Qazaq asqanasynda dıetalyq taǵamdar bar ma?

/uploads/thumbnail/20260420002526744_big.webp Foto: Ashyq derekkóz

Kópshilik arasynda qazaq asqanasynyń taǵamdary maıly, densaýlyqqa zıan degen qate túsinik qalyptasqan. Iá keıbir taǵamnyń kalorıasy kóp bolýy múmkin. Dese de qazaq asqanasy daıyndaý tásiline baı. Sol sebepti keıbir taǵamdardy dıeta kezinde oılanbaı qoldanýǵa bolady. Naqtyraq aıtsaq qazaq asqanasynan densaýlyqqa paıdaly, aryqtaýǵa kómektesetin taǵamdardy taba alamyz. 

Adam aǵzasyna paıdaly nemese zıan tıgizetin maılar bar ekeni kópshilikke belgili. Mysaly qoı maıynyń quramyndaǵy zattar holesterındi joǵarylatpaıdy, baýyr gemoglobındi joǵarylatady jáne quramynda A dárýmeni kóp. Al elimizde óte sırek daıyndalatyn qansoqta taǵamyn dıetalyq taǵamǵa jatqyzsaq bolady.

Bul taǵamnyń daıyndaý tásilin tek úlken kisiler ǵana umytpaǵan. Ásirese Mońǵolıa elindegi qandastarymyzdyń arasynda keńinen tanymal. Maldy baýyzdaǵannan keıingi aram qanyn aǵyzyp, ortańǵy qyzyl qanǵa maıdalap týralǵan júrek, ókpe, búırek, perıtonealdi maı qosylady. Keıin maıdalanǵan pıaz qosyp, tuzdap, buryshtaǵan soń toq ishekke toltyrylady. Tyǵyzdap toltyrǵan soń 1 saǵattaı daıyn bolǵanǵa deıin qaınatylady.

Taǵy bir paıdaly jáne sonymen birge dıetalyq taǵamnyń biri – ásip. Ol shóptiń barlyq paıdaly elementin sińirgen qoı isheginen jasalady. Kóbinese tazartylyp, jýylǵan ishekke baýyr, ókpe, júrek jáne kúrish qosý arqyly jasalady. Toltyrylǵan ishek tyǵyz baılanǵan jáne 40-50 mınýt qaınatylǵan. Ásip qazirgi ómir jaǵdaıynda óte yńǵaıly. Sondaı aq qazirgi shujyqty osy ásippen almastyrý áldeqaıda paıdaly.

Budan bólek jas analar men aıaǵy aýyr áıelderge arnalǵan arnaıy taǵamdar da bar. Onyń biri – bylamyq dep atalady. Bylamyq – náresteniń damýy qalypty bolýy úshin jáne áıel adamnyń joǵaltqan dárýmenderiniń ornyn toltyrý maqsatynda jasalatyn taǵam túri. Ásirese qazaq halqy balany qyrqynan shyǵarǵanǵa deıin jas anaǵa mándetti túrde bylamyq daıyndap beredi.

Bul taǵamnyń quramyna un, sút, maı, óńdelgen tary shyryny, dámine qaraı qant pen tuz kiredi. Bolamyq kálsı men temirge óte baı. Kálsı júkti jáne bala emizetin áıeldiń súıekteri men tisterin nyǵaıtyp qana qoımaıdy, kúsh beredi, kóńil-kúıdi jaqsartady, júıke júıesin nyǵaıtady, este saqtaý qabiletin jaqsartýǵa áser etedi.

 

 

Qatysty tegter :

Qatysty Maqalalar