ءبىر كەم دۇنيە. شەراعا قازاق جايىندا...

/uploads/thumbnail/20181010160740127_small.jpg

نامىس قايدا

"الەم ءبىزدى قۇرمەتتەسىن دەسەك، ءوز ۇلتىمىزدى جانە ۇلتتىق بەينەمىزدى الدىمەن ءبىزدىڭ ءوزىمىز بار سەزىمىمىزبەن، اقىل-ويىمىزبەن، ىس-ارەكەتىمىزبەن قۇرمەتتەۋىمىز كەرەك. ءوزىنىڭ ۇلتتىق بەينەسىن تابا الماعان ۇلتتاردىڭ باسقا ۇلتتارعا جەم بولاتىنىن ءبىلىپ قويعانىمىز ءجون" (اتاتۇرىك).

ال بىزدە، قازاقتاردا قالاي؟ باسقا-باسقا، ءتىپتى پارلامەنتتىڭ وزىندە، سەناتى بار، ءماجىلىسى بار، داۋىسقا سالعاندا توقسان پايىزعا جۋىعى قازاق تىلىنە قارسى داۋىس بەردى.

ال ءدال وسى پارلامەنت قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءتىل دەپ شەشىم قابىلداعان بولاتىن.

بۇل تولقۋ سوندا نە تولقۋ؟ دەپۋتاتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى كەشەگى ءوز شەشىمىنە قارسى شىققانى قالاي؟

جوعارىدا اتاتۇرىك ايتقان ۇلتتىق قاسيەتتەردىڭ مۇلدە ادا بولعانى عوي. ۇلتتىق قاسيەت، ۇلتتىق نامىس ولگەن عوي.

مىنە، بۇل ناعىز قاسىرەت!

ءبىر كەم دۇنيە

ويلان، قازاق

...تۇرىك ۇلتىنىڭ مىنەزى اسقاق.تۇرىك حالقى ەڭبەكقور.تۇرىك حالقى زەرەك حالىق. ويتكەنى، تۇرىك حالقى ۇلتتىق تۇتاستىقتىڭ جانە بىرلىكتىڭ ارقاسىندا باسقا كۇشتەردى جەڭە ءبىلدى.

"مەن – تۇرىكپىن! " دەگەن ادام قانداي باقىتتى (اتاتۇرىك) .

ال بىزدە، قازاقتاردا قالاي؟ "مەن – قازاقپىن! " دەپ ءبارى دە قاسقايىپ تۇرىپ ماقتانىشپەن ماساتتانا ايتا الا ما؟ اي، بىلمەيمىن. قازاقتاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى ءوز انا تىلىندە سويلەي المايدى دەپ جازىپ ءجۇر عوي گازەتتەر. ول راس شىعار. وعان ءوزىم دەپۋتات رەتىندە پارلامەنتتە جۇرگەندە كوزىم جەتكەن. قازاقشا سويلەيتىندەر نەكەن-ساياق بولاتىن.

پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان مىرزا: "قازاق قازاقپەن قازاقشا سويلەسسىن"، – دەپ ايتقان.

ءبىراق...

زور كەم دۇنيە. امال قانشا؟!

 

«ۇلتشىلداردىڭ ۇلتشىلى»

«كاراۆان» دەگەن گازەت مەنى «ۇلتشىلاردىڭ ۇلتشىلى» دەپ جازدى.

«قازاقستان حالقى» دەگەنگە قارسى دەپتى. تالاي ايتتىم: «وزبەكستان حالقى» دەگەن جوق، «وزبەك» دەگەن حالىق بار، «تاتارستان حالقى» دەگەن جوق، «تاتار» دەگەن حالىق بار ت.ب.

سول سياقتى «قازاقستان حالقى» دەگەن حالىق جوق، «قازاق» دەگەن حالىق بار.

ەندەشە «ءبىز، قازاق حالقى جانە قازاقستاندى مەكەندەيتىن باسقا حالىقتاردىڭ وكىلدەرى نەمەسە دياسپورا» (1993 ج.).

ايدان انىق شىندىقتى بۇرمالايتىن توڭمويىندارعا نە دەرسىڭ.

ءبىر كەم دۇنيە.

قازاق كوپ پە، از با؟

الىپتاردىڭ بiرەۋi عابيت ءمۇسiرەپوۆ ايتتى:

– «بiز جيىلساق – كوپپiز، جايىلساق – جوقپىز»، – دەپ.

– «بiز مىنا كەڭ دالاعا سىيماي جۇرگەن جوقپىز، سىيىسپاي ءجۇرمiز»، – دەپ.

سوڭعى ساناق بويىنشا 8 ميلليوننىڭ ار جاق-بەر جاعى. سودان بەرi، بالكiم، 9 ميلليون بولعان شىعارمىز. شەت ەلدەردە، شامادا، 5 ميلليون بار دەيiك.

شىعىستاعى ايداھار ەلi – 2،5 ميلليارد. باتىس پەن تەرiستiكتەگi ايۋ ەلi – 150 ميلليون.

تiپتi iرگەمiزدەگi وزبەكتەر 20 ميلليوننان ارتىقپىز دەپ ماقتانادى.

عاسىرلار بويى سوعىس-سويقان، اشارشىلىق، جوڭعارلار، پاتشالار، ستالين، گولوششەكين، حرۋششيەۆ...

جۇڭگو كوپتiگiنەن بالا تۋۋدى شەكتەيدi. بiز نەمەنەگە جەتiسiپ شەكتەيمiز؟! بiزدiڭ حانىمدار بiر-ەكi بالامەن قاقايىپ قالادى. ۇكiمەت كوپ بالانى لايىقتاپ قولدامايدى. تiپتi حالقى كوپ دەگەن رەسەيدiڭ ءوزi كوپ بالالىلاردى قوشەمەتتەپ، كومەكتەسiپ جاتىر.

«از حالىقتىڭ ماڭدايىندا ب ا ق تۇرمايدى» دەۋشi ەدi. اللا ءوزi جار بولسىن!

بiر كەم دۇنيە.

قاتىستى ماقالالار