Búgin Ospan batyrdyń shahıd bolǵan kúni

/uploads/thumbnail/20170709004317993_small.jpg

Atyn aıtqysy kelmegen Altaılyq qarıa mynadaı áńgime aıtty:

Ákem Ospannyń bas sardarlarynyń biri boldy. Qandy kóılekti birge kıip, nebir aýyr kúnderdi birge keship edi. Men sol tóńkeris jyldary 16-17 jastaǵy bozbala edim. Myltyq atýdy bilsemde soǵysqa qatyspaı, kóbinde arttaǵy mal-janǵa bas kóz bolyp aýylda qalatynmyn.

Ospan batyr ataq dańqy shyǵyp, tasy órge domalap turǵan kezde iri shaıqastarǵa bolmasa, ádettegi kúresterde batyrlarynyń nasıhatymen óz ordasynda qalatyn. Sondaı kúnderdiń birinde batyr aýylda qalǵan bir top jigitti shaqyryp alyp:

-Já, jigitter, tekten-tekke qarap jatamyz ba? Bókterde jatqan jylqylar ne boldy? «Bireý toıǵa aınalǵanda, bireý qoıǵa aınalady» dep jigitterdiń bári urysqa ketkende, jylqyny bireýler qýyp júrmesin. Bir jaǵy aınalany qaraýyldap, bir jaǵy at ústi sergip, jylqylardy baıqap keleıik,  ̶  dedi.

Bárimiz qýana maquldadyq. Aýylda qalǵan az ǵana jigit atqa er salyp, batyrǵa ilestik. Biraz jerdi sharladyq. Sartoǵaıdyń basy, Báıtik-Qaptyqqa qaraǵan beti bıik adyrlardyń arasy at aıaǵy alǵysyz qalyń aq jańqa adam súıegi. Qalyń súıekten at súrinetindeı ázer jol taýyp, bıik qyrqanyń basyna shyqtyq.

Batyrdyń qasyndaǵy jigitterdiń biri saı taǵanyndaǵy aq jańqa súıekti qamshysymen nusqap turyp:

-Batyr, sizde arman joq shyǵar. Myna jatqan myńdaǵan qytaıdyń aq jańqa súıegin kórgende kegimizdi  aıamaı qaıtarǵanymyz baıqalady,  ̶  dedi. Oshyńnyń betine maqtanyshpen qaraǵan onyń kútkeni bolmady.

Bárimiz onyń júzine qaradyq.

Batyrdyń sabyrly júzi tunjyrap, muńaıa kúrsindi:

-E, e, - dep daýysyn soza tereńnen kúrsindi, ̶  myna myńdaǵan qytaıdyń bas súıegi han tuqymy dýtyń Sháriphan Kógedaetyń basynyń, qaradan shyǵyp han bolǵan Mámı uly Máńkeıdiń basynyń sadaqasyna tatı ma,  ̶  dep qatýlanyp shyldyr shúmek atalatyn kishkentaı saýsaǵyn shoshaıtty.

-Myna qalyń bas bir basy myńǵa bergisiz bozdaqtardyń basy túgil shynashaǵyna da tatymaıdy. Ondaı asyldar endi týa ma, joq pa, kim bilsin!

Batyrdy jelpindirmek bolǵan sóz onyń kókiregindegi jarany tyrnap alǵandaı  boldy. Bárimiz de únsiz qaldyq.

Batyr aınalaǵa, alys adyrlarǵa muńmen qaraıdy.

Sháriphan Kógedaev dep otyrǵany Ábilpeıiz hannyń shópshegi. Han tuqymy, Altaı qazaǵynyń basshysy bolǵan áıgili tulǵa edi. Máńkeı Mámıuly da Altaı qazaǵynan shyqqan tórt bıdiń biri Kóken bıdiń shóberesi.

Mine, balalar, Ospan batyrmen bir retki az ǵana saparlastyq sátinde osyndaı áńgimege kýá bolyp edim,  ̶  dep qartym áńgimesin aıaqtady.  

 Jádı SHÁKENULY

Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń,

Eýrazıa jazýshylar odaǵynyń múshesi.

 

    

Qatysty Maqalalar