńdar, NATO-daǵy áskerı shyǵyndaryńdy kóterińder. Bizdiń talabymyz –ózderińniń İshki Jıyntyq Ónimniń kóleminiń 4%, al sender 2-3%-dan aspaısyńdar, toqtatyńdar ádiletsizdikti dep jer tepkiledi. Eýropalyq Odaqqa bizdiń múddemizge qaıshy saıasat júrgizip keledi. Máselen, Tramp «Germanıa Reseıden gaz satyp alyp, Reseıdiń ekonomıkalyq jáne áskerı búdjetin kúsheıtip keledi. Bul durys emes»,-dedi de AQSH «Severnyı Potok – 2» gaz qubyry qurylysyna sanksıalar saldy. Áýmeser Tramp áýmeser emes eken. Eýropalyq Odaq Tramptyń sózine oılanyp qaldy. Esesine Tanap Túrkıa arqyly Orta Azıa gazy Eýropaǵa ketti. Reseı sanyn sabalap jylap qaldy. Buryn Túrkmenstan men Ázirbaıjan gaz baılyǵyn arzanǵa satatyn. Endi qazaqtyń gazy men munaıy álternatıvlyq Reseıden bólek saýda jolyn tapty. Qytaıdyń da kóńilin tapty ıaǵnı Jibek joly temir jolyn ashyp berdi. Kaspıı teńizinen ótetin dáliz ashty. Qytaıdyń kóńili toldy, raqymsyzdyq kórsetti (Qytaı qazaǵyn janshyp keledi). Árıne, Qytaı bizden qaımyqpasa da, AQSH-tyń Qytaıǵa qosymsha sanksıalarynan seskenedi. Qytaı qazaqtaryna Atamekenge kelem deýshilerge kóship ketýge ruqsat berýge májbúr bolady. Qytaı SSRO-yń kebin kıedi degenmin. Qytaıdaǵy avtorıtarlyq-totalıtarlyq komýnıstik rejım naryqty shektep ekonomıkalyq qarqyndy tejedi: 11%-dan 6%-ǵa quldyrap barady. Atalǵan 6% ekonomıkalyq ósimniń jartysy “prıpıskı-qosyp jaz”. Qytaıdaǵy ekonomıkalyq qarqynnyń quldyraýy halyq narazylyǵyn týdyrady, al halyq narazylyǵyn aýyzdyqtaý úshin komýnıstik nomenklatýra repressıalardy údetedi. Qytaıdyń tól jurtshylyǵy 94% - han tektiler. Qytaı bıleýshileri tól jurtshylyǵy 94% - han tektilerdi ımperıalyq pıǵylmen buzdy. Respressıalardy bastady. Tıbettikterdi janshý buryn keri nátıje bergen. Uıǵyrlar men qazaqtardy “dinshil, separatıst jáne terrorıst ulttar” retinde qaralap kórsetti. Áýmeser Tramp áýmeser emes eken. Tramp Reseıdi ekonomıkalyq, fınanstyq, tehnologıalyq sanksıalarmen tunshyqtyryp keledi. Tramptyń josparynda 2019-2020 jyldary Reseı daǵdarysy kollapsqa ulasyp, ydyraýǵa aparady. Reseı mılıtarlanǵan ıadrolyq qarýy bar memleket, sondyqtan is nasyrǵa shappasyn dep “áýmeser” Tramp naǵyz áýmeser Reseı basshysy Pýtınniń kóńilin aýlaıdy. Sonymen Tramp pen Pýtın eski dos. 2013-2014 jyldary olar ózara kezdesip, dostasyp úlgirgen. Reseı – shyqqynshy memleket. Oqshaýlanǵan Reseı basshysy – Pýtındi jubatyp Qyrymdy Ýkraınaǵa qaıtarýdy, Shyǵys Ýkraınadan Reseı áskerinen bosatýdy oılastyrmaq. Biraq Pýtınniń sheginetin túri joq. Olaı bolsa sanksıalar údeı beredi. Tramp qadalǵan jerinen qan alatyn bále. Eger de Reseıdi aıýǵa teńesek, Tramp sol aıýdy jýasytyp keledi. Tramp áýmeser emes eken...
Ázimbaı Ǵalı
