كوپتەن كۇتكەن «ەكسپو-2017» حالىقارالىق كورمەسىنىڭ جابىلعانىنا 1 اپتاداي ۋاقىت بولدى. «6 اي كۇتكەن تويىمىز 6 ساعاتتا ءوتىپ كەتتى» دەپ ءبىر وكىنىش، ءبىر قۋانىشىمەن ءبولىسىپ جۇرگەن قازاقتاردى تالاي كوردىك. بۇل جولى دا ءدال سونداي كۇيگە تاپ بولعاندايمىز. 5 جىل بۇرىن «استانادا حالىقارالىق كورمە وتەدى» دەپ جۇرگەنىمىزدە 3 اي وتكەن كورمەمىز 3 كۇندەي كوز الدىمىزدا جالت ەتە ءتۇستى. كورمەنىڭ قالاي وتكەنى تۋراسىندا ايتىلعان اڭگىمە كوپ، پىكىرلەر سارىنى ءالى دە تاۋسىلار ەمەس. ءبىرى سىناپ مىنەسە، ءبىرى مۇنداي كورمەنىڭ ەلىمىزدە وتكەنىن ۇلكەن ماقتانىشقا بالادى.

115  ەل مەن 22 حالىقارالىق ۇيىم قاتىسقان «ەكسپو-2017» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە جالپى كەلگەن قوناقتىڭ سانى 3 998 545 ادام كەلگەن. كورمەگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى جوعارى قازاقستان تۇرعىندارىنىڭ سانى ميلليوننان اسپاسا، كەم ەمەس. جازدىڭ 3 ايىنداعى دەمالىس ۋاقىتىنىڭ ءبىر بولىگىن كورمەگە ارناعان تۇرعىنداردىڭ جاس مولشەرى دە ءار قالاي. جاسىنان باستاپ كارىسىنە دەيىن كورمەمەن تانىسىپ، وي قالىپتاستىرىپ جاتىر. سول قازاقستاندىقتاردىڭ تەڭ جارتىسى مەكتەپ وقۋشىلارى ەكەنىن دە ايتا كەتۋ كەرەك.

ۇلكەن جاستاعى ادامدار ءوز پىكىرلەرىمەن ءبولىسىپ، الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىزۋ تالقىلاپ جاتتى. ال ەرتەڭگى قازاقستان بولاشاعىنىڭ تۇتقاسىن ۇستاپ تۇراتىن بۇگىنگى وقۋشىلارىمىز قانداي پىكىر قالىپتاستىردى ەكەن؟ «ەكسپو-2017» كورمەسى بۇلدىرشىندەرىمىزگە نە بەردى، نە ۇيرەتتى؟ Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى «ەكسپو-2017» حالىقارالىق كورمەسىن تاماشالاپ كەلگەن الماتى وبلىسى، جامبىل اۋدانى قارعالى اۋىلىنداعى كمم «قارعالى №3 مەكتەبىنىڭ» بەلسەندى وقۋشىلارمەن اڭگىمەلەسىپ كوردى.

مەكتەپتىڭ بەلسەندىلەرى ەلىمىزدە حالىقارالىق دەڭگەيدە كورمەنىڭ وتكەنىن ماقتان تۇتادى.

3 سىنىپ وقۋشىسى جاپپاروۆا ازيزا استاناعا باراردا كورمەنى ءدال ءوزى كورگەندەي عاجايىپ دەپ ەلەستەتپەگەن.

«مەن پويىزبەن استاناعا بارا جاتقاندا كورمەنى كوز الدىما ەلەستەتىپ كوردىم. جاي عانا ۇلتتىق كيىمدەر مەن ءتۇرلى بۇيىمدار ساتاتىن عيمارات شىعار دەپ ويلادىم. نۇرعانىم اپاي «مىنە، كەلدىك» دەگەندە اۋزىم اشىلىپ قالدى. ءبىز قازاقستان پاۆيلونىن 3 ساعات ارالادىق. قاتتى ۇناعانى ءبىرىنشى قاباتتاعى سيقىرلى تاقتا بولدى. تاقتاداعى سالتتىڭ اتىنا قولىڭدى تيگىزسەڭ، سۋرەتتەر قوزعالىپ، سويلەي باستادى. مەن ەلىمىزدىڭ كوپ سالت-داستۇرلەرىن ءبىر ورىندا تۇرىپ-اق ءبىلىپ قايتتىم. بارعانىما قاتتى قۋانامىن، سەبەبى تالاي دۇنيەمەن تانىسىپ قايتتىم. بارماعاندار كوپ نارسەدەن قۇر قالدى.»، - دەدى بىلدىرلاعان تىلىمەن ءوزىنىڭ ۇمىتىلماس ساپارى جايىندا ەستەلىكتەرىمەن بولىسكەن ازيزا.

7 سىنىپ وقۋشىسى قايدار ەركەبۇلان فيزيكا مەن ماتەماتيكانى ءسۇيىپ وقيدى. سول سەبەپتى ەكسپو-2017 كورمەسىندەگى ءتۇرلى تەحنيكالىق بۇيىمدار كوزىنە وتتاي باسىلدى. روبوتتار، ماشينالار جاساۋ ەركەبۇلاننىڭ ارمانى. حالىقارالىق كورمە وقۋشىنىڭ ارمانىنا شابىت قوسىپ، ەلىن دامىتاتىن ازامات بولۋدى ماقسات ەتۋىنە تۇرتكى بولدى.

«ماعان قاتتى ۇناعانى جاپونيا پاۆيلونى بولدى. بارلىق جاساعاندارىن مەن جە ەلىم ءۇشىن پايدالانسام دەيمىن. پاۆيلوننىڭ ءىشى قاراڭعى بولدى، سەبەبى تەحنولوگياسى دامىعان مەملەكەتتىڭ پاۆيلونىنا كەلۋشىلەر ءۇشىن ۇلكەن اسەر قالدىرۋدى قالاعان. ءبىر تۇسىنگەنىم، جاپوندىقتاردىڭ تەحنولوگياسى ەلەكترونەرگەيانى ۇنەمدى پايلانۋعا جۇمسالعان. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جارىقتىڭ، گازدىڭ، سۋدىڭ باعاسى قىمبات دەپ ايتىپ وتىراتىن انام. مەن ساباعىمدى جاقسى وقىپ، جاپونياعا وقۋعا بارامىن. ولاردىڭ تەحنولوگياسىمەن تانىسىپ، بار بىلگەنىمدى قازاقستاندا جۇزەگە اسىرامىن»، - دەيدى نەبارى 13 جاستاعى ەركەبۇلان.

7-سىنىپ وقۋشىسى ساپار قۇرالايعا قازاقستاننىڭ پاۆيلونى ەرەكشە ۇناعان. پاۆيلونىد ءۇش ساعات بويى ارالاسا دا، شىققىسى كەلمەگەن قۇرالاي ءتاتتى ەستەلىكتەرىمەن قۇلشىنا ءبولىستى.

«قازاقستان پاۆيلونىندا كۇن، جەل، سۋ، عارىش ەنەرگياسىنىڭ ۇلگىلەرىمەن تانىستىق. پاۆيلوننىڭ ءىشى دە، سىرتى دا كوز تارتارلىق. ليفتىلەرى، لازەرلىك شوۋلارى دا ەرەكشە. ىشىندە ءجۇرىپ، قازاقستاندى تۇگەلدەي ارالاپ شىققانداي بولدىق. ءبىر قاباتى جەلگە، باسقاسى كۇنگە، ەندى ءبىرى عارىشقا ارنالعان. كۇنگە دە، ايعا دە سەرۋەندەپ كەلدىك.

رەسەي پاۆيلونى دا ەرەكشە ۇنادى. ناعىز اركتيكانى كورگەندەي بولدىق. ءۇش اي بويى قالاي مۇز بولىپ ساقتالىپ تۇرعانىنا تاڭ قالدىم. ەكسپو-نى ارالاعانىما قۋانامىن جانە ەلىمىزدە وسىنداي كورمەنىڭ وتكەنىن ماقتان تۇتامىن».

4-سىنىپ وقۋشىسى شەفەر پولينا سۋرتەشى بولۋدى ارماندايدى. كوبىنە پەيزاج سالعاندى جاقسى كورەتىن پولينانىڭ مالايزيا پاۆيلونىنا كىرگەندە شابىتى اشىلا تۇسكەن.

«دجۋنگلي الەمىنە ەنگەندەي بولدىق بۇرىن-سوڭدى مۇندايدى تەك كينولاردان عانا كورەتىنمىن. مالايزيا پاۆيلونىنا كىرىپ، ءوزىم دجۋنگليگە بارىپ كەلگەندەي بولدىم. اينالامىزدىڭ ءبارى جاپ-جاسىل بولدى. كىرە سالعاندا قۇستاردىڭ، سۋدىڭ داۋسى ەستىلدى. سول جەردە وتىرىپ الىپ، سۋرەت سالعىم كەلدى. ءبىراق باسقالارىن دا ارالاۋ كەرەك بولدى. الماتىعا قايتقاندا ءبارىن سالامىن دەپ ويلادىم. ساباق باستالىپ، ءالى ۋاقىتىم بولماي ءجۇر»،- دەپ ءبولىستى ءوز ەستەلىگىمەن پولينا.

10 شاقتى وقۋشىنى ەرتىپ بارعان مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ايتجانوۆا نۇرعانىم ابسادىق قىزى وقۋشىلارىن «ەكسپو-2017» حالىقارالىق كورمەسىنە ەرتىپ بارىپ، ارالاتقانىنا ءدان ريزا. «بۇل ساپارىمىز – وقۋشىلاردىڭ بولاشاعىنا ۇلكەن قادام بولدى» دەيدى ۇستاز جۋرناليسكە ايتقان پىكىرىندە.

«مەكتەبىمىزدىڭ وقۋشىلارى بىزگە تۋعان بالالارىمىزداي بولىپ كەتكەن. ءوز بالامىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن ءبارىن جاسايمىز عوي، سول سەكىلدى مەكتەبىمىزدىڭ ءار وقۋشىسىنىڭ بولاشاعى ءبىزدى الاڭداتادى. ۇلكەن ازامات بولىپ ءوسسىن، ەلىنىڭ ماقتانىشى بولسىن، ەلىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتسىن دەپ جانتالاسامىز. ءسويتىپ جۇرگەندە «ەكسپو-2017» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە جولىمىز ءتۇستى. كوپ مەكتەپتەر اۋدان اكىمدىگى تالاپ ەتكەن سوڭ امالسىزدان بارىپ جاتادى. ال ءبىز قاناتىمىزدى كەڭ جايىپ، استاناعا قۇستاي ۇشىپ باردىق. كورمەنى ارالاۋ ارقىلى ءبىلىم جينادىق، ارماندادىق، ارمانىمىزعا شابىت قوستىق. اسىرەسە، وقۋشىلارىمىز ۇلكەن اسەر الدى. ولار قازاقستاننىڭ بولاشاعى. ەرتەڭگى كۇنى ەلدى دامىتاتىن ۇمىتتەرىمىز. قازاقستاننا وزگە پاۆيلوندارعا كىرگەن بەتتە بىزدە دە وسىنداي بولسا عوي دەپ ارمانداپ ءجۇردى. سول ارماندارىن مىندەتتى تۇردە ءوز قولدارىمەن جۇزەگە اسىراتىندارىنا سەنىمدىمىن. ال وتانىمىز ءۇشىن، ەلباسىمىز ءۇشىن باسىمىزدى تىكە كوتەرىپ، «بۇل – ءبىزدىڭ ەل» دەگەن ماقتانىش كەۋدەمىزدى كەرنەپ، ريزا بولىپ اۋىلىمىزعا قايتتىق»، - دەدى نۇرعانىم ابسادىق قىزى.

جارقىن بولاشاققا جول باستاعان «ەكسپو- 2017» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى تالايدىڭ بىلىمىنە ءبىلىم، شابىتىنا شابىت قوستى. ەلىمىزدىڭ بۇلدىرشىندەرىمەن كورمە جايلى تىلدەسۋ ارقىلى بولاشاعىمىزدىڭ تۇتقاسى بەرىك بولادى دەگەن سەنىم ۇيالادى بويىمىزدا. سەبەبى بولاشاق قازاقستان – بۇگىنگى بۇلدىرشىندەرىمىزدىڭ قولىندا.  

گۇلىم جاقان