Ál- Farabı atyndaǵy QazUÝ ǵalymdary ázirlegen «Kýlonov plazmalyq krıstaly» kúni keshe ǵaryshqa saparǵa attanǵan Aıdyn Aıymbetovtyń ushý baǵdarlamasyna endi. Bul týraly «Qamshy» portaly habarlaıdy.
«Kýlonov plazmalyq krıstalyn» ýnıversıtettiń ǵarysh salasyndaǵy alǵashqy ǵylymı tájirıbesi deýge bolady. Osy eńbektiń avtory, profesor Tilekqabyl Ramazanovtyń aıtýynsha, ǵaryshta alynǵan nátıjeler mıkrogravıtasıa jaǵdaıynda ýnıpolárlyq plazmada qurylym túzilýdiń negizgi máselelerin zertteýge jasalǵan birinshi qadam bolmaq. Sonymen qatar, bul ǵajap tájirıbe Ǵalamshardyń paıda bolý qupıasyna úńilýge tamasha múmkindik syılaıdy.
Ál Farabı atyndaǵy QazUÝ ǵalymdary sońǵy 15 jyldan beri elimizdiń ǵarysh salasyn damytýǵa, atap aıtqanda, maman daıarlaý, tehnıka men tehnologıa daıyndaý isine belsendi túrde atsalysyp keledi. Ýnıversıtettiń otandyq ǵarysh salasyna maman daıarlaýda jetekshi joǵary oqý orny bolyp belgilenýi beker emes.
QazUÝ-dyń jas ǵalymdary otandyq ǵaryshkerler sapary aldynda ázirlenetin ǵarysh tájirıbesi baǵdarlamasyna tartyldy. Aıtalyq, olar kómirtegi nanoqurylymdar negizinde antıfrıksıalyq materıaldar jasaý jobasyn daıyndaýda. «Plazmalyq krıstal-4» baǵdarlamasy, sondaı-aq nanokómirtegi materıaldary men sezimtal grafendi quraldar boıynsha zertteýler júrgizýde.
Ýnıversıtettiń ǵarysh salasyndaǵy taǵy bir mańyzdy baǵyty shaǵyn ushý apparattaryn jasaýmen baılanysty. Múndaı zertteý maman daıarlaý jáne asa iri «Ǵarysh tehnıkasy men tehnologıasy» jobasyn júzege asyrý sheńberinde ótkiziledi. Osyǵan oraı ýnıversıtette nanospýtnıkterdi shyǵarý bastalyp ketti. Bul sharýa UNIFORM halyqaralyq konsorsıýmy aıasynda Tokıo ýnıversıtetimen birlese júrgizilýde. Konkýrstyq irikteýden ótken QazUÝ-dyń fızıka-tehnıka fakúltetiniń bes stýdenti Tokıo ýnıversıtetinde arnaıy oqyp keldi. Ýnıversıtettiń jas ǵalymdary shaǵyn ǵarysh apparattary óndirisinen paıdalanýǵa deıingi búkil kezeńge atsalysty. Búginde olar QazUÝ Tehnoparki bazasynda apparattardy qurastyrý jáne synaqtan ótkizýmen aınalysýda.
Jas ǵalymdar qurastyrǵan nanospýtnıktiń birneshe úlgisi Reseıdiń «Energıa» korporasıasy men Berlın tehnıkalyq ýnıversıtetinde alǵashqy synaqtan súrinbeı ótti. Tuńǵysh nanospýtnık taıaý arada Halyqaralyq ǵarysh stansasynan ushyrylmaq. 2016 jyly úshmodýldy nanospýtnıktiń, al 2017 jyly salmaǵy 50 keli ǵylymı-tehnologıalyq mıkrospýtnıkti ushyrý kózdelip otyr.
Aıta ketken jón, spýtnıkterdi QazUÝ stýdentteri men jas mamandary basynan aıaǵyna deıin ózderi qurastyrady. Jer ınfraqurylymy bar mundaı otandyq nanospýtnıkter shaǵyn ǵarysh apparatyn basqaratyn zamanaýı zerthanalyq ǵylymı praktıkým retinde, jer betin sýretke túsirý, sondaı-aq aqparatty qabyldap jáne óńdeý úshin paıdalanylady.
Shaǵyn spýtnıkter óndirisiniń jobasy 2015-2017 jyldarǵa arnalǵan Memlekettik «Ǵarysh tehnıkasy men tehnologıasyn daıyndaýǵa arnalǵan ulttyq ǵylymı mektep qurý» ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlamasy sheńberinde, ýnıversıtet rektory, akademık Ǵalym Mutanovtyń jetekshilik etýimen júzege asýda. Baǵdarlamanyń basty maqsaty – shaǵyn ǵarysh apparaty men jer beti ınfraqurylymyn jasaý, sondaı-aq ǵarysh tehnologıasy salasynda kásibı biliktiligi joǵary mamandardy daıarlaýǵa arnalǵan ǵylymı mektep qurý.
«Qamshy» silteıdi
