«دەنى ساۋدىڭ جانى ساۋ» دەيمىز. ايتۋعا جەڭىل ءسوز، ءبىراق توركىنىنە كوپ ۇڭىلە بەرمەيتىنىمىز انىق. نەگە؟ ويتكەنى، دەنساۋلىقتىڭ ءقادىرىن باس اۋىرىپ، بالتىر سىزداعاندا عانا بىلەتىن جامان ادەتىمىز بار. اۋىرمايتىن ادام جوق، ءبىراق كەز كەلگەن دەرتتىڭ ءبىر شيپاسى بولادى. وتكەن اپتادا الماتى وبلىسىنا قاراستى قاراساي اۋدانىنىڭ ورتالىعى قاسكەلەڭ قالاسىندا «نازار مەد» دەپ اتالاتىن سۋ جاڭا مەديسينالىق ورتالىقتىڭ تۇساۋى كەسىلدى. وعان ەلگە بەلگىلى تۇلعالار، زيالى قاۋىم وكىلدەرى، مەديسينا ماماندارى، ونەر جاناشىرلارى كەلىپ قاتىسىپ، ورتالىقتىڭ جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى. اۋدان اكىمى ادىلبەك قامبار ۇلى مەن ەلباسىنىڭ سىنىپتاسى رايا اپا قىزىل لەنتانى قيدى، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
ايتپاقشى، پرەزيدەنتىمىز ن.نازاربايەۆتىڭ بيىلعى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا «حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ وسۋىنە جانە مەديسينالىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىنا بايلانىستى مەديسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە دەگەن سۇرانىس كولەمى ارتا تۇسەتىن بولادى»، – دەپ ايتقانى بارشامىزعا بەلگىلى. وسى ءسوزدىڭ ايقىن دالەلى رەتىندە، جاڭادان اشىلعان «نازار مەد» ورتالىعى حالىقتىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن قىزمەت ەتپەكشى.
سونىمەن، بۇل ورتالىق باسقا مەديسينالىق ورتالىقتاردان نەسىمەن ارتىق؟ الدىمەن، سوعان توقتالا كەتسەك!
«نازار مەد» مەديسينالىق ورتالىعىنىڭ ەڭ ءبىرىنشى ەرەكشەلىگى - شىعىس-تيبەت مەديسيناسىنىڭ ءداستۇرلى ەمدەۋ ءتاسىلىن قولدانادى. ەكىنشى – ورتالىقتا قازاق حالىق مەديسيناسىنىڭ كەيبىر ەم-شاراسى جاسالادى. ءۇشىنشى – «نازار مەد»ء-تىڭ باس دارىگەرى جۇڭگو مەديسيناسىنىڭ بىلىكتى مامانى – نۇرگۇل رامازان قىزى. ال ورتالىق باسشىسى جاس كاسىپكەر – ءقادىر راحماتۋللا ۇلى.
«نازار مەد»-تە شىعىس-تيبەت مەديسيناسىنىڭ ەم-دومىنان بولەك، مۇندا زاماناۋي ەمدىك ءتاسىلدى قولداناتىن، ءوز ءىسىن جەتىك مەڭگەرگەن 15 ادام قىزمەت كورسەتەدى. سونىمەن قاتار، المانيادان ارنايى شاقىرتىرىلعان فيزيوتەراپيەۆت توماس حولسەل ءوزىنىڭ ءارتۇرلى مەديسينالىق قۇرىلعىلارى ارقىلى دەرتىنە شيپا ىزدەگەن جاندارعا كومەك كورسەتەدى.
«نازار مەد» مەديسينالىق ورتالىعىنداعى باس دارىگەر نۇرگۇل رامازان قىزى شىعىس-تيبەت مەديسينا تاسىلىمەن اعزاداعى اۋرۋدى تامىر ۇستاۋ ارقىلى انىقتاپ، تابيعي دارىلىك شوپتەردى پايدالانا وتىرىپ ەمدەيدى. «تامىردى ۇستاعان ساتتە، ادامنىڭ جۇيكە-جۇيەسىن ارالاپ، جۇرەگىن تىڭداي الامىن» - دەدى ول. ءتىپتى، ادامنىڭ بەت پىشىنىنە دە قاراپ اۋرۋدىڭ قۇپياسىن اشا الاتىن ونەرى بار. ناقتى ايتقاندا، مەكەمەدە باس، مي، جۇلىن-جۇيكە اۋرۋلارى مەن جۇرەك قان تامىرلارىنىڭ بۇزىلۋى، قالقانشا بەز، تىنىس الۋ، اس قورىتۋ، باۋىر، بۋىن جانە ومىرتقا، پروترۋزيا، گرىجا، ءزار شىعارۋ جولدارىنىڭ اۋرۋلارى، سونىمەن قاتار، بەدەۋلىك، بەلسىزدىك، پروستاتيت، تەرىنىڭ ءتۇرلى اۋرۋلارى، پسورياز سىندى دەرتتەرى بار ناۋقاستار كەلىپ، ساپالى ەم قابىلداي الادى. بۇدان بولەك، ورتالىقتا سۇيەك سىنىعىمەن كەلگەندەردى وتاسىز ايىقتىرۋ تاسىلدەرى دە قاراستىرىلعان.
ەمدەۋ تاسىلدەرى دە وزگەشە: ينە سالۋ، بيوتوك، xيدجاما، ماسساج جاساۋ جانە تابيعي دارىلىك شوپتەردى پايدالانادى.
ءبىر قۋانتارلىعى، «Nazar Med» ورتالىعىندا تولىق تەكسەرىلۋدىڭ قۇنى 2000 تەڭگەنى عانا قۇراسا، كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەرگە، قارتتار مەن ارداگەرلەرگە ءتۇرلى جەڭىلدىك ويلاستىرىلعان. ياعني، بۇنى ەلباسىنىڭ جولداۋىندا جۇكتەگەن «قازىرگى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسى قىمباتقا تۇسەتىن ستاسيونارلىق ەمگە ەمەس، نەگىزىنەن اۋرۋدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس.»، – دەگەن تاپسىرماسى بويىنشا جۇمىستاردىڭ جۇزەگە اسا باستاعانىنىڭ ءبىر ايعاعى دەپ ءتۇسىندىردى ماماندار.
تۇساۋكەسەردەن كەيىن ءبىز باس دارىگەردىڭ وزىمەن جاقىن تانىستىق. نۇرگۇل رامازان قىزى قىتايدىڭ قازاقتار ءجيى قونىستانعان ىلە ايماعىنا قاراستى تەكەس اۋدانىندا دۇنيەگە كەلىپتى. جوعارى ءبىلىمدى شاڭحاي پسيحولوگيا ينستيتۋتىنىڭ شينجاڭداعى بولىمشەسىنەن العان. ونى بىتىرگەن سوڭ شينجاڭ مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىر جىل قىزمەت ەتكەن. كەيىن، 2008 جىلى ول ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگىن جەكە-دارا سىناپ كورۋ ماقساتىندا، ءوز الدىنا مەديسينالىق ورتالىق اشقان. شينجاڭ بويىنشا وتكەن حالىقتىق مەديسينا تاسىلىمەن ەم-دوم جۇرگىزەتىن دارىگەرلەر اراسىندا تامىر ۇستاپ ەمدەۋ بويىنشا جاس مامان بىردەن كوزگە ءتۇسىپتى. سول جولى ول جاپون مەن امەريكانىڭ بىلىكتى دارىگەرلەرىنىڭ نازارىنا ىلىنگەن. تامىر ۇستاۋ ارقىلى كەز كەلگەن اۋرۋدى ءدال تاباتىن قاسيەتكە يە.
نۇرگۇل رامازان قىزى 2012 جىلى اتاجۇرتقا ورالىپتى. الماتىدا حالىق مەديسيناسىنىڭ ماگيستراتۋراسىن وقىپ، ديپلومىن قورعاپ شىققان. 2014 جىلدان باستاپ ول حالىق ەمشىلەرىنىڭ اراسىندا تامىر ۇستاپ دياگنوز قويۋ سايىسىندا ءبىر ەمەس، ءۇش رەت جەڭىمپاز بولعان. 2015 جىلى استانادا وتكەن حالىقارالىق كونكۋۋرستا، ياعني اۋرۋعا پسيحولوگيالىق تالداۋ جاساپ، ەمدەۋ سايىسىندا تاعى دا باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. مۇنىڭ ءبارى نۇرگۇلدىڭ العان ءبىلىمىنىڭ جەمىسى جانە بويىنداعى ەمشىلىك قاسيەتى. وسى جەڭىستەردەن كەيىن وعان امەريكادان، تۇركيا مەن اراب ەلدەرىنەن شاقىرتۋ تۇسكەن. ءبىراق اتا-باباسىنىڭ كىندىك قانى تامعان جەرىن ساعىنىپ جەتكەن قىز شاقىرتۋدىڭ بارىنەن باس تارتىپ، ءوز كاسىبىن قازاق توپىراعىندا جالعاستىرۋدى وزىنە ماقسات ەتكەن. بۇگىنگى اشىپ وتىرعان «نازار مەد» مەديسينالىق ورتالىعى – سونىڭ دالەلى.
جاراس شوكە
