ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا مىناداي جاعداي بولىپتى. نەمiستەر تۇتقىنعا تۇسكەن پولياك قىزدارىن iشكi گەرمانياعا الىپ كەتەدi. ول قىزداردىڭ ارى تازا، پاك ەكەن. بۇنى بiلگەن ءفاشيزمنىڭ يدەولوگتارى: «بۇل حالىقتى جەڭۋ قيىن بولار، ويتكەنi، قىزى ارلى بولعان حالىقتىڭ جiگiتi نامىسشىل كەلەدى» دەگەن ەكەن. نامىسشىل جiگiت ءولiمنەن قورىقپايدى، ءولiمنەن قورىقپاعان ادام جەڭiلمەيدi. ولەرمەندiكتiڭ ار جاعىندا نامىسشىلدىق جا­تىر. نامىسشىلدىقتىڭ ار جاعىندا ارلىلىق جاتىر. ال، ەندi وسىنشاما ەن بايلىقتىڭ ءۇستiندە وتىرعان قازاقتى قۇرتۋدىڭ ەڭ توتە جولى – ارىن الۋ. ول ءۇشىن قىزىن بۇزباق كەرەك.

قازاق «قىزعا قىرىق ۇيدەن تىيۋ» دەيدi. ءتاپسiرلەپ ايتساق: قىز قىرىق ءۇيدiڭ بiرەۋiءنىڭ عانا بالاسى. قالعانى كولدەنەڭ قايمانا حالىق. ياعني، قىز ۇياتى – قاۋىمنىڭ نامىسى. قىز ابى­رويىن قورۋ، قورعاۋ – بارشاعا مiندەت. قورۋ، قىزعانۋ ءوزiنە اياۋلى بولعان دۇنيەنi وزگەگە قيماعاندىقتان بولاتىن سەزiم. بiرەۋ بiرەۋدەن اتاقتى، اقشانى، باقتى قىزعانادى. بۇل – پەندەشiلiك. ال ەلiن، جەرiن، قىزىنىڭ ارىن قورۋ، ول – ازاماتتىق!

تاعى بiر اڭگiمە ايتايىن. بiر كوزتانىسىم شاعىن جيىندا وتىرىپ الىپ، شەتەلدە وقيتىن ءسۇيiكتi قىزىنىڭ پاتريوتتىعىن جىر قىلدى. ول قىز ەۋروپاداعى تۇرىپ جاتقان پاتەرiنiڭ قابىرعاسىنا قازاقستاننىڭ كارتاسىن ءىلىپ قويادى ەكەن. ەلىمىزدىڭ تۋىن جازۋ ۇستەلiنە ورناتىپتى. قاق تورىنە ەلتاڭبانى قوندىرىپتى… جۋىقتا عانا ارداقتى اكەسىنەن قامشى، دومبىرا، شا­پان سۇراتىپ الىپتى… تاڭەرتەڭ كوزiن ۇيقىدان اشار-اشپاستان ءانۇراندى قويىپ جiبەرەدى ەكەن. قىسقاسى، داستارقان باسىنداعىلار جىلاۋعا شاق قالدى. «وسىنداي قىز وسىرگەن سىزدەرگە راحمەت، وي، بارەكەلدi!» دەسiپ جاتىرمىز. ارامىزداعى بiرەۋ تۇرىپ «قىزىڭىز قاي كۋرستا؟» دەپ قالدى. «بiتiرگەن»، – دەدi مەنىڭ كوزتانىسىم. «ەندi ەلگە كەلمەي مە؟». «ا، چتو ونا زدەس پوتەريالا؟» – دەپ شورشىپ تۇسپەسi بار ما؟

ايتۋىنشا، ونىڭ «دانا» قىزى مۇنداي مە­شەۋ جۇرتتىڭ ماڭدايىنا سىيمايدى ەكەن. ونىڭ جيعان بiلiمiنiڭ قادiرiن تانۋعا قازاقتىڭ ورەسى جەتپەيدى…تاعىسىن-تاعىلار. مىنە، پاتريوتيزم جايىندا كەيبىر قانداستىڭ ءتۇسiنiگى وسىنداي.

مومىن جىرشى