Palata basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen ótken Senat otyrysynda depýtattar «Bes ınstıtýttyq reformany iske asyrý jónindegi 100 qadam» Ult josparyn oryndaýǵa baǵyttalǵan birqatar zańdardy qabyldady.
Senatorlar «Astana» halyq­aralyq qarjy ortalyǵy týraly» Kons­tıtýsıalyq zańdy talqylap, qabyldady. Ortalyqtyń aýma­ǵyn­da óziniń zańnamasy bolýy boljanatyn erekshe quqyqtyq rejim qoldanylatyn bolady. Qu­jatta Ortalyqty basqarý jó­nin­degi keńes – Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Prezıdenti basqaratyn, turaqty jumys isteıtin alqaly organ qurý kózdelgen.
Zańnamaǵa ekinshi deńgeıdegi bank­terdiń jumys istemeıtin kre­dıt­teri men aktıvteri, qar­jy­lyq qyzmetter kórsetý jáne qar­jy uıymdary men Qazaq­stan Res­pýb­lıkasy Ulttyq bankiniń qyzme­ti máseleleri boıynsha túzetý­ler qabyldandy. Zań qarjy júıe­sindegi turaq­tylyqty nyǵaıtýǵa, qarjy uıym­darynyń qyzmetin jaqsartý úshin quqyqtyq jaǵdaılar jasaý­ǵa, sondaı-aq, qarjylyq kórseti­letin qyzmetterdi tuty­nýshy­lar­dyń quqyqtaryn qorǵaý­dyń tıimdi tetikterin qalyp­tas­tyrýǵa baǵyttalǵan. Banktermen birle­se otyryp, «Problemalyq kre­dıtter qory» AQ, ekinshi deń­geı­degi bankterdiń kúmándi jáne úmitsiz aktıvterin satyp alatyn uıymdardy qurý múm­kin­digi kózdeledi. Sondaı-aq, qaryz alýshylardyń boryshtyq júktemesin tómendetý, bank­te kórsetiletin qyzmetteriniń ashyq­tyǵyn arttyrý, qarjy júıesiniń turaqtylyǵyn qam­tamasyz etý, qarjy uıymdary menedj­mentiniń jaýapkershiligin kúsheıtý, ıs­lamdyq qarjy­lan­dyrý quraldaryn engizý qaras­ty­rylady.
Senatorlar Eńbek kodeksin jáne zańnamaǵa eńbekti retteý máseleleri boıynsha túzetýlerdi qabyldady. Jańa kodeks eń­bek sharttaryn jasasýdy, jumys­ker­lerdiń barlyq sanattaryna synaq merzimin belgileýdi, jumys­ker­lerdi kadrlyq turǵydan aýystyrý bóliginde erekshelikterdi kózdeıdi. Bul qujatpen jumys berýshiniń bastamasy boıynsha eńbek shartyn toqtatý negizderiniń tizbesi keńeıtiledi, dene múmkindikteri shekteýli adamdardy, jastardy qosa alǵanda, jumyskerlerdiń jekelegen sanattaryn jumysqa ornalastyrý máselesin sheshýge keshendi qadamdar engiziledi. Dýaldy oqytý, jumyskerdi bas­qa zańdy tulǵaǵa issaparǵa jiberý jó­nindegi erejelerdi engizý kóz­deledi. Qoǵamdyq baqylaý salasyn kúsheıtý maqsatynda eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý jónindegi óndiristik keńester tarapynan kásipodaq usynatyn jumyskerler qatarynan tehnı­kalyq ınspektorlar ınstıtýtyn engizý usynylady. Jumyskerler úshin jasalatyn ujymdyq sharttar jáne kelisimder arqyly keńeıtý múmkindigi bar bazalyq eńbek kepildikteri men quqyqtar bekitiledi.
Zańnamaǵa eńbekti retteý má­se­leleri boıynsha ilespe túzetý­lermen eńbek qatynastaryn ujymdyq-sharttyq retteýdi keńeı­tý, sondaı-aq, jumys berýshilerdiń eńbek zańnamasyn saqtaýy úshin jaýaptylyǵyn reglamentteý kózdelip otyr. Adamdy eńbek shartyn jasaspaı jumysqa jibergeni, ujymdyq shart jasasý jónindegi talaptar, sondaı-aq, eńbekke aqy tóleý talaptaryn buzǵany úshin jaýaptylyq kúsheıedi.
Senatorlar zańnamaǵa ha­lyq­tyń kóshi-qony jáne jumyspen qamtylýy máseleleri boıynsha túzetýlerdi qabyldady. Qujatpen Salyq kodeksine alymnyń jańa túri – elimizge sheteldik jumys kúshin tartýǵa ruqsatty bergeni jáne uzartqany úshin alymdar engizý bóligine tolyqtyrý engi­zi­ledi. Sonymen birge, qujatta etnostyq kóshi-qon saıasatyna da ózgerister engizý kózdelip otyr. Máselen, shetelderde turatyn, onyń ishinde tarıhı Otanyna kóship keletin etnostyq qazaqtarmen jumystarda Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń shetelderdegi meke­me­leriniń róli ulǵaıady; ótinish berý tártibi ózgeredi, oralman­dar­dy qonystandyrýda beri­letin áleýmettik qoldaý kóle­mi aımaqtarǵa baılanysty árkelkilenetin boldy.
Reglamentke sáıkes, ekinshi oqy­lymda qaralǵannan keıin salyq salý jáne kedendik ákimshi­lendirý máseleleri boıynsha senatorlardyń túzetýleri Máji­liske jiberildi.
Zańnamaǵa úkimettik emes uıymdardyń qyzmeti máseleleri boıynsha túzetýler qabyldandy. Zań erejeleri Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske, «Memlekettik áleýmettik tapsyrys týraly» jáne «Komersıalyq emes uıymdar týraly» zańdarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıdi. Osylaısha, zańda Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske komersıalyq emes uıymdar týraly Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryn buzǵany úshin jaýap­ty­lyq belgileý bóliginde tolyqtyrý engizý usynylyp otyr.
«Memlekettik áleýmettik tapsyrys týraly» jáne «Kommer­sıalyq emes uıymdar týraly» zańdarda mynalar: respýblıkalyq jáne óńirlik deńgeıdegi áleýmettik mindetterdi sheshýde eleýli úles qosqany úshin granttar men syılyqaqylar túrinde ÚEU-lardy qarjylandyrýdyń jańa túrin engizý; qoǵamdaǵy bolyp jatqan úderisterge jedel áreket etý maqsatynda ÚEU-lardy granttyq qarjylandyrý salasyndaǵy operatordyń qyzmetin atqaratyn uıymdy qurý; ÚEU-larǵa arnalǵan granttar men syılyqaqylar bólý tetigin quqyqtyq retteý, memlekettik áleýmettik tapsy­rys­tyń jáne memlekettik granttardyń qarajatyn paıdalanǵany úshin ÚEU-nyń jaýapkershiligin naq­tylaý jáne arttyrý arqyly ÚEU-nyń qoǵam aldyndaǵy ashyqtyǵy qaǵıdatyn engizý kózdeledi.
Zańdy qabyldaý memlekettik áleýmettik tapsyrys pen granttardy berýdiń konkýrstyq rásimderiniń tıimdiligin arttyrý arqyly azamattarǵa áleýmettik kórse­tiletin qyzmetterdi berýdiń deń­geıin kóterýge múmkindik beredi, sondaı-aq, ártúrli deńgeı­degi áleýmettik problemalardy sheshýde jurtshylyqtyń qaty­sýyna yqpal etedi.
Zań jobalary boıynsha Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Qýat Qojahmetov, Ulttyq ekonomıka mınıstri Erbolat Dosaev, Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenova jáne basqalar senatorlarǵa túsinikteme berdi.

"Qamshy"  silteıdi

Derekkóz: egemen Qazaqstan