قىتايعا قايتارىلادى دەگەن سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ كۇيەۋى «ايەلىم قىلمىسكەر بولسا، قازاقستاندا سوتتالسىن، قىتايعا قايتارىلماسىن»، دەپ قازاق جۇرتشىلىعىنان كومەك سۇراپ وتىر.

بۇگىن الماتىدا قىتايدان قازاقستانعا كەلىپ، قايتپاي قويعان، سول ءۇشىن دە قاماۋدا وتىرعان سايراگۇل ساۋىتبايعا مەملەكەتتىك جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە اراشا سۇراۋ ءۇشىن ايەلدىڭ وتباسى مەن قوعام بەلسەندىلەرى باسپا ءسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى.

قىتايداعى از ۇلتتاردىڭ بۇگىنگى تاڭداعى احۋالىن قوعام بەلسەندىلەرى «گەنوسيد» دەپ باعالادى ءارى ەلباسىنان وسى ماسەلەگە قاتىستى كەزەكتى مارتە اراشا سۇرادى. ال سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ كۇيەۋى، بۇگىندە الماتى وبلىسى، بايدىبەك بي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ءۋالي ءسىلام ايەلى زاڭ بۇزعان بولسا، قازاقستاندا سوتتالسىن دەپ وتىر.

ءۋالي ءسىلامنىڭ ايتۋىنشا، ءوزى ەكى بالاسىمەن قىتايدان استاناعا 2016 جىلى كوشىپ كەلگەن. استانادا ءبىر جىلداي تۇرىپ، الماتى قالاسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى بايدىبەك اۋىلىنا كوشىپ كەلىپ، 2017 جىلى قازاقستان ازاماتتىعىن الادى.

قىتايدا قالىپ قويعان ايەلى 10 جىلدا ءبىر رەت قازاقستانعا كەلىپ كەتكەن ەكەن. قىتايدا بالاباقشا ديرەكتورى بولىپ قىزمەت ەتەدى. الايدا جۇڭگو تاراپى ايەلدىڭ وتباسى قازاقستاندا ەكەنىن بىلگەن سوڭ جۇمىسىنان شىعارىپ، ساياسي ۇيرەنۋ ورتالىعىنداعى مۇعالىمدەرگە مەملەكەتتىڭ يدەولوگياسىن ۇيرەتەتىن ستاروستا ەتىپ قويادى. بۇل قىزمەتتە جۇرگەن سايراگۇل ساۋىتباي مەملەكەتتىڭ ءبىراز قۇپياسىمەن تانىس بولادى. ال جۇڭگو ۇكىمەتى ايەلدىڭ بار قۇجاتىن تارتىپ العان، قولىندا تەك جۇڭگو ازاماتشاسى ەكەنىن دالەلدەيتىن قۇجات قانا قالادى. جۇڭگو ءۇشىن ماڭىزدى ادام سانالعان سايراگۇل بيىل ءساۋىردىڭ ورتاسىندا قازاقستانعا، كۇيەۋى مەن بالالارىنا كەلەدى. وتباسىنا دەگەن ساعىنىشىن باسىپ ۇلگەرمەگەن شاقتا ق ر ۇلتتىق قاۋىپىسىزدىك كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى "قورعاس كەدەن بەكەتىن زاڭسىز بۇزىپ ءوتتى" دەگەن ايىپپەن الىپ كەتەدى. سەبەبى ايەل قازاقستان شەكاراسىنان قۇجاتسىز وتكەن. ال ايەلىنىڭ قۇجاتسىز قالاي وتكەنىنەن ءۋالي ءسىلام حابارسىز. 

-21 ساۋىردە وزدەرىن ۇقك وكىلدەرىمىز دەپ تانىستىرعان ەكى ازامات ءبىزدىڭ ءۇيدى تاۋىپ كەلىپ، بىرنەشە ساۋال قويىپ، قايتا جىبەرەمىز دەپ سايراگۇلدى الىپ كەتتى. سودان بەرى سايراگۇل قايتىپ ورالعان جوق. كەيىن ارتىنان ىزدەپ، قورعاس كەدەن بەكەتىنە ءوزىم باردىم. مەنى دە تەرگەۋ استىنا الدى، ايەلىمە قاتىستى جانە وزگە دە سۇراقتار قويىپ، قينادى. سوققىنىڭ استىنا الدى. مەن ەشتەڭە ايتپاعان سوڭ جىبەردى، ءبىراق ايەلىم قاماۋدا قالىپ قويدى. ەندى قىتايعا جىبەرمەكشى. قىتايعا جىبەرسە، ايەلىمدى سوتسىز ءولىم جازاسىنا كەسەدى. ول انىق. جىبەرمەسىن! سوتتالسا دا، قازاقستاندا سوتتالسىن، - دەيدى كۇيەۋى ءۋالي ءسىلام.

جۋىردا سايراگۇل ساۋىتباي اتتى قانداسىمىزدى قىتايعا كۇشتەپ قايتارعالى جاتىر دەگەن اقپارات تارادى. ءوزىن سايراگۇلدىڭ قاينىسىمىن دەپ تانىستىرعان ەر ادامنىڭ ەل-جۇرتتان كومەك سۇراعان ۆيدەوسى سايتىمىزدا جاريالانعان. 

بۇل وقيعاعا بۇكىل قازاق الاڭدادى. الەۋمەتتىك جەلىدە سايراگۇل ساۋىتبايعا اراشا سۇراعاندار كوپ بولدى. وسىعان بايلانىستى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ق ر ۇقك شەكارا قىزمەتىنە رەسمي ساۋال جولداعان ەدى. قۇزىرلى مەكەمەدەن كەلگەن جاۋاپتا "سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ ق ر اۋماعىنا كىرەتىن زاڭدى قۇقىعى بولاماعان" دەلىنگەن. ال قوعام بەلسەندىلەرى سايراگۇل ساۋىتبايدى شەكارادان زاڭسىز وتكىزگەن شەكارا قىزمەتكەرلەرىنىڭ وزدەرىندە گاپ بار دەپ ەسەپتەيدى.

بۇل ماسەلەگە قاتىستى سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ قۇقىعىن قازاقستاندىق زاڭگەر، ادۆوكات ابزال قۇسپان قورعايتىن بولادى. Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى زاڭگەرمەن حابارلاسىپ، الدا بولۋى مۇمكىن جاعدايدى سۇراپ كوردى. ابزال قۇسپان ايەلدى قىتايعا جىبەرمەۋ ءۇشىن بارىن سالاتىنىن ايتتى. 

-شەكارا كەسۋ بارىسىندا زاڭ تالابى بۇزىلۋى مۇمكىن. ال زاڭ تالابى قاجەتتىلىك بولعان جاعدايدا بۇزىلادى. بىرىنشىدەن، قازاقستاندا ول ايەلدىڭ نەكەدەگى كۇيەۋى بار، ەكىنشىدەن، كامەلەت جاسقا تولماعان بالالارى بار. ول ءوزىنىڭ وتباسىنا، تاريحي وتانىنا كەلدى. قىتايدىڭ ساياساتى بارىنە ءمالىم. ءدال وسى جاعدايدا وسى كىسىگە قاتىستى ءوتىنىش قاناعاتتاندىرىلۋى كەرەك. ءقازىر ءبىرىنشى كەزەكتە وسى وتىنىشپەن اينالىسىپ جاتىرمىن. بۇگىن ادۆوكاتى رەتىندە تىركەتەمىن، قۇجاتتاردى راسىمدەيمىز. سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ شەكارادان كەتىپ قالۋىنا ازىرگە كەدەرگى بولا تۇرامىز. وتىنىشتەردىڭ ءبارىن تىركەتىپ ۇلگەرەمىن. الداعى دۇيسەنبىگە دەيىن قاعازداردىڭ ءبارى شەكارا قىزمەتىنە جىبەرىلەدى. مەنىڭ باستى ماقساتىم – بۇل كىسىنىڭ شەكارادان ارى قاراي سوتسىز كەتىپ قالماۋى. ءوزىنىڭ وتانىنا قاشىپ كەلگەن قانداسىمىزعا ساياسي جولمەن بولسا دا باسپانا بەرۋىمىز كەرەك. بۇل - زاڭدى جول، - دەپ ءتۇسىندىردى زاڭگەر. 

بىلتىردان بەرى قىتايداعى ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ جاپپاي قىسىمعا ۇشىراعانى جايلى اقپارات دۇركىن-دۇركىن جاريالانىپ جاتىر. ارعى بەتتەگى قانداستارىمىز قازاقستانعا كەلە الماي، كەلگەندەرى قىتايعا قايتا بارا الماي وتىر. سەبەبى جۇڭگو بيلىگى ەشتەڭە تۇسىندىرمەستەن قازاقتاردى تۇرمەگە قاماپ، پاسپورتتارىن جيناپ العان.

دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ V قۇرىلتايىندا قوعام قايراتكەرى ءومىرحان التىن قىتايداعى قانداستارىمىزدىڭ ماسەلەسىن ەلباسىنىڭ الدىندا  كوتەرگەن بولاتىن. پرەزيدەنت بۇل ماسەلەمەن اينالىسۋ ءۇشىن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە تاپسىرما بەرگەن.

Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى وسى ماسەلەگە قاتىستى ق ر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ءابدىراحمانوۆقا بىرنەشە ساۋال جولداعان ەدى.

ال مينيسترلىك كەلىپ تۇسكەن شاعىمدارعا بايلانىستى جۇڭگو سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە جۇڭگو اۋماعىندا قاماۋعا الىنعان قازاقستان ازاماتتارى جايلى ءتيىستى نوتالاردى جولداي وتىرىپ، ق ر ازاماتتارىنا كونسۋلدىق-قۇقىقتىق كومەك كورسەتىپ جاتقانىن ايتقان.