وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن ەير استانا ۇشاعىندا ورىن العان داۋ بۇگىندە ءورشىپ تۇر. ورىس تىلىندە قىزمەت كورسەتكەن جولسەرىكتەن مەملەكەتتىك تىلدە سويلەۋىن تالاپ ەتكەن تۇرىك ازاماتىنىڭ قىلىعىن قازاقستاندىقتار ءار ءتۇرلى قابىلدادى. ءبىرى قازاق تىلىنە بايلانىستى ادىلەتسىزدىككە جول بەرىلمەۋ كەرەك ەكەنىن ايتىپ، وعىز دوعاندى قولداپ جاتسا، ەندى ءبىرى ونىڭ قىلىعىن اراڭداتۋشىلىق ارەكەتكە بالادى. بولعان وقيعادان كەيىن وعىز دوعانعا «اكىمشىلىك قۇقىقتى بۇزدى، جولاۋشىلاردىڭ ومىرىنە ءقاۋىپ ءتوندىردى» دەگەن ايىپپەن 6800 تەڭگە ايىپپۇل سالعان. ال تۇركيا ءجۋرناليسى ءوز سوزىندە «مەملەكەتتىك تىلدە سويلەۋدى تالاپ ەتكەنىم ءۇشىن ماعان 1 تەڭگە ايىپپۇل سالۋدىڭ ءوزى ۇيات» دەگەن ەدى. سونداي-اق ورىس تىلىندە سايراعان جولسەرىكتىڭ جازاعا تارتىلۋىن تالاپ ەتكەن. 

16 تامىزدا اتالمىش وقيعاعا بايلانىستى ءبىر توپ قوعام بەلسەندىلەرى مەن وعىز دوعان «بولاشاق» رەسپۋبليكالىق قوزعالىسىنىڭ كەڭسەسىندە كەزدەسىپ، «ەير استانا» كومپانياسىنا حات جازدى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.  

«ەير استانا» اۋەكومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى

پيتەر فوستەر مىرزاعا

حات

اۋە قىزمەتىنىڭ ساپاسىز قىزمەتى مەن ءتىل تۋرالى زاڭنىڭ ساقتالماعانىنا

وسى حاتتى جازۋعا، 14 تامىزدا اcتانا-الماتى باعىتىنداعى كس 954 رەيسىندە ورىن العان كەلەڭسىز جاعداي سەبەپكەر بولدى. اتالمىش رەيستە وعىز دوعان ەسىمدى شەتەلدىك ازامات، وزىنە مەملەكەتتىك تىلدە قىزمەت كورسەتۋدى سۇراعان. الايدا ول تالابى ورىندالماي، مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ستاتۋسىنا نۇقسان كەلگەن. ونى الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالانعان بەينەروليك تولىققاندى دالەلدەپ تۇر.

وسى رەتتە  «ەير استانا» اۋەكومپانياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 1997 جىلى 11 شىلدەدەگى №151 زاڭى، ياعني قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى زاڭنىڭ، 4-بابىنداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك تiلi» تارماعىنا سايكەس، «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك تiلi - قازاق تiلi. مەملەكەتتiك تiل - مەملەكەتتiڭ بۇكiل اۋماعىندا قوعامدىق قاتىناستاردىڭ بارلىق سالاسىندا قولدانىلاتىن مەملەكەتتiك باسقارۋ، زاڭ شىعارۋ، سوت iسiن جۇرگiزۋ جانە iس قاعازدارىن جۇرگiزۋ تiلi» دەگەن زاڭ جولدارىن ورەسكەل بۇزىپ وتىر. سونداي-اق، اۋە سالاسىنا قاتىستى زاڭ، ول – «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياسيا قىزمەتى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى № 339-IV زاڭى. اتالعان زاڭنىڭ 56 بابى، 6 بولىگىندە كورسەتىلگەن (سوزبە-سوز) «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق اۋە كەمەسىنىڭ كابينا ەكيپاجىنىڭ مۇشەلەرى جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋدە قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەرۋگە مىندەتتى» دەگەن زاڭنىڭ تالابى دا ورىندالماعان. «ەير استانا» اۋەكومپانياسى «تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 4 مامىرداعى № 274-IV زاڭىنىڭ 24، 25، 26 باپتارىندا «قىزمەت كورسەتۋشىنىڭ تۇتىنۋشىعا اقپاراتتاردى قازاق جانە ورىس تىلىندە جەتكىزۋ مىندەتتى» دەگەن زاڭ تالاپتارىن تۇتىنۋشىعا قىزمەت كورسەتۋ بارىسىندا بۇزعان. بەينەروليكتە جولاۋشىنىڭ مەملەكەتتىك تىلدە قىزمەت كورسەتۋىن بىرنەشە مارتە سۇراسا دا، اتالمىش زاڭداردى كومپانيا قىزمەتكەرىنىڭ بۇزۋى جالعاسا بەرگەنىن انىق كورۋگە بولادى. بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋسياسىن سىيلاماۋ دەپ تۇسىنەمىز.

«ەير استانا» اۋەكومپانياسى ءوزىنىڭ رەسمي مالىمدەمەسىندە ءبىزدىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرىمىز قازاق ءتىلىن جەتىك بىلەدى جانە جولاۋشىلارعا مەملەكەتتىك تىلدە قىزمەت كورسەتەدى دەپ قاداپ ايتتى. ءبىراق ءبىز بەينەروليكتە كومپانيا قىزمەتكەرىنەن قازاق ءتىلىن ەستي المادىق. سوندىقتان ءبىز كومپانيادان كەلەسىدەي قادامداردى ورىنداۋدى تالاپ ەتەمىز:

مەملەكەتتىك تىلدە قىزمەت الا الماعان جولاۋشىدان، اتالمىش جاعدايدا وعىز دوعان مىرزادان كەشىرىم سۇراسىن.

مەملەكەتتىك تىلدە قىزمەت كورسەتپەگەن كومپانيا قىزمەتكەرىنە كومپانيانىڭ ىشكى تارتىبىنە سايكەس شارا قولدانىلسىن.

«ەير استانا» اۋەكومپانياسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى قانشالىقتى مەڭگەرگەندىگىن تەكسەرۋ ماقساتىندا قوعامدىق كوميسسيا قۇرىلسىن. ونىڭ ەركىن جانە اشىق تۇردە جۇرگىزىلۋىنە مۇمكىندىك بەرىلسىن.

نازار اۋدارىڭىز: «ەير استانا» اۋەكومپانياسى اتالمىش جاعدايعا قاتىستى بىرنەشە مالىمدەمە جاسادى. مالىمدەمەلەردە وعىز دوعان مىرزانىڭ تاقتايشانى دەر كەزىندە كوتەرمەگەنى ايتىلۋدا. وعىز مىرزا ول ايىپتى تولىق مويىنداپ، 6800 تەڭگە ايىپپۇلدى تولەۋگە دايىن. ءبىراق ماسەلە قاراجاتتا ەمەس، ماسەلە پرينسيپتە. ەگەردە جولسەرىك تاقتايشاعا قاتىستى ەسكەرتۋدى مەملەكەتتىك تىلدە جەتكىزسە، ءسوزسىز تالاپ ورىندالار ەدى. سەبەبى وعىز مىرزا ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىن جەتىك بىلمەيدى. اتالعان تالاپتار ورىندالماعان جاعدايدا، وعىز دوعان زاڭ اياسىندا ءوز مۇددەسىن قورعايتىن بولادى.

الماتى قالاسى، 16.08.2017جىل