2017 جىلى تمد ەلدەرىنىڭ كەدەنشىلەرى 3500 قىلمىستىق ءىس قوزعاپ، 8 توننا ەسىرتكى زاتتارىن تاركىلەگەن. بۇل تۋرالى كەدەن قىزمەتى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ بولىمشەلەرى كوميتەتىنىڭ 17ء-شى وتىرىسىندا ايتىلدى.
الماتى ماڭىنداعى «سەگىز كول» كۋرورتتىق پاركىندە وتكەن جيىنعا قازاقستان، ازەربايجان، ارمەنيا، بەلارۋس، قىرعىزستان، رەسەي، تاجىكستان جانە وزبەكستان ەلدەرىنىڭ كەدەنشىلەرى قاتىستى.
ق ر قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى ارداق تەڭگەبايەۆ: «قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىندەگى كەدەن ورگاندارى جۇمىسىنىڭ ماڭىزى جوعارى. ەندى ونى ودان ءارى دامىتۋ قاجەت، بىرىگىپ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق سالاسىنداعى كەدەندىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قارسى كۇرەسۋ كەرەك»، — دەدى.
رەسەيدىڭ فەدەرالدى كەدەن قىزمەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى اناتوليي سەرىشيەۆ وتىرىستا 12 ماسەلە قارالعانىن جانە تمد كەدەندىك قىزمەت سالاسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قارسى كۇرەستىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگياسى بەكىتىلگەنىن ايتتى.
— كەدەندىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قارسى كۇرەستە تمد مەملەكەتتەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعى ۇلكەن ءرول اتقارىپ كەلەدى. جارتى جىل سايىن جاسالاتىن جۇمىس ناتيجەسى – وسىعان دالەل. 2017 جىلدىڭ وزىندە تمد اۋماعىندا 3 500 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. قىلمىستىڭ باسىم كوپشىلىگى ەسىرتكى تاسىمالىنا تىكەلەي بايلانىستى. تمد قۇقىق قورعاۋ بولىمشەلەرى كەدەندىك قىزمەتىندە زاڭسىز اينالىمنان شامامەن 8 توننا ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ، پسيحوتروپتىق زاتتاردىڭ جانە ولاردىڭ پرەكۋرسورلارى الىندى. ازەربايجان شەكاراسىنان جەڭىل كولىكتەن 90 كيلوگرامم گەروين تابىلدى. بەلارۋستاعى ارىپتەستەرىمىزبەن پولشا تەرريتورياسىنان 307 كيلوگرامم گاشيش تاركىلەدىك. سونىمەن قاتار يسپانيادان رەسەي فەدەراسياسىنا 250 كيلوگرامم گاشيش الىپ وتپەك بولعان قىلمىسكەرلەر قۇرىقتالدى. قىلمىسكەرلەردىڭ بارلىعى ترانسشەكاراعا جاقسى بەيىمدەلگەن. تمد اۋماعىنداعى بارلىق ەلدىڭ زاڭدارىن ءجىتى قاداعالاپ وتىرادى. ولار كەز كەلگەن زاڭ بۇزاتىن ارەكەتتە اككى قيمىلدارعا بارادى. وزدەرىنە قولايلى سحەمامەن جۇمىس ىستەيدى. شەكاراداعى قىلمىستاردى ازايتۋ ءۇشىن كەدەندەگى قۇجات راسىمدەۋدى ەلەكتروندى فورماعا اۋىستىرۋ قاجەت. بۇل جەمقورلىق فاكتىلەرىنىڭ ورىن الۋىنا دا وڭ اسەر ەتەدى، - دەدى ا. سەرىشيەۆ.
مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى تىلەۋ جاڭعاراشيەۆ ۇسىنعان مالىمەتكە سۇيەنسەك، 2017 جىلى قازاقستانداعى شەكارالاردا كەدەندىك سالىقتى تولەۋدەن جالتارۋ مەن ەكونوميكالىق كونتراباندا بويىنشا 233 قىلمىستىق ءىس تىركەلىپ، 137 ءىس سوتقا جىبەرىلدى. كونتراباندالىق جۇكتەن 12 ميلليون اقش دوللارى تاركىلەنگەن. زاڭسىز ەسىرتكى اينالىمى بويىنشا 161 قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ، 134 ءىس سوتقا جىبەرىلگەن. ال تاركىلەنگەن ەسىرتكىنىڭ كولەمى – 25 كەلى.
ب ا ق وكىلدەرى كەدەن جۇمىسىن كورۋ ماقساتىندا الماتى حالىقارالىق اۋەجايىنداعى «جەتىسۋ» كەدەندىك بەكەتىنە باردى. بەكەت باسشىسىنىڭ مىندەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى الەكساندر مامەدوۆتىڭ ايتۋىنشا، جىل باسىنان بەرى كەدەندىك باقىلاۋ جۇرگىزۋ بارىسىندا ەاەس كەدەندىك شەكاراسى ارقىلى اقشانى زاڭسىز تاركىلەۋ بويىنشا 21 فاكتى تىركەلگەن.
مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باسپا ءسوز حاتشىسى گۇلنار تۇرىمتاي قىزىنىڭ سوزىنشە، 18 مامىر كۇنى وسى اۋەجايدا «دۋباي – الماتى» اۋەرەيسىندەگى جولاۋشىلاردىڭ جۇكتەرىنە كەدەندىك باقىلاۋ جۇرگىزۋ بارىسىندا مكد قىزمەتكەرلەرى كەدەندىك راسىمدەۋدەن وتپەگەن 73 245 ەۋرو مەن 1500 دوللار الىپ وتپەك بولعان كانادا ازاماتىن ۇستاعان. اتالعان ءىس بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالعان.
زاڭ بويىنشا جولاۋشى وزىمەن الىپ وتەتىن اقشا كولەمى 10 مىڭ دوللاردان اسسا، مىندەتتى تۇردە كەدەندىك دەكلاراسياسىندا ونىڭ قايدا جۇمسالاتىنىنا دەيىن قىسقاشا ماعلۇمات بەرۋى ءتيىس. دەكلاراسيالانباعان اقشا كولەمى 10 مىڭ دوللاردان اسسا، بۇل اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىققا، ال 5000 ايلىق كورسەتكىشتەن اسىپ كەتسە، قىلمىستىق ىسكە جاتادى. ايتا كەتەرلىك جايت، ەۆرازەس ەلدەرى اراسىنداعى اقشا قۇرالى مەن جولاۋشى چەكتەرى كەدەندىك راسىمدەۋسىز جاسىل دالىزدەن وتەدى.
بەكەتتە ەسىرتكى زاتتارىن تاركىلەۋ بارىسىندا كينولوگتاردىڭ اتقاراتىن قىزمەتى زور. ارنايى ۇيرەتىلگەن قىزمەتتىك يتتەر ەسىرتكىنىڭ عانا ەمەس، جالعان ۆوليۋتانىڭ ءيىسىن بىردەن سەزەدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، كوبىنەسە ءۇندىستاننان كەلەتىن جولاۋشىلار ەلىمىزدە تىركەلمەگەن زاڭسىز دارى-دارمەك تۇرلەرىن، باا-دەن كەلگەن جولاۋشىلار مولشەردەن كوپ زەرگەرلىك بۇيىمداردى تەرموستىڭ ىشىنە سالىپ وتپەكشى بولادى ەكەن. ءجىتى باقىلاۋدىڭ ارقاسىندا ارەكەتتەر دەرەۋ اشكەرەلەنەدى.
