Ássálámýǵaleıkým ýá rahmatýllahı ýa barakatýh!
Vasap jelisindegi «smaılıkterdi» qoldaný haram ba? Estýim boıynsha, erteń aqirette Alla sol beınelerdi tirilt deıdi eken. Sol úshin smaılıkterdi haram dep júr. Meniń oıymsha, ol tiri jan emes. Olarǵa qalaı dálelmen túsindirsem bolady? Jánıa.
Ýaǵaleıkým ássálám ýa rahmatýllahı ýa barakatýh!
Qurmetti Jánıa, Islam ǵalymdarynyń paıymdaýynsha, sýrettegi jandy zattyń tiri kezinde onsyz ómir súre almaıtyn bir aǵzasyn sýretten óshirip tastasa, ıakı, sýretti sol jerinen jyrtyp tastasa, ol sýret makrýh bolmaıdy[1].
Sondyqtan da, Hanbalı mázhabynyń ǵalymy Ibn Qudama (m.1146-1223 j.) óziniń «ál-Mýǵnı» atty fıqh kitabynda: «...bassyz qur deneni nemese denesiz qur basty salǵan bolsa, ıakı, tiri zattyń basyn salyp, qalǵan jerine jansyz zattyń beınesin qoısa, hadıstegi tyıymnyń sheńberine kirmeıdi», - degen[2]. Sebebi, hadıs kitaptarynda Jebireıil perishte Paıǵambarymyzǵa (s.a.ý.) úıiniń esigindegi er kisiler keskindelgen músinniń (nemese sýrettiń) basyn kesip, al, sýreti bar perdeni tósenish pen jastyq tysy etýin aıtqan rıýaıat bar[3].
Hanafı ǵalymdary arasynan, Muhammed ıbn Húsámýddın ál-Quhýstánı esimdi ǵulamanyń (ó.m. 1555 j.) «Qur bastyń sýreti – makrýh emes» degen sózi kitaptarda keltiriledi[4].
Sol sebepti aıtarymyz, ádepke teris kelmeıtin smaılıkterdi jiberý – hadıstegi tyıymnyń aıasyna kirmeıdi. Nege deseńiz, kóbine smaılıkter denesiz keledi.
Onyń ústine, Hanafı ǵalymdary sýreti bar zattardy qadirsiz jerlerde qoldanýǵa ruqsat degen. Mysaly, tósenish, jastyq sekildi[5]. Áleýmettik jelidegi smaılıkterdiń ishki emosıany bildirý quraly retinde qoldanylýynda da qadirsizdiktiń nyshany jatyr. Óıtkeni, eshkim óziniń qadir tutqan adamynyń sýretin smaılık retinde qoldanbasy anyq. Eń durysy – Allaǵa málim!
[1] Ibn Ǵabıdın: Raddýl Mýhtar – 2/418 bet; Ibn Qudama, «ál-Mýǵnı»: Kıtabýl ýálıma.
[2] Ibn Qudama, «ál-Mýǵnı»: Kıtabýl ýálıma.
[3] Tırmızı: Kıtabýl Ádáb - №2806.
[4] Ibn Ǵabıdın: Raddýl Mýhtar – 2/416 bet
[5] Raddýl Mýhtar – 2/416, 419 bet; Hashıatýt Tahtaýı ál Hanafı – 360 bet
islam.kz saıtynan alyndy.
