قىس بويى شۋلاپ ءجۇرىپ، كوكتەم شىعىسىمەن سايلاۋ وتكىزدىك. بيلىك جۇيەسىنىڭ ىقپالدى ءبىر تارماعى، زاڭ شىعارۋشى ورگان پارلامەنتتىڭ حالىق جاساقتايتىن بولىگى ءماجىلىس دەپۋتاتتارىن سايلاپ الدىق. ونىڭ قالاي وتكەنى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە، ارينە. الايدا، بيلىكشىلى بار، سىنشىلى بار، ءبىراز ازامات ءۇى شاقىرىلىمداعى ماجىلىسكە وتكەن دەپۋتاتتاردىڭ ىشىندە قالاي دەسەك تە قازاقشىل، مەملەكەتشىل، ەل مەن جەردىڭ تاعدىرىنا الاڭدايتىن، ءتىل مەن ءدىننىڭ ماسەلەسىنەن تەرىس اينالمايتىن ازاماتتار ءوتتى دەپ بورىكتەرىن اسپانعا اتقانىن بىلەمىز.

سايلاۋدى ءبىر جاقتى ەتىپ، كوڭىلى جايلانعان بيلىك ءساۋىر ايىندا اتقا ءمىندى دەسەك تە بولادى. اي باستالا سالىسىمەن قوعامعا ءتۇرلى باستامالارىن جاريالاي باستادى. پرەزيدەنتتىڭ اۋزىمەن ايتىلعان «مەكتەپتەردەگى بەس كۇندىك وقىتۋ جۇيەسىنىڭ» ءوزى ۇلكەن شۋعا اينالىپ وتىر. وقۋشىلار اپتاسىنا بەس كۇن وقىعانىمەن، ءتورتىنشى ساباق توقسانى جازدىڭ ورتاسىنا دەيىن سوزىلادى دەگەن اڭگىمە شىعىپ، اتقارۋشى بيلىكتىڭ شيكى جۇمىسى تاعى دا اشكەرە بولدى. ودان سوڭعى ءۇش ءتىلدى وقىتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسى دە كوپتى الاڭداتپاي قويمادى. نەگىزى بۇل ماسەلە بۇرىننان ايتىلىپ جۇرسە دە بۇل جولى شەنەۋنىكتەر اتالعان جۇيەنى ەنگىزۋگە مىقتاپ كىرىسكەندەي. ءبىلىم، مادەنيەت، دەنساۋلىق سالاسىن باسقاراتىن ۆيسە-پرەمەر داريعا نازاربايەۆا حانىمنىڭ ءوزى بىلەك سىبانىپ، وسى باستامانى ناسيحاتتاۋعا كىرىسىپ كەتتى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ەربولات دوسايەۆتىڭ اۋزىمەن ايتىلعان جەر ساتۋ ماسەلەسى قوعامداعى نارازى كوڭىل كۇيدى ودان سايىن ءورشىتىپ جىبەردى. بۇل ءتىپتى ادىلەتسىزدىك پەن كوزبوياۋشىلىقتان باسقا ەشتەڭە كورمەي وتىرعان ەل ىشىندەگى انە-مىنە تۇتانعالى تۇرعان وتقا ماي قۇيعانداي بولىپ وتىر. بيلىك بيىل 1،7 ميلليون گەكتار جەردى ساتىلىمعا شىعاراتىن كورىنەدى. اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتتا پايدالانۋ ءۇشىن. بۇرىن ۇزاق مەرزىمگە جالعا بەرىلىپ كەلگەن مۇنداي جەرلەردىڭ ساتىلىمعا شىعۋى قازىناعا قالاي دا اقشا قۇيۋدىڭ امالى ەكەنىن ەلدىڭ ءبارى ءتۇسىندى. الاڭداتقانى – بۇل جەر ۋچاسكەلەرىن شەتەلدىكتەردىڭ يەلەنىپ كەتۋ مۇمكىندىگى. وتكەن جىلدان بەرى جان-جاقتى ايتىلىپ جۇرگەن «100 ناقتى قادام» جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قابىلدانعان زاڭدار مەن ولارعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر بارىسىندا جەر كودەكسىنە شەتەلدىكتەردىڭ قازاقستاندا جەر ساتىپ الۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن نورمالار ەنىپ كەتكەن كورىنەدى. زاڭگەر، قوعام بەلسەندىسى ماقسات ءىلياس ۇلى بىرەر كۇننەن بەرى وسىلاي دابىل قاعۋدا.

«پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ «100 ناقتى قادام ۇلتتىق جوسپارىن» جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2015-جىلدىڭ سوڭىندا پارلامەنتكە 58 زاڭ جوباسى تۇسكەن جانە ولاردىڭ ءبارى از ۋاقىتتىڭ ىشىندە قابىلدانىپ كەتكەن.

سونىڭ ىشىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى»قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى (№ 389-V قرز زاڭ ءماتىنى مىنا جەردە:http://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z1500000389 )  2015 جىلعى 2 قاراشادا قابىلدانعان.

وسى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەننەن كەيىن ق ر جەر كودەكسى بويىنشا قازاقستانداعى اۋىل شارۋاشىلىق جەرلەرى اۋكسيون ارقىلى ساتىلىمعا شىعاتىن بولدى.

اتالعان كودەكستىڭ 20-بابىنىڭ 2-تارماعىندا «مەنشiك قۇقىعىنىڭ سۋبەكتiلەرi: 
رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى جەرگە مەملەكەتتiك مەنشiك قۇقىعىنىڭ سۋبەكتiسi - قازاقستان رەسپۋبليكاسى؛ 

وسى كودەكستە بەلگiلەنگەن نەگiزدەردە، شارتتار مەن شەكتەردە جەر ۋچاسكەلەرiنە جەكە مەنشiك قۇقىعىنىڭ سۋبەكتiسi - ازاماتتار جانە مەملەكەتتiك ەمەس زاڭدى تۇلعالار. بۇل رەتتە، ەگەر وسى كودەكستە وزگەشە بەلگiلەنبەسە، ازاماتتار دەپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى، سونداي-اق شەتەلدIكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار ۇعىنىلادى.(2. سۋبەكتى پراۆا سوبستۆەننوستي:

سۋبەكت پراۆا گوسۋدارستۆەننوي سوبستۆەننوستي نا زەمليۋ نا تەرريتوريي رەسپۋبليكي - رەسپۋبليكا كازاحستان؛

سۋبەكت پراۆا چاستنوي سوبستۆەننوستي نا زەمەلنىە ۋچاستكي نا وسنوۆانياح، ۋسلوۆياح ي ۆ پرەدەلاح، ۋستانوۆلەننىح ناستوياششيم كودەكسوم، - گراجدانە ي نەگوسۋدارستۆەننىە يۋريديچەسكيە ليسا. پري ەتوم پود گراجدانامي پونيمايۋتسيا گراجدانە رەسپۋبليكي كازاحستان، ينوسترانسى ي ليسا بەز گراجدانستۆا، ەسلي ينوە نە ۋستانوۆلەنو ناستوياششيم كودەكسوم.)» دەپ كورسەتىلگەن.

دەمەك، شەتەلدIكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار قازاقستاندا جەردىڭ جەكە مەنشىك يەسى بولا الادى دەگەن ءسوز»، - دەيدى زاڭگەر.

بۇل مالىمەتتەر شىن بولسا، وسى وزگەرىستەردى قابىلداعان ەسكى دەپۋتاتتىق قۇرامنىڭ تەڭ جارىمعا جۋىعى كەشەگى سايلاۋدا قايتا سايلاندى. ءماجىلىستىڭ ەسكى قۇرامىندا بولعان پارتيالار ەش وزگەرىسسىز وسى جولعى شاقىرىلىمعا دا ەندى. جاڭادان قوسىلعان دەپۋتاتتاردىڭ ىشىندە ۇلت ءسوزىن سويلەيدى دەيتىن ماۋلەن اشىمبايەۆ، نۇرتاي سابيليانوۆ، بەكبولات تىلەۋحان، باقىتبەك سماعۇل سىندى «نۇر وتاندىق» ساياساتكەرلەر بار. سولار پارلامەنتكە جەتىپ الىپ قۇر وتىرعانى ما؟ الدە سان عاسىرلى تاريحتا قانمەن جەتكەن ۇلان-بايتاق جەردىڭ ساتىلۋىنا قارسى ەمەس پە؟ ايتپەسە، ازىرگە مينيسترلىك دەڭگەيىندە عانا كوتەرىلىپ، الىسقا ۇزاي قويماعان، اقوردانىڭ ناقتى ماقۇلداۋىنا جەتپەگەن باستاماعا قاتىستى ويلارىن ايتسا كىم قوي دەپتى؟

«نۇر وتاننان» بولەك «بيزنەس مۇددەسىن قورعايمىز، ۇلتتىق بۋرجۋازيامىز، الاششىلمىز» دەيتىن «اقجولدىقتار» قايدا قاراپ وتىر؟

تابيعاتىنان كاپيتاليزمگە جۇلدىزى قارسى، لاتيفۋنديستەرگە اياۋسىز سوعىس اشۋى ءتيىس «حالىقتىق كوممۋنيستەر» نەگە جەر ساتۋ تۋرالى باستاماعا قارسىلىق تانىتپايدى؟ «جەر – حالىقتىكى!» دەگەن ۇران اقيدالارىنان الشاق ەمەس قوي.

حالىققا جاقپايتىن يدەيا اۆتورلارىن اشىق سىناماسا دا، ساياسي-پوپۋليستىك ابىرويلارى ءۇشىن بىردى-ەكىلى ساۋال جولداپ، باق-قا سۇحبات بەرىپ قويسا، پارلامەنتتە قىزۋ پىكىر-تالاس ءجۇرىپ جاتقانداي كورىنەر ەدى عوي.

بۇنى ايتىپ وتىرعانىمىز، بيلىك جۇيەسىندەگى كونستيتۋسيادا بەكىتىلگەن تالاپتاردىڭ ءىس جۇزىندە ورىندالماي وتىرعاندىعى الاڭداتادى. پارلامەنت ءوزىنىڭ بيلىكتىڭ دەربەس تارماعى ەكەنىن كورسەتە الماي وتىر. ءماجىلىس تە سەنات تا. تۇراتىن باسپاناسى، شارۋاشىلىق جۇمىستارى اتقارۋشى بيلىككە تاۋەلدى پارلامەنت مۇنداي باستامالارعا اشىق قارسى شىقپاق تۇگىلى، دەپۋتاتتار وسى تاقىرىپتاردا وڭاشا سۇحبات بەرۋگە جارامايتىنداي كورىنىپ تۇرادى كەيدە. 

جومارت ابدوللا ۇلى