ۇلتتىق تراگەديا: قازاق كەلىنشەك جۇڭگو شالدىڭ تىرناعىن الدى (فوتو)

/uploads/thumbnail/20170709231342981_small.jpeg

الەۋمەتتىك جەلىدە جوعارىداعىداي سۋرەت ءجۇر. بۇنى جۇڭگو ۇكىمەتى «ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ اسا قاتتى نىعايعاندىعىنىڭ» كورسەتكىشى ەتسە كەرەك. سۋرەتتەن بايقايتىنىمىز قازاقتىڭ ورىمدەي ۇل-قىزدارى قىتايدىڭ ولەۋسىرەگەن شال-كەمپىرىنە «كۇڭ» بولىپ ءجۇر. ۇستىنە «جۇڭگو شىڭجاڭ ەڭبەكشىلەر بىرلەستىگى» دەگەن قىزىل لەنتا بايلانعان قازاقتىڭ ءبىر كەلىنشەگى قىتايدىڭ تىرناعىن الىپ وتىرسا، ەكىنشى ءبىر كەلىنشەك قىتايدىڭ شاشىن ۇستارامەن قىرىپ قىزمەت كورسەتىپ جاتىر... بىزگە جەتكەن اقپارات بويىنشا، بۇنداي «قامقورلىق» قيمىلىنا ەتنيكالىق ۇلتتاردان ءبىر ازامات اپتاسىنا ءبىر رەت قاتىسۋعا مىندەتتەلگەن.

قىتايداعى قانداستار بىزگە ءجيى جولدايتىن حاتتاردا سوڭعى ون جىلدا شىڭجاڭ ايماعىندا (اۆتونوميالىق دەربەستىگى بار اۋداندا 1،5 ميلليونعا جۋىق ەتنيكالىق قازاق ءومىر سۇرەدى. –رەد.) اسسيميلياسيا قارقىندى ءجۇرىپ جاتقاندىعى ايتىلادى. جۇڭگو ۇكىمەتى ءوزىنىڭ قىتايلاندىرۋ ساياساتىن تۇرلىشە «ۇلتتار ىنتىماعى»، «باۋىرلاستىق» دەپ  بۇركەمەلەيدى. جوعارىداعى سۋرەت وسىنداي بۇركەنشىكتى كوپ ساياساتىنىڭ ءبىر كورىنىسى عانا.

اتاپ ايتقاندا، قىتايدا قىتايدان باسقا ۇلتتار تۇراتىن اۋدانداردا ءار وتباسىنا بىردەن ۇلتى جۇڭگو ازاماتتاردى ءوز وتباسىندا تۇرعىزۋعا مىندەتتەگەن. ولار ءبىر ۇيدەن تاماقتانىپ، ءبىر ۇيدە ۇيىقتايدى. 

ءار كۇنى تاڭەرتەڭ ءار وتباسىنان ءبىر ادام ورتالىق الاڭعا بارىپ ساعات سەگىز شاماسىندا قىتايدىڭ گيمنىن ورىنداۋعا قاتىسۋعا ءتيىس. قاتىسپاعاندارعا اكىمشىلىك جازا قولدانادى.

ۇلتى جۇڭگو ەمەس ەتنيكالىق ۇلتتاردان الىنعان اسكەريلەر نەمەسە پوليسەيلەر ەتنيكالىق اۋداندارداعى ءتۇرلى جاعدايلاردى بولدىرماۋعا جۇمىلدىرىلادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا وزىن-وزىنە سالعان. بۇنداي فاكتىلەر ساناي بەرسەك جەتكىلىكتى...

بارىنەن جانعا باتاتىنى انەۋ جۇڭگو تىرناعىن العان كەلىنشەك ۇيىندەگى بالاسىن باعۋ ءۇشىن لاجىسىز وسىعان كونىپ جاتقان شىعار. اناسىنا وسىنداي جۇمىس ىستەتكەن جۇڭگو ەرتەڭ بالاسىنا نە ىستەتەدى؟...

ءسابينا رامازان

قاتىستى ماقالالار