جاندايشاپتىقتى پاتريوتيزم دەپ ويلاي ما ەكەن؟

/uploads/thumbnail/20171008102308130_small.jpg

مارحۇم بوپ كەتكەن س.دەگەن ءبىر ادەبيەت سىنشىسى انەبىر جىلى جازۋشىلار وداعىنداعى ادەبيەت ماسەلەسىنە ارنالعان ءبىر جيىندا سويلەپ تۇرىپ ءاي-شاي جوق باس سالىپ امەريكانى جامانداي جونەلىپتى. ونىسى ءتىپتى ۇزاققا سوزىلىپ كەتكەن كورىنەدى. سوندا زالدا وتىرعان ت. دەگەن جازۋشى «اپىر-اي، مىنا ءبىزدىڭ س-مەن امەريكانىڭ اراسى تىم اشىلىپ كەتتى-اۋ، بۇنىڭ اقىرى نەمەن بىتەر ەكەن؟»—دەگەن ەكەن.

سول ايتقانداي، انەبىر جولى قىرعىزستان پرەزيدەنتى قازاقستاننىڭ كەيبىر ساياسي دا الەۋمەتتىك جاعدايلارىنا قاتىستى كەيبىر كەمشىلىكتەردى اتاپ تۇرىپ ايتىپ ەدى اشەيىندە توبەسىنەن «پروتون» قۇلاپ، بالا-شاعاسى مۇگەدەك بولىپ تۋىپ جاتقاندا جاعى قارىسىپ قالعانداي ءۇنى شىقپايتىن بىرەۋلەر «وتان ءۇشىن وتقا تۇسەتىن» پاتريوت بولىپ شىعا كەلدى. اتامبايەۆتىڭ ءسوزى اسىرەسە ءوزىم بىلەتىندەردىڭ ىشىندە اياگۇل مانتاي، ۇلىقبەك ەسداۋلەتوۆ دەگەن ازاماتتارىمىزعا دا قاتتى باتىپتى. مەن بىلمەيتىن، بۇرىن ءاتى-جونى بەيماعلۇم، بۇعان شەيىن ەلىمىزدەگى قازاق ءتىلىنىڭ مۇشكىل ءحالى، يەسىز قالعان اۋىلدار مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قايىرشىلىق تۇرمىسى، ۇيسىز-كۇيسىز جەتىم-جەسىرلەر، سوتتاردىڭ ادىلەتسىزدىگى ەلدى جايلاعان جەمقورلىق  پەن قىلمىس ەلىمىزدەگى ۇيرەنشىكتى جاعدايعا اينالعان تاعى باسقا ادام شوشىرلىق جاعداياتتار تۋرالى كوزى اشىق، كوكىرەگى وياۋ قازاق ازاماتتارى جانۇشىرا جازىپ، ايتىپ جاتقاندا اۋزىن بۋعان وگىزدەي ءۇنى ءبىر شىقپاعان ساياساتكەرلەر مەن ساراپشى دەپ اتالاتىندار شىقتى.

بۇلاردىڭ ەشبىرىنىڭ سوزىندە اتامبايەۆتىڭ ايتقاندارىن تەرىسكە شىعاراتىن ەڭ بولماسا بىردە-بىر دالەل، دەرەك جوق. قۇر بايبالام، وتىرىك وكپەلەۋ. نە ءۇشىن نامىستانىپ جاتقانى دا تۇسىنىكسىز. ال قىرعىزستان باسشىسىنىڭ سوزىندە قازاق حالقىنىڭ نامىسىنا تيەتىن، قازاق پەن قىرعىزدىڭ ورتاسىنا وت جاعاتىن ەشقانداي زيانكەستىك ءسوز جوق ەكەنىن كورىپ وتىرمىز.

ءبىر قىزىعى وسىلاردىڭ ءبارى اتامبايەۆتىڭ پرەزيدەنتتەردىڭ جاسىنا بايلانىستى ايتقان ءسوزىن اينالىپ ءوتىپ، ول ماسەلەنى اۋزىنا المايدى. قىرعىزستاندا پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەرلەردىڭ جاسى ءبىزدىڭ پرەزيدەنتتەن 20 جاس، ال اتامبايەۆتىڭ ءوزى ەلباسىمىزدان 16  جاس كىشى ەكەنى راس قوي. قىرعىزستاندا 26 جىلدا 4 پرەزيدەنت اۋىستى. بىزدە شە؟ الدە قازاقتا قازاقستاندى باسقارۋعا قابىلەتتى بالا تۋۋ توقتاپ قالعان با؟ ءيا، قازاقستاندا قۇدايعا ءتىل تيگىزگەندەرگە ەشكىم تيىسپەيدى، ال ءاتى-جونى ايگىلى بىرەۋ تۋرالى بىرنارسە ايتساڭ  ماۋگلي تۋرالى ەرتەكتەگى باندەرلوگا-مايمىلدارشا جابىلا كەتۋگە دايىن تۇراتىندار جەتەدى. قالاي دەسەڭىز ولاي دەڭىز اتامبايەۆتى كۇستانالاپ جاتقاندار جاندايشاپتىق پەن ءپاتريوتيزمنىڭ نە ەكەنىن ايىرا ءبىلۋى كەرەك.

مىرزان كەنجەباي

قاتىستى ماقالالار