Qazaqstan – munaıly el. Dúnıejúziniń myqty ınvestorlarynyń Qazaqstandy shyrǵalap shyqpaýynyń bir sebebi osy. Alaıda, qara altynnyń ústinde otyr ekenmin dep shıkizatqa ǵana táýeldi bolý eldi erkindikten aıyrady. Munaı óńdeý zaýyty – strategıalyq mańyzy bar nysan, táýelsiz memlekettiń ekonomıkalyq qýaty, syrtqa abyroıy, órkenıetti eldermen terezesin teń etetin bıiktik.
Bıyl «QazMunaıGaz» ulttyq kompanıasynyń enshiles uıymy bolyp tabylatyn Shymkent munaı óńdeý zaýyty alǵashqy ónim bere bastaǵan jylynan eseptegende 30 jyldyq mereıtoıyna kelip jetti.
Shymkent munaı óńdeý zaýyty óziniń 30 jyldyǵynda óndiristik ónimdilik qýatyna tolyq aýqymda jańǵyrtý júrgizip otyr. Sonyń nátı­jesinde munaıdy óńdeý tereńdigi 80 paıyzǵa kóbeıetin, ónim shyǵarý kólemi jylyna 6 mln. tonnaǵa jetetin, benzın ón­dirý kólemi 3 esege artatyn bolady. Mundaı jaǵdaıda barlyq benzın Eýro-4 jáne Eýro-5 ekologıalyq sapa standarttaryna sáıkes keledi.
13 jyl júrgizilgen qurylys ju­mystary jáne Ońtústik Qazaq­stan­daǵy óńdeý qýattary men Batys Si­bir­degi munaı óndirý nysandaryn kó­liktik-tehnologıalyq baılanystyrý nátıjesinde SHMÓZ-de alǵashqy benzın 1985 jyldyń basynda alyndy.
Búgingi tańda zaýytqa shıkizat Qyzylorda oblysynyń Qumkól ken ornynan jetkiziledi. Al, resmı túrde «Petro Qazaqstan Oıl Prodakts» JSHS nemese PKOP dep atalatyn SHMÓZ shyǵa­rylatyn ónimder jeli­sine ben­zınniń barlyq markalary, dı­zel otyny jáne avıakerosın jatady.
Kásiporynnyń negizgi tabysy eki qýatty aksıonerlerdiń halyqaralyq seriktestigi bolyp tabylady. Bular «QazMunaıGaz» UK» AQ «QMG» óńdeý jáne marketıń» AQ enshiles kompanıasy tulǵasynda jáne «CNPC» korporasıasy (QHR).
Óndiristiń eń joǵary qýatpen jumys istegenine qaramastan 2010 jyly onyń ónimine degen suranys arta tústi, nátıjesinde zaýytty kezeń-kezeńmen jań­ǵyr­tý josparlandy. Sonyń ishin­de MIIDB (memlekettik ın­dýs­trıalyq-ınnovasıalyq da­mý baǵdarlamasy) sheńberinde tabysty jumys istep jatyr.
PKOP jańǵyrtý jobasy 2 ke­zeńmen júzege asyrylady. B­i­rinshi kezeńde Keden odaǵy tehnı­kalyq reglamentiniń talaptaryna sáıkes K4 jáne K5 (Eýro-4 jáne Eýro-5 uqsastyqtary) ekolo­gıalyq synyptaǵy motor otynyn shy­ǵarýdy josparlaýda. Osy maq­satta kásiporynda qoldanystaǵy qon­dyrǵylar qaı­ta qurastyrylýda. Ja­ńa tehno­logıalyq qondyrǵylar salynýda: ızomerleý qondyrǵysy, ónimdilik qýaty jylyna 4000 tonna kúkirt óndirý qondyrǵysy, dızel otynyn gıdrotazalaý qondyrǵysyn qaıta qurastyrý júrgizilip jatyr. Olardy paıdalanýǵa engiz­gennen keıin zaýyttyń barlyq ónimderi Eýro-4 jáne Eýro-5 standarttaryna sáıkestik tańbalaryn alady.
Jańǵyrtýdyń ekinshi kezeńi zaýyt­tyń ónim shyǵarý kólemin jylyna 6 mln. tonnaǵa deıin jetkizý jáne munaı óńdeý tereń­digin 80 paıyzǵa deıin kóbeıtý úshin jasalynyp otyr. Bul kezeńde kásiporynnyń arsena­ly «RFCC» katalıtıkalyq krekıng, «Prime G+» benzındi gıdrota­zalaý, kúkirt óndirý, sýtekti tazalaý jáne basqa qondyrǵylarmen tolyqtyrylady. Ekinshi kezeń aıaqta­lysymen zaýytta joǵary oktandy benzındi óndirý jylyna 735 myń tonnadan 2 185 myń tonnaǵa, dızel otyny jylyna 1346 myń tonnadan 1946 myń tonnaǵa, avıaotyn jylyna 280 myń tonnadan 425 myń tonnaǵa ósedi. Joǵary oktan­dy avtobenzınniń úlesi shyǵa­rylatyn ónim pýlynda 100 paıyz quraıdy.
Jobalardy aıaqtaý 2017 jyl­dyń 4-shi toqsanyna josparlanyp otyr.
Shymkent munaı óńdeý zaýy­ty­nyń 30 jyldyǵyna baılanys­ty bas korpýs­ta keleli jıyn ótti.
Jıyndy «Petro Qazaqstan Oıl Prodakts» JSHS-niń jań­ǵyrtý jáne damý jónindegi vıse-prıezıdenti Aslan Myńbaev júr­gizip otyrdy. Ener­getıka mı­nıstrliginiń vıse-mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev zaýyt­tyń aldaǵy múmkindikteri jaıly jaqsy lebiz bildirip, mınıs­tr­liktiń mereıtoı ıesine quttyq­taýyn oqyp berdi. Munaı óńdeý zaýytynyń Qazaqstandaǵy osy saladaǵy kóshbas­shylardyń biri bolǵandyǵyn, bul maqsatqa zaýyt ujymynyń bir­ligi, janqıarlyq eńbegi arqyly jet­kendigin aıtyp, Energetıka mınıs­tr­ligi atynan birneshe azamatty mara­pattady.
«QazMunaıGaz» óńdeý jáne marketıń» AQ bas dırektory Danıar Tilesov zaýyttyń 30 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan saltanatty jınalysta kásiporyn ujymyn quttyqtap, Eýro-4 jáne Eýro-5 standarttary boıynsha joǵary oktandy benzın shyǵarý jóninde mindetter sizderdiń kún tártipterińizde ýaqtyly oryn alyp otyr. Sondyqtan siz­der­diń osy mindetti júzege asy­ratyndyqtaryzǵa senimdimin», dep aıtty. Ol ardagerlerge, eńbek ozattaryna, barlyq qyz­metkerlerge, elimizdiń ekonomıkasy men halqynyń ıgiligine adal eńbek etkenderi úshin alǵysyn bildirdi. «QazMunaıGaz» UQ» AQ, «QazMunaıGaz» óńdeý jáne marketıń» AQ, «Samuryq-Qazyna» AQ jáne «Kazenergy» AQ atynan erekshe eńbegimen daralanǵan birneshe azamatqa Qurmet gramotasyn tapsyrdy.
Jıyndy «Petro Qazaqstan Oıl Pro­dakts» JSHS-niń bi­rin­shi vı­­se-prezıdenti As­qar Turys­be­kov qo­rytyp, jańǵyr­týdan ótken zaýyt­tyń jańa sapaǵa ótip jatqan­dyǵy, serik­testikter tarapynan jańa keli­simderge qol qoıylǵandyǵyn aı­typ, zaýyt ujymyn mereıli mere­kesimen quttyqtady.
Shymkent munaı óńdeý zaýy­tynyń taǵy bir atap aıtatyn ereksheligi, oblys halqynyń áleý­mettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa súbeli úles qosyp kele jatqan­dyǵy.
«Aqıqat baılyq – keńpeıildilik pen qaıyrymdylyq» degen qaǵıdany ustanǵan zaýyt bas­shy­lyǵy qaladaǵy myqty mektep sanatyndaǵy Y.Al­tynsarın atyndaǵy №65 mektep-gımnazıaǵa ashylǵan sátten bastap, naqty aıtqanda, 24 jyldan beri tu­raqty demeýshi bolyp keledi. Bul týraly mektep-gımnazıanyń dırektory Qatıra Qyrǵyzbaeva bylaı deıdi: «Gımnazıanyń materıaldyq baza­synyń zaman talabyna saı jabdyq­talyp, bilim sapasyn arttyrýda zaýyt qamqorlyǵynyń alar orny erek­she. Atap aıtsaq, mektebimizde bastaýysh synyp­tarda bala sanynyń artýyna baılanysty olardyń jas ereksheligine saı partalarmen, zamanaýı úlgidegi ınteraktıvti taqtalarmen jabdyqtaýdy únemi júzege asyryp keledi. Sonymen qatar, dombyra orkestrin to­lyqtaı jabdyqtaýy, horeografıa bólmesin zamanaýı úlgide jóndeýden ótkizip, qajetti qural-jabdyqtarmen tutastaı qamtamasyz etýi, sońǵy úlgidegi mýzykalyq aparatýrasyna qol jetkizýge yqpal etýi zaýyt ujymynyń el keleshegine jasap jatqan meıir-shapaǵatynyń bir parasy ǵana der edim».
Qaladaǵy №4 balalar úıi dı­rektorynyń orynbasary Ma­rıa Nadı­rova da zaýyt qam­qorlyǵyn qat­ty sezinip otyr­ǵandyǵyn tilge tıik etti.
2006 jyly SHMÓZ balalar úıine úlken sport qalashyǵyn salyp bergen. Eki qabatty ǵımaratta sportzal, 320 oryndyq akt zaly jáne kitaphana ornalasqan. Ba­lalar alańyn salyp bergen, kompúter synyby, lıngofon ka­bıneti jáne ınteraktıvti taqtamen qamtamasyz etip, qa­zaq, orys jáne aǵylshyn tilin tereń­detip oqytýǵa qajet kerek-ja­raqtarmen qamtamasyz etip keledi.
Jyl saıyn úlken ómirge jol­dama alatyn balalar úıiniń túlekterine qarjylaı járdem beredi. Bul bala­lardyń ákesi de, sheshesi de memleket bolǵanymen aıaǵynan turyp ketýge, úlken ómirde ornyn adaspaı tabýyna aǵa-ápkeleriniń aıaly alaqany kerek. Zaýyt basshylyǵynyń áreketterinen osyny túsindik. Baldyrǵandarǵa avtobýs ta syılaǵan «Petro Qa­zaqstan Oıl Prodakts» JSHS-niń basshylyǵy Elbasynyń tapsyrmasyn osylaısha múltiksiz oryndap keledi.
Shymkent munaı óńdeý zaýyty 2017 jyldan bastap Eýro-4 jáne Eýro-5 standarttary bo­ıynsha benzın ónimderin shy­ǵarýdyń alǵyshartaryn jasap jatyr. Bul degenińiz – joǵary sapa, Eýropa naryǵyndaǵy jańa bıiktik. Qazaqstan zaýyty 30 jyl­dyǵyndaǵy jetken jetist­ik­teri osyndaı satylardan turady.

"Qamshy"silteıdi

Derekkóz: egemen Qazaqstan