"Alash joly" qozǵalysynyń jastarymyz qatysqan jınalysynan úıge kirgenim osy edi, telefon shyryldady: Merke, Asparadaǵy Nurjan aǵam eken. "Ómirzaq, aıtshy, myna jerge baılanysty ne istesem bolady? Qolyńa qarý alyp shyq!" deseń qarý alyp qorǵaýǵa da daıynmyn! Káne, ne aqyl aıtasyń?" deıdi. "Oı, aǵataı, eń aldymen aman-saý júrgenińizge qýanyshtymyn! Ekinshiden, qarýdy aýyzǵa almańyz. Siz aýlyńyzdyń jasy úlken aǵasy, ári kóp jyl sol aýyldyń jastaryna bilim bergen ustaz, mektep dırektory retinde demalys kúni bir qoıyńyzdy soıyp, qudaıy tamaq berip, soǵan aýyldyń qarıalary men jas jigitterin shaqyryńyz. Solardyń pikirin, oıyn tyńdańyz. Keńesip pishken ton kelte bolmaıdy. Sosyn, quda qalasa erteń saıttarǵa meniń jer kodeksindegi qıturqylyqtar týraly maqalam shyǵady, sony, basqa maqalalardy qolyńyzǵa alyp alyńyz. Biz bılikpen saýatty túrde aıqasýymyz kerek. Jáne ol jıynyńyzǵa arnaıy Merkege baryp, aýdan ákiminiń, aýdandyq İshki ister bólimi bastyǵy men Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasarlaryn hat berip, shaqyryp kelińiz. Hatyńyzdy keńse arqyly ótkizip, "qabyldap aldyq" degen shtamp bastyryp alyńyz. Birinshi kezekte, shaqyratyn qadirli qonaqtaryńyz solar bolsyn, eldiń oıyn óz qulaqtarymen estisin" dedim. "Boldy, aınalaıyn, bárin sen aıtqandaı etip isteımin" dep qaldy ańqyldaǵan asyl aǵataıym.
Odan noýtbýkty ashsam dosym Geroıhan baýyrymnyń "Tóńkeris ıisi" degen keremet posty tur. Dereý "bólis" degen túımeni bastym-daǵy, post jazýǵa otyrdym. Al, Geroıhan dosym ne deıdi? «...Eń durysy – el aqsaqaldary Prezıdentke baryp, halyqtyń talabyn jetkizip, jerdi satý men jalǵa berýdi múldem toqtatyp tastasa, «STOP!»-tyń da, «START»-tyń da qajeti bolmas edi. Aqsaqaldar óz mısıalaryn oryndap ketýi kerek! Eldi búlinshilikten, jastardy tóngen qaýipten saqtaý – ata býynnyń paryzy! Aqsaqaldar búgingi jaǵdaıdyń óte kúrdeli ekenin, teksizderdiń óz ara Taq talasyn, ultymyzdyń eń osal tusy – jer daýyna qupıa ushtastyryp, eldi alapat qantógiske bastap bara jatqanyn túsinýleri tıis. Mindetti! «Abylaıdyń asynda shappaǵanda, atańnyń basynda shabasyń ba?!» degen. Búgingi kúni «shappaǵan» aqsaqal qansha ataqty, dańqty bolsa da, erteń, ýaqyt óte kele óte bir jaǵymsyz keıipker bolyp qalatyny sózsiz».
Men endi Nurjan aǵama qaıta qońyraýlatamyn. Mine, «menimen kim barady Aq Ordaǵa?» deńiz. Aýdan, oblystaǵy aqsaqaldarǵa osylaısha naqty úndeý tastańyz. Onymen de shektelmeńiz, respýblıka aqsaqaldaryna aıtyńyz. Resmı túrde «Aqsaqaldar» nemese «Ardagerler keńesine» bolsyn, beıresmı túrde oblystyq táýelsiz gazetter arqyly bolsyn, «Qazaq úni», «Abaı», «Ult», «Qamshy» sekildi saıttar arqyly bolsyn, áıteýir, óz oıyńyzben, nıetińizben bólińiz» demeımin be?..
Shynynda da, búgin «men – elimniń aqsaqalymyn!» deıtin, osynaý ardaqty da mártebeli atqa laıyqtymyn»! deıtin adamdardyń, alpystan asqan, jetpiske jetken, asaryn asaǵan, jasaryn jasaǵan, jasy úlken aǵalardyń ózderin kórseter kezi keldi. «Ashyq hattar» dáýiri ótti! Endi naqty qımyl-isterdiń kezeńi jetti! Aqsaqaldarǵa budan keıin bundaı múmkindik berilý-berilmeýi ekitalaı. Endeshe, qazaqtyń jeri úshin, qazaqtyń eli úshin, qazaqtyń bolashaǵy úshin kimniń kim ekeni synalatyn shaq búgin. Úlkender úlgi bere alsa, olardyń sońynan eretin jastar árqashan tabylady.
Biz de búgingi óz jıynymyzda «bolashaq ta, el de – jastardiki, sondyqtan basty róldi jastar oınaýy tıis, biz shamamyz kelgenshe aqylshy, keńesshi bolyp otyraıyq, tóralqanyń da jartysynan astamy jastar bolsyn» dep sheshtik. Tipti, solardyń ishinen bireýi julqynyp shyqsa, tóraǵalyqty da bere salǵan durys bolady-aý. El basqarýdy úırenedi, shynyǵady, shyńdalady...
Ómirzaq AQJİGİT
