بۇل – تاعدىرلارى ۇقساس قوس قۇربى. ءبىرى 8 بالالى ايمان دوششانوۆا، وڭ جاقتا 7 بالانىڭ اناسى گۇلباحار حالمۇراتوۆا. ەكى قۇربىعا دا كوپ بالالى انا بولۋ باقىتى بۇيىردى، ءبىراق 7-8 بالاسى بار ولار باقىتتى ما؟ مۇنى وزدەرىنەن سۇراعانىمىزدا ويلانباستان «ءيا» دەپ جاۋاپ قاتتى. ال تاعدىرلارىنا كوز جۇگىرتىپ وتسەڭ، ازىق-تۇلىك پەن كيىم-كەشەك ءۇشىن قارا جۇمىسقا جەگىلگەن اياۋلى انالاردى كورەسىڭ. تاعدىرلارىنىڭ ۇقساستىعى كوپبالالى بولۋلارىمەن عانا شەكتەلسە جاقسى عوي، ەكى وتباسىنىڭ دا باستارىندا ءۇيى جوق، ەكى وتباسىنىڭ دا وتاعالارى ىشكىلىككە سالىنعان، بالا-شاعانىڭ قامى وزدەرىنىڭ موينىندا.

ەلىمىزدە بەلەڭ العان ماسەلەلەردىڭ ەڭ باسىندا تۇرعانى – كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ تەنتىرەپ كوشەدە ءجۇرۋى نەمەسە ءۇي دەپ ايتۋعا اۋزىڭ بارمايتىن لاشىقتاردا تۇرۋى. وكىنىشكە قاراي، ونداي وتباسىلاردى ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەزدەستىرۋگە بولادى. ايمان جايلى «8 بالانىڭ اناسى، قوقىستان بوتەلكە جيناپ، ولاردى ساتىپ كۇن كورەدى» دەپ ەستىدىك تە، بىردەن ءنومىرىن ىزدەستىرىپ، كوپ بالالى اناعا كىشىگىرىم بولسا دا كومەگىمىزدى تيگىزەيىك دەگەن نيەتتى ارقالادىق. الايدا ايمان دوششانوۆا ءوزىمشىل بولماي شىقتى. ءوزىنىڭ قۇربىسى گۇلباحارعا دا كومەك كەرەگىن ايتىپ، رەداكسيامىزعا ەرتىپ كەلدى. كوڭىلىمىز ەلجىرەپ سالا بەردى. قوس قۇربىنىڭ باقىتتى ءارى مۇڭدى تاعدىرلارىنا قۇلاق تۇردىك.

قۇربىلاردى تابىستىرعان جوقشىلىق

ەكەۋى 2016 جىلى رايىمبەك داڭعىلى مەن جانگەلدى كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى شىركەۋدە تانىسىپتى. جو-جوق حريستيان ەمەس ولار، شىركەۋگە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بارعان ەكەن. ءسويتىپ باسشىلىق ەكەۋىن ءبىر قاباتقا جىبەرەدى. ايەل ادامداردىڭ تانىستىعى قالاي باستالادى؟

«قاي جەردەنسىڭ؟» دەگەن سۇراقتان بۇرىن «تۇرمىستاسىڭ با؟ نەشە بالاڭ بار؟» دەگەن سۇراق ايەل ادام ءۇشىن ماڭىزدى. ايمان مەن گۇلباحار بىر-بىرىنەن وسىنى سۇراستى. ءبىرى 8 بالالى، ءبىرى 7 بالالى ەكەن. بىر-بىرىنە ريزا بولعان انالار باقىت تىلەسىپ، بىردەن ءتىل تابىسا كەتتى. سودان بەرى قايدا جۇرسە دە جاعداي سۇراسىپ، ءبىرىن-بىرى قولداپ جۇرەدى. ولاردى بايلانىستىرعان تاعى ءبىر جاعداي بار – ول جوقشىلىق، ىشكىلىككە سالىنعان وتاعاسى. وسىلايشا ايمان مەن گۇلباحار سىرلاس قۇربىلارعا اينالادى.

(كۇيەۋى ءبىرجان، سول جاقتا ايمان دوششانوۆا)

«اجىراسامىن!»

ايمان مەن ءبىرجان 1992 جىلى وتاۋ قۇردى. جاڭادان وتاۋ قۇرعان جاس وتباسى ۇزىناعاشتاعى ءبىرجاننىڭ قارا شاڭىراعىندا تۇرىپ جاتادى. الايدا جارىنىڭ باۋىرلارى كۇن سايىن ۇيگە ءىشىپ كەلىپ، جاس جۇبايلاردىڭ مازاسىن العان. بۇعان شىداماعان ايمان كىشكەنتاي ەكى بالاسىن الىپ، الماتى وبلىسىنداعى بايسەركە اۋىلىنا كەتىپ قالادى. ول جەردە ايماننىڭ كىشىگىرىم ساياجايى (داچا) بار بولاتىن. ارتىنان ىزدەپ كۇيەۋى كەلەدى. باۋىرلارى ءۇشىن كەشىرىم سۇراپ، قايتا بىرگە بولۋدى ۇسىنادى. ءبىراق ايمان ءبارىنىڭ ۋشىعىپ كەتەرىن بىلگەن جوق، سۇيگەن جارىن كوپ ويلانباستان كەشىرىم ەتەدى.  ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن ءبىرجاننىڭ ءوزى ىشە باستايدى، ءتىپتى كۇندە ىشەتىندى شىعارادى. سونىڭ كەسىرىنەن جۇمىس تا جاسامايدى. تاڭ اتا ۇيىنەن شىعىپ كەتىپ، كەش اۋا ماس كۇيدە ۇيىنە قايتادى. ءدال مۇنداي كورىنىس 2000 جىلداردان بەرى ءالى جالعاسىپ كەلەدى.

(كۇيەۋى ءبىرجاننىڭ ىشكىلىككە سالىنعاننان كەيىنگى ءتۇرى وسىلاي وزگەرگەن)

ايمان كەتىپ قالۋعا تالاي بەكىندى، ءبىراق 8 بالاسىن اكەسىز قالدىرۋعا قيمايتىن. «بالالارىما اكە كەرەك، اكەنىڭ بەرگەن تاربيەسىن 100 مەكتەپ تە بەرە المايدى، اكەنىڭ ورنى قاشان دا ەرەكشە» دەگەن ويمەن ءوزىن الداپ كونەتىن. وزگەرەدى دەپ ءۇمىتىن ۇزبەدى. ءسويتىپ جىلدار وتە بەردى، بالالار ەسەيدى. ەكى قىزى تۇرمىس قۇردى، قالعاندارى ءقازىر مەكتەپ وقۋشىلارى. ءبىراق وزگەرمەگەن بىرنارسە بار. ول – ىشىمدىكتەن باسقانى بىلمەيتىن، ەسىل-دەرتى اراق وتاعاسى. ايمان كۇيەۋىنە «وتاعاسى» دەگەن ءسوزدى دە قيمايدى. «وتاعاسى – وتباسىنىڭ باسى قاسىندا تۇراتىن، تىرەۋى بولاتىن، اسىرايتىن ادام، ال مەنىڭ كۇيەۋىم...» دەي بەرگەندە كوزىنەن جاس ىتقىپ كەتتى. ۇيىندە دە، جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ۋاقىتتا دا جىلاۋعا مۇمكىندىگى بولمايتىنى كورىنىپ-اق تۇر. بىزگە سىرىن اقتارىپ وتىرىپ، ىشىندەگىسىن تۇگەل شىعاردى. ىستىق جاس تامشىلاي بەردى...

-ومىردە تىرەك بولا الماعان كۇيەۋمەن ءبىر جاستىقتا قارتايعانشا، اجىراسقانىم ارتىق. قۇجاتتاردى دايىنداپ قويدىم. اجىراسامىن! - دەدى وز-وزىنە كەلگەن ايمان.

«قارا تىزىمدەمىن...»

كۇيەۋىنەن تۇك شىقپاسىن بىلگەن ايمان وتباسىنىڭ جۇگىن ءوزى ارقالاپ كەلەدى. «التىن القا» دەپ ۇكىمەتتىڭ بەرگەن 15 مىڭ تەڭگەسى ءتىپتى ءبىر اپتاعا دا جەتپەيدى.  تاپىشكەلەر تىگىپ، كومىرگە ايىرباستادى. قوقىستان بوتەلكە جيناپ، تيىن-تەبەن  تاۋىپ ءجۇردى. ءۇي تازالادى، جوندەۋ جۇمىستارىنا ارالاستى، سىلادى، اكتەدى، جۇك تاسىدى، قارا جۇمىستىڭ بارىنە ارالاستى. ءبىر كەزدەگى سۇلۋ ءجۇزدى، نازىك قولدى ايمان ەر مىنەزدى، ءىرى دەنەلى ايەلگە اينالىپ شىعا كەلدى. ءيا، قارا جۇمىستىڭ ءبارىن ىستەيدى، تەك تۇراقتى جۇمىسقا كىرە الماي جۇرگەنىنە 20 جىلداي بولدى. سەبەبى 2010 جىلى الاياققا الدانىپ، نەسيە العان. ونىسىن تولەي الماي جۇرگەندىكتەن، ايمان دوششانوۆاعا قاتىستى بار قۇجات بۇعاتتالعان.

-2010 جىلى رۋسلان دەگەن جىگىت بىرنەشە وتباسىعا شاعىن نەسيە بەرەمىن دەپ ءبارىمىزدىڭ اتىمىزدان نەسيە اشتىرعان. تولەمەيتىنىمىزدى ايتىپ سەندىردى. مەن 250 مىڭ تەڭگەگە اشتىردىم. ناتيجەسىندە رۋسلان قولىمىزعا 50 مىڭ تەڭگەدەن ۇستاتتى دا، ءوزى عايىپ بولدى. ءبارىمىزدى الداپ قاشىپ كەتىپتى. ال «كاسپيي بانكتەن» اشتىرعان نەسيەنى پايىزىمەن تولەۋىمىز كەرەك. ءار ءتۇرلى جۇمىس ىستەپ ايىنا تاباتىنىم 30-40 مىڭ، بالالاردىڭ تاماعى، كيىم-كەشەگى بار، ول نەسيەنى تولەۋگە شامام جوق، - دەدى ايمان دوششانوۆا.

بانك ايماندى قارا تىزىمگە كىرگىزگەندىكتەن بىردە ءبىر مەكەمە ونى جۇمىسقا الماي وتىر ەكەن. سول سەبەپتى قاي جەردە جۇمىس شىعادى، سوندا اسىعىپ تۇرادى. ءتىپتى جۇمىس ىستەيمىن دەپ ۇيىنە دە بىرنەشە كۇن بارماي قالعان ساتتەرى بولعان ەكەن.

«نالىمايمىن، سەبەبى 8 باقىتىم بار»

ايماننىڭ تاعدىرى جايلى ەستىگەن ادام «8 بالانى شۇبىرتىپ نەگە تۋدى؟» دەپ ويلاۋى بەك مۇمكىن. ءبىراق مۇنداي ويلار ايماندى تولعاندىرعان ەمەس.

-اللانىڭ بەرگەنى. ءارقايسىسىن ءوز نەسىبەسى بارىنا سەنەمىن. بالالارىمنىڭ باقىتى ءۇشىن جانتالاسىپ ءجۇرمىن، - دەيدى انا.

ول بۇگىندە 5 قىز بەن 3 ۇلدىڭ اناسى. ەكى قىزى تۇرمىس قۇرعان. قالعاندارى  مەكتەپتە وقيدى. وكىنىشكە قاراي، بالالارىمەن تىلدەسۋگە مۇمكىندىگىمىز بولمادى. الايدا ايمان حانىم ءار بالاسى جايلى ايتقاندا كوڭىلىندەگى بار مۇڭىن ۇمىتىپ، جانارى جايناپ سالا بەردى.

مادينا، فاريزا، قىزجىبەك، گۇلفايرۋز، نۇرسۇلتان، ارۋجان، ەرسۇلتان، ايدار سىندى باۋىرلار ءبىر-بىرى ءۇشىن ىشكەن استارىن جەرگە قوياتىن باۋىرمال بولىپ ءوسىپتى. مۇنى انا كوڭىل ماقتانىشپەن ايتتى.

-مەكتەپتە وقيتىن بالالارىمنىڭ ساباق ۇلگەرىمى جاقسى. ۇستازدارىنان ماقتاۋ سوزدەر ەستىپ تۇرامىن. مۇنىڭ ءوزى كوڭىلىمە ۇلكەن دەمەۋ. تەك بالالارىمنىڭ ساباعىنا ءوزىمنىڭ كوڭىل بولە المايتىنىم وكىنىشتى. ايتپەگەندە تىپتەن جاقسى بولار ما ەدى. كۇنى-تۇنى جۇمىستامىن. بايسەركە جاقتاعى ءالي اتتى كىشىگىرىم اۋىلداعى مەكتەپتە وقيدى. مەكتەپ كىتاپپەن تولىق قامتاماسىز ەتەدى، الايدا جۇمىس داپتەرلەرى مەن مەكتەپ فورمالارىن الاردا قينالاتىنىمىز راس. قالاداعى مەكتەپتەردە كوپ بالالى وتباسىلاردى كيىممەن قامتاماسىز ەتەتىن مەكتەپتەر دە بار. بىزدە ونداي جوق، - دەيدى ايمان حانىم.

جانارىنا كۇلكى ۇيىرىلگەن ايەلدىڭ كوڭىلى قايتادان بوساپ سالا بەردى. سەبەبى بالالارى ءۇشىن ورىنداي الماي جۇرگەن ءبىر دۇنيەسى بار ەكەن.

-ۇلدارىم يمان جولىنا ءتۇسىپ، ناماز وقۋدى قالايدى. ءتىپتى دايىندالىپ ءجۇر. ال مەن ولارعا جايناماز بەن تاقيا ساتىپ اپەرۋگە دە قاۋقارسىزبىن، - دەگەندە انانىڭ كوز جاسى توقتاماي قويدى.

ايمان بىزگە جان سىرىن اقتارىپ، ىشىندەگىسىن شىعارىپ، جەڭىلدەنگەندەي بولدى. كومەك قولىن سوزاتىن ءبىر جاننىڭ تابىلارىنا ول سەنەدى. قالادا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ءبىر كولىك السام با دەپ وتىرعاندا اسىراپ جۇرگەن بۇقاسىن دا ۇرلاپ كەتىپتى. ءتىپتى كىمنىڭ ۇرلاپ كەتكەنىن دە بىلەدى. الايدا دالەلى جوق. ءوز باسىن ارەڭ اسىراپ وتىرعان جانعا كەلگەندە بۇل زاماندا كومەك قولىن سوزاتىن ءتيىستى ورگان دا تىرپ ەتپەيدى ەكەن. ءبىراق ايمان دوششانوۆا ءۇمىتىن ۇزبەيدى، عاجايىپقا سەنەدى. «ءبىر كۇنى ءبىزدىڭ دە كۇن تۋار» دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى.

«التىن القانىڭ» كەرەگى جوق»

ايمان حانىمنىڭ قۇربىسى گۇلباحار حالمۇراتوۆا بىزگە اشىلىپ ەشتەڭە ايتا قويمادى. سەبەبى بۇعان دەيىن دە بىرنەشە تەلەارنا گۇلباحاردىڭ وتباسى جايلى سيۋجەت دايىنداپ، بىرنەشە سايت ماتەريال باسقان ەكەن. الايدا كومەك قولىن سوزعاندار ەمەس، ايەلدى مازاق ەتىپ حابارلاسقاندار كوپ بولىپتى. سودان بەرى جۋرناليستەرمەن تىلدەسۋدەن قاشادى، بالالارى دا بۇعان قارسى ەكەن.

-31 ارناداعى informburo جاڭالىقتار قىزمەتىنە شىعاردى مەنى. كەيىن بىرنەشە سايت باسىپ شىعاردى. بىرنەشە كۇننەن سوڭ «ساعان كۇيەۋ كەرەك ەمەس پە؟» دەپ حابارلاساتىندار شىعا باستادى. بۇل جاعداي مەنەن بۇرىن بالالارىما قاتتى ءتيدى. «ەندى ەشكىمنەن كومەك سۇرامايىقشى» دەپ جالىندى بالالارىم، - دەپ توق ەتەرىن ايتتى.

سول سەبەپتى ءبىز دە گۇلباحار حانىمدى قيناعان جوقپىز. الايدا بار بىلگەنىمىزدى جازۋعا تىرىستىق. بالالارىنىڭ قارسىلىعىن ەسكەرىپ، سۋرەتتەرىن دە جۇكتەمەدىك.

گۇلباحار حالمۇراتوۆا 7 بالانى دۇنيەگە اكەلگەن جالعىزباستى انا. اكەسىز بالالارىن جالعىز اسىراپ وتىرعان ايەل بىرنەشە جەردە جۇمىس ىستەيدى. الايدا كيىمدەرى كوك، تاماقتارى توق ەمەس. باسىندا باسپاناسى جوق ۇلكەن وتباسى ءالى كۇنگە دەيىن جالدامالى پاتەردە تۇرادى.

كۇيەۋى ىشكىلىككە سالىنىپ كەتكەندىكتەن اجىراسقان. اليمەنت وندىرە الماي ءجۇر. سەبەبى كۇيەۋى «اليمەنت تولەسەم، قارتايعاندا ۇيلەرىڭە كەلىپ جاتىپ الامىن» دەپ قورقىتادى ەكەن. بۇعان گۇلباحار حانىمنىڭ بالالارى قارسى.

ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەيتىن جالعىزباستى كەلىنشەك بار تاپقانىن ءۇي قوجايىنىنا بەرەدى. جاقىندا عانا «التىن القا» يەگەرى اتاندى. الايدا وتباسىنا القادان وزگە كومەك بولماي تۇر. ءتىپتى التىن القاسىن كەپىلگە لومباردقا وتكىزۋگە تىرىسقان، ءبىراق قابىلداماي قويىپتى. سەبەبى القا التىن ەمەس، التىن جالاتىلعان ەكەن. ال ۇكىمەتتەن الاتىن 15000 تەڭگەسى تۇككە جەتپەيدى. ءبىر ايلىق نانىڭا دا جەتپەيتىن 15 مىڭ تەڭگە بەرىپ وتىرعان ۇكىمەتكە گۇلباحار حانىمنىڭ وكپەسى قارا قازانداي.

كەنجە بالاسى المات ەسىن بىلگەلى اۋرۋدان كوز اشپادى، دەنەسى تىرىسىپ قالادى ەكەن. قويانشىق (ەپيلەپسيا) اۋرۋىنا شالدىققان بولسا كەرەك. كوپبالالى انا كەنجە بالاسىمەن تالاي اۋرۋحانانىڭ تابانىن توزدىرعان. الايدا دۇرىس كۇتىم بولماعاندىقتان اۋرۋى اسقىنىپ بارادى. وزدەرىنەن بۇرىن شۇعىل كومەكتى انا باۋىر ەتى بالاسىنا سۇراپ وتىر.

بۇگىنگى قوعام قاتال ما الدە ادامعا دەگەن سەنىم ازايعان با، بىلمەدىم، ايتەۋىر اجىراسقان ايەل قوعام ءۇشىن ءقاۋىپتى سانالادى. ونداي ايەلدەرگە كومەكتەسۋدەن باس تارتىپ، ات-تونىن الا قاشادى جۇرت. ءسىز دە اسىعىس شەشىم قابىلداۋعا اسىقپاڭىز. ءجا، اجىراسۋدى ناسيحاتتاۋدان اۋلاقپىز. تەك بۇل كىسىلەر وتباسىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن قولىنان كەلگەنىن، ءتىپتى قولىنان كەلمەيتىنىن دە جاساپ كورگەن جاندار. مۇنى اللانىڭ بەرگەن سىناعى، ماڭدايعا جازعان تاعدىرى دەپ تۇسىنگەنىمىز ءجون-اۋ. سەبەبى باستى مۇرات – ىشكىلىككە سالىنىپ بۇزىلىپ، بالالارىنا قامقورلىق، جارىنا جىلۋلىق كورسەتە الماعان ەركەكتەردى ماسقارا قىلۋ ەمەس، قاراگوز بالالاردىڭ ەل قاتارلى ءومىر سۇرۋىنە ءدۇيىم جۇرت بولىپ كومەك كورسەتۋگە شاقىرۋ. «بالالارىم اش جۇرمەسىن، قاتارىنان قالماسىن، ەلگە مازاق بولماسىن» دەپ جىلاپ-سىقتاماي، ومىرگە ارىزدانباي، بەلدى بەكەم بۋىپ زىر جۇگىرىپ جۇرگەن انالاردىڭ باتىلدىعى، «انامىز شارشاپ قالماسىن، مۇڭايماسىن» دەپ قولداۋ كورسەتىپ جۇرگەن بالالاردىڭ جاناشىرلىعى، سانالىعى كوپكە ۇلگى بولۋعا لايىقتى. بىزدەن سىزگە بۇيىمتاي بار، وقىرمان! ايمان دوششانوۆانىڭ تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسۋىنا كومەگىمىزدى اياماساق. كىمدە-كىم جۇمىس بەرەمىن دەسە، ايماننىڭ ءنومىرىن بەرۋگە اسىقپىز. ال، گۇلباحرام حالمۇراتوۆانىڭ ۇلىن باستان-اياق مەديسينالىق تەكسەرىستەن وتكىزىپ، قاجەتتى ەم-دوم الۋىنا جەتەتىن قارجى جيناۋدى بۇگىنگى كۇننەن باستايمىز.

باسىنا بۇلت ءۇيىرىلىپ، داۋىل سوعىپ، تەپە-تەڭدىكتەن ايىرىلسا دا بالالارىن-بالاپاندارىن ءومىردىڭ بارشا قيىندىعىنان قىزعىشتاي قورعاعان انالاردىڭ ءوز ءۇياسى-ۇيى جوق ەكەندىگىن ەسكەرىپ، باسپانا تارتۋ ەتەمىن دەگەن اتىمتايلار پايدا بولسا، قۋانىشتان توبەمىز كوككە جەتەر ەدى.

ايمان دوششانوۆا:

تەلەفون ءنومىرى: 87475932215

بانك كارتوچكاسى جوق

گۇلباحار حالمۇراتوۆا:

تەلەفون ءنومىرى: 87027307494

Kaspi Gold: 740301403566