دۋانانىڭ جيرەن قاسقاسى

قاسيەتتi قارت قاراتاۋدىڭ قوينىندا، قاراعاي دەگەن بايدىڭ توقسان توعىز (99) جيرەن قاسقا تۇلپارلارى بولىپتى. "قانشا داۋلەت بiتسە دە، باي قۋانار ەگiزگە" دەگەندەي، بايەكەم سول سايگۇلiك جيرەن قاسقالار جۇزگە جەتسە ەكەن دەپ ارمانداپتى. 

بiراق، قۇدايدىڭ قۇدiرەتi، بيەلەرi قايتىپ جيرەن قاسقا قۇلىن تۋماي قويىپتى.

سونداي كۇندەردiڭ بiرiندە باي اۋىلىنا ەل كەزگەن بiر دۋانا كەلە قالادى. قاراسا، استىنداعى اتى جيرەن قاسقا! باي جiگiتتەرiن جۇمساپ، دۋانانىڭ اتىن تارتىپ الادى. بۇدان اسقان قورلىق، بۇدان اسقان زوراقىلىق بولا ما؟! سويتسە، دۋانا جاي دۋانا ەمەس، قىزىر شالعان اۋليە كiسi ەكەن، تاۋدان ارقىراپ اققان اساۋ وزەندi بوگەپ تاستاپ، جيرەن قاسقامەن ورگە شاپشىپ، باي اۋىلىن قارعاپ كەتiپتi. باي داۋلەتتەن ايرىلىپ، قايتىپ ءمال-مۇلiك قۇتايماي قويىپتى. توقسان توعىز جيرەن قاسقا حيكاياسىن ايتقان ءومiربەك بايگەلدi. بiرەۋi-اق جەتپەگەن. دۋانانىڭ قارعىسىنان قاراعاي ەلi، ەڭبەك ەرi بايگەلدiنiڭ تۇسىندا عانا ارىلعان.

نىساپ

كەدەي – باي، باي قۇداي بولسام دەيدى.

نىساپسىزدىق جامان.

ءبىر كەم دۇنيە.

قايدان...

كەدەيدى باي، ازدى كوپ قىلعان پاتشا دانىشپان.

ءبىر كەم دۇنيە.

قۇنىقپا

التىن ءوزى توتىقپايدى،

ادامداردىڭ جانىن توتىقتىرادى.

ءبىر كەم دۇنيە.

اڭگى ەسەك

التىن ارتقان ەسەكتىڭ شىقپايتىن شىڭى جوق.

كەيبىر اكىمدەر، بايلار سونداي.

ءبىر كەم دۇنيە.

قۇر الاقان

جارتى الەمدi جاۋلاعان تاعى بiر جاھانگەر – الەكساندر ماكەدونسكيي –ەسكەندiر زۇلقارنايىن ولگەن سوڭ تابىتتان قولى شوشاڭداپ شىعا بەرiپتi.

بiر دانىشپان الاقانىنا بiر شوكiم توپىراق سالعان سوڭ عانا قولى سىلق ەتiپ تابىتقا ءتۇسiپتi.

سويتسە، ەسكەندiر تiرiلەرگە:

– ەي، جاراندار، مەن دۇنيەنiڭ جارتىسىن جاۋلاپ، التىننان تاۋ تۇرعىزسام دا، و دۇنيەگە ەشتەڭە الىپ بارا جاتقان جوقپىن. مiنە، قاراڭدار، – دەپ الاقان اشىپ كورسەتكەنi ەكەن.

قايران دۇنيە، تiرشiلiكتە كiم تويعان...

ادامنىڭ اشقاراق كوزi توپىراققا عانا تويادى.

ءبىر كەم دۇنيە...