Shyǵys áskerılerin saqtandyrdy
İrgeli isterdiń biri «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵy 44736 áskerı bóliminiń plasynda uıymdastyryldy. Onda dinı máseleler jaıynda áskerı qyzmetshilerdiń saýattylyǵyn arttyrý jáne dástúrli emes dinderdiń yqpalyna túsip qalmaýdyń qaýpin azaıtý maqsatynda sabaq ótti. Podpolkovnık Sábıt Úrkinbaev basshylyq etetin bólimniń áskerı qyzmetshileri aldynda Shyǵys Qazaqstan oblysy Semeı qalasy ishki saıasat bóliminiń dinı birlestiktermen ózara áreket jónindegi sektordyń bas mamany Arman Rymqanov pen Semeı qalasy ákimdigi janyndaǵy din máseleleri jónindegi aqparattyq-túsindirý tobynyń múshesi Názgúl Ǵazızova sóz sóıledi. Olar elimizdegi dinı ekstremızm men terorızmge qarsy is-qımyl jónindegi 2013-2017 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamaǵa toqtaldy. Halyqtyń dinı saýatsyzdyǵy, dástúrli qundylyqtardy baǵalaýdyń quldyraýy, dinı ekstremızmniń qaýiptiligin buqaralyq sananyń áli de tolyq túsinbeýi, destrýktıvti dinı ıdeologıaǵa qarsy ımýnıtettiń qalyptaspaýy, memleketimizdiń etnosaralyq jáne konfesıaaralyq tatýlyq pen turaqtylyqqa qaýip tóndirip otyrǵan dinı ekstremıstik kózqaras pen maqsatqa negizdelgen radıkaldyq ıdeologıalardy ustanatyn birlestikterdiń paıda bolýy, dástúrli emes dinı radıkaldyq uıymdardyń qoǵam ishinde dinı tózimsizdik, qorqynysh pen úreıdi kúsheıtkeni týraly da aıtty. Áskerı qyzmetshilerge ózge dindi ýaǵyzdaýshylardan aýlaq bolýdy, olarǵa túrli dinı kózqarasty dáleldeýden qashýdy, dinı baǵyttaǵy paraqshalar men jýrnaldardy alýdan bas tartýdy eskertti. Ómirdegi arman men maqsatty, jetistik pen tynyshtyqty dástúrli emes baǵyttaǵy dinı uıymdardan izdeý – úlken qatelik, orny tolmas ókinish ekenin de jan-jaqty túsindirdi.
Kýrsanttar da oı túıdi
Jýyrda ıdeologıalyq jumystardy jáne arnaıy nasıhattaýdy uıymdastyrý josparyna sáıkes radıoelektronıka jáne baılanys áskerı-ınjenerlik ınstıtýtynyń 1 kýrs kýrsanttarymen Almaty qalalyq dinı ister jónindegi basqarmasynyń saraptaý jáne zerdeleý ortalyǵynyń bas mamany A.Kýmashev jáne Almaty qalalyq M.Áýezov aýdany boıynsha dinı ister jónindegi basqarmasynyń saraptaý aqparatynyń aǵa mamany Q.Málikpen kezdesý ótti. Áńgime barysynda áskerı ortada qurylymdy buzatyn dinı uıymdardyń jáne túbegeıli dinı aǵymdardyń ıdeologıasyna qarsy is-qımyl jónindegi jumystardy uıymdastyrý týraly biraz áńgime aıtyldy.
Aqtóbe, Almaty qalalarynda bolǵan ekstremıstik oqıǵalar kezindegi is-qımyldar, onyń maqsaty jáne taǵy basqa kóptegen suraqtar boıynsha kýrsanttarǵa dáristemeler aıtylyp, oı túıindeldi. Mamandardyń ekstremızm men terorızmniń ıdeıalaryn shynaıy destrýktıvti nıetterin, dástúrli emes jáne tyıym salynǵan dinderdiń máni men áskerı qoǵamǵa áleýmettik qaýpin túsindirý maqsatynda ótkizilgen kezdesý kýrsanttarǵa ájepteýir oı salǵandaı boldy. Tárbıe jáne ıdeologıalyq jumystar basqarmasy tárbıe jáne ıdeologıalyq jumystar bóliminiń aǵa ofıseri kapıtan E.Mustafaev jas kýrsanttar bolashaq ofıserlerdiń dinı bilimin joǵarylatýdaǵy, sonymen qatar ekstremıstik, terorıstik dinı uıymdardyń áreketin túsindirýge jáne aldyn alýǵa baǵyttalǵan kóptegen is-sharalar uıymdastyrylyp jatqanyn málimdedi.
UQK jumystary úzilmeıdi
Ekstremızmniń paıda bolý sebebi ár qoǵamda ár túrli boldy jáne sol qoǵamdaǵy obektıvtik jáne sýbektıvtik jaǵdaıǵa baılanysty. Áıtse de, onyń paıda bolýy men taralýynyń bazıstik jaǵdaıy bar. Saraptama jasaı kele, bul qubylystyń negizinde adamdardyń tabıǵı múddeleriniń qaqtyǵystary ekonomıkalyq, áleýmettik, konfesıalyq qarama-qaıshylyqtarda jatqanyn kórýge bolady.
Árıne, armıada dinı ekstremızmge jol joq. Jáne bólimderde jeke quramnyń dinı bilimin joǵarylatýǵa, sonymen qatar ekstremısttik jáne terorıstik dinı uıymdardyń áreketin túsindirýge baǵyttalǵan aldyn alý is-sharalary molynan qamtylǵan. Máselen, 63310 áskerı bóliminde álemdegi jáne el ishindegi aǵymdar týraly qajetti aqparat berildi. Olardyń osy dinderge degen kózqarastaryn qalyptastyrý baǵytynda buqaralyq aqparat quraldarynyń múmkindikteri saralandy.
Jeke quramnyń ózindik jolynan adaspas úshin, ýaqytyly «Jat dinı aǵymdardyń basty ıdeologıasy», «Ekstremısttik, radıkaldy dinı aǵymdardyń kózdegeni ne?», «Ýahabızm radıkaldy dinı baǵytynyń negizgi erekshelikteri» taqyryptarynda Ulttyq qaýipsizdik komıteti áskerge qarsy barlaý basqarmasynyń ókilderimen aqparattandyrý saǵattary uıymdastyryldy. Dinı ekstremızm álemdi ýlap jatqan kezde, ár musylman adamnyń adaspaı, óz jolyn tabýy – bir ǵanıbet. Ekstremızm men terorızmniń ıdeıalaryn, shynaıy destrýktıvti nıetterin, dástúrli emes jáne tyıym salynǵan dinderdiń máni men áskerı qoǵamǵa áleýmettik qaýpin túsindirý maqsatynda dintanýshy mamandarmen aı saıynǵy dárister júrgiziledi.
Aıta ketetin jaıt, barlyq sanattaǵy ofıserler men jeke quramǵa dinı ekstremızm ıdeıalaryn aldyn alý jumystaryn arnaıy nasıhat júrgizýge anyqtamalyq materıaldar taratylyp, jeke quramǵa dinı ekstremızmniń áskerı ortada qabyldanbaıtynyn jáne neıtraldy ekenin ashyp kórsetetin qujatty fılmder kórsetilip jatady. Negizi, osyndaı aqparattandyrý jumystary óz nátıjesin kórsetip jatady.
Qarýly Kúshter qatarynda qaýip týdyratyn sarbazdar joq. Óıtkeni, qorǵanys salasynda zań talaptary qatań saqtalady. Qorǵanys mınıstri Sáken Jasuzaqovtyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta Qarýly Kúshterimizdiń qatarynda óziniń áskerı boryshyn ótep jatqan elimizdiń azamattary áskerge shaqyrtylǵan kezde birinshi kezekte psıholog mamandardyń aldynan ótedi. «Osy oraıda, maman suraqtary dinı ustanymǵa da baılanysty. Ásker qataryna kelgennen keıin de árbir quramada psıhologtar jumys isteıdi. Ekinshiden, ıdeologıalyq baǵytta jumys isteıtin ofıserler qyzmet etedi. Bul turǵyda psıholog pen ıdeologıalyq jumystardyń ofıseri batalóndaǵy sarbazdarmen tyǵyz qarym-qatynasta bolady», deıdi general-polkovnık.
Rasynda, árbir jaýyngerdiń dinı jáne basqa da kózqarastary boıynsha der shaǵynda taldaý jasalyp, komandırge baıandalady. Bul turǵyda komandır tıisti sheshim qabyldap, qajetti sharalardy qoldanady. Munymen qosa vedomstvo Ulttyq qaýipsizdik komıtetimen, İshki ister mınıstrligimen, jergilikti ákimdiktermen jáne din qyzmetkerleri, teologtarmen birlese jumystar atqarýda.
