بۇل جاننىڭ ءومىرى مەن ءۇشىن: ونەگە دەسەڭ – ونەگە، ۇلگى دەسەڭ – ۇلگى. ال ونىڭ ۇستازدىق ونەگەسى - وشىرە سالاتىن وت ەمەس، وشپەيتىن رۋح، ۇرپاقتان ۇرپاققا وتەتىن كيە. ول ورتاسىنا تاراپ، ومىرىمەن بىرگە جاسايدى. ەسىمى – كۇلاش اپاي.
بەينەلەۋگە ىلايىق ءسوز تاپپاي وتىرعان كۇلاش اپاي – مەنىڭ انام. ءوز باقىتىن، قۋانىشىن ءوزى ومىرگە اكەلگەن مىنا ءبىزدىڭ قىلىعىمىز بەن قىزىعىمىزدان ىزدەيتىن - اياۋلى جان.
انام- پىسىق، العىر. اكەم- جۋاس، سالماقتى، ءبىلىمدى، ادامگەرشىلىكتەن اتتامايتىن ازامات. اكە دەگەن ارقا سۇيەرى ەرتە قايتىس بولعان. ارتىندا اكەمدى قورعان كورگەن التى بالا. انام – سول مەنىڭ التى كىشى اكەمدى ءوز بالاسىنداي كورگەن. شەشەسىنىڭ: تۇرمىسقا شىققانىڭشا، وسىپ-ونگەن ۇياڭنىڭ ارى مەن بەدەلىسىڭ. قاناتىڭدى قومداپ، قونار جەرىڭە قونعان سوڭ، سول شاڭىراقتىڭ ءتۇتىنىن تۇتەتىپ، وتىمەن كىرىپ، كۇلىمەن شىق. سەبەبى، ەندىگى جەردە، سەن سول شاڭىراقتىڭ شاتتىعىنىڭ شايقالماۋىنىڭ ۇيىتقىسىسىڭ، - دەگەن ءسوزىن جادىندا ۇستاعان.
ازاماتى جانىندا. اكەم ەكەۋى ءسىز-بىز دەسىپ ۇندەسكەن، ءبىر-بىرىنىڭ شىج-بىج مىنەزدەرىن ءبىر كىسىدەي كوتەرگەن. بىرگە عۇمىر كەشتى. ۇرپاق ءسۇيدى. سىيلاستى. تابىسقا دا، باقىتقا دا بىرگە جەتتى. مەن ءۇشىن يدەال، مەن ءۇشىن ۇلگى – اكە-شەشەم.
«ءتورت قارعام امان بولسىن»، - دەگەن انام ەردىڭ دە جۇمىسىن، ايەلدىڭ دە تىرشىلىگىن اتقارىپ، ۇستازدىق قىزمەتىندە دە ۇلعاتتى ءىس اتقارىپ، يبالى كەلىن بولدى، بۇگىندە نەمەرەلەرىن ەركەلەتكەن اق اجە، كەلىنىن قىزىنداي كورەتىن ۇلگىلى ەنە.
اعا-اپكەلەرىمدى دۇنيەگە اكەلگەن جىلدارى ولاردىڭ قىرىق سۋىنان كەيىن، جۇمىسقا شىعىپ كەتىپ وتىرعان. وعان «بالالارىم، ءۇي-ىشى تارشىلىق كورمەسىن» جانە ارداگەر ۇستاز ءسادۋاقاس: كۇلاش، شاكىرتتەرىڭە جانىڭ اشىسىن، ءوزىڭ كەلىپ وقىت، قاناتتارىن قاتايتىپ، ۇيادان ءوزىڭ ۇشىر، - دەگەن ءسوزى سەبەپ بولسا كەرەك. «قيىنشىلىقتارعا ءتوز. قاي نارسە دە وڭاي كەلمەگەن، كەلمەيدى دە»،-دەيدى.
«از ۇيىقتا. ريزىعىڭا بوگەت بولادى» دەيتىن انام تاڭعى تورتتە تۇراتىن، التى سيىردى ساۋىپ، وت جاعىپ، بوشكەلەردى ارباعا سالىپ اۋىلدىڭ ورتاسىنان سۋ تاسىپ (اۋىلداعى ۇلكەن كىسىلەر: تاڭعى بەستە سالدىرلاتىپ سۋ تاسيتىن كۇلاش قانا، قۋ جانىنا تىنىشتىق جوق) ، سەپاراتورمەن كىلەگەيىن تارتىپ، پەشتەگى ىستىق ءسۇتى مەن تاباداعى ءتاتتى نانى پىسكەن سوڭ، توعىز-ون شاماسىندا ءبىزدى وياتادى. مەن انامنىڭ سونداعى تىرشىلىگىنەن بەيحابار ەكەنمىن...شاي-تاماعىمىزدى بەرىپ، جۇمىسقا كەتەتىن دە، تۇستە كەلە سالا، ءجۇنىن جۋىپ، توسابىن قايناتىپ، مالدىڭ قيىن تازالىپ، تاپ-تازا ادەمى، كيگەن كويلەك-كوستيۋمدەرى ۇستىنە قۇيىپ قويعانداي بولىپ جاراسىپ قايتادان مەكتەپتەگى جۇمىسىنا ورالاتىن. كەشكە ەركەلەي قارسى الىپ، اكەلگەن ءتاتتى-دامدىسىن قولىما ۋىستاپ الىپ قايتادان ويىنعا كەتۋشى ەدىك. ال،انام بولسا تاۋدان شارشاپ كەلەتىن اكەمە تاماعىن جاساپ، قورا-جايداعى مالداردى جايعاستىرىپ، باۋ-باقشاداعى كارتوپتاردىڭ ءتۇبىن تۇپتەپ، كەشكىلىكتە ابىر-سابىرمەن ءبارىمىزدىڭ باسىمىزدى قوساتىن. ەسىك الدىمىز، ءۇيىمىزدىڭ اينالاسى ادەمى گۇلدەرگە تولىپ تۇرادى، انام ولاردى ەرەكشە كۇتىممەن وسىرەدى.
جايعان قۇرتىن،سارى مايىن، قايناتقان توسابىن، قولى جارىلىپ وتاپ، تۇپتەگەن كارتوپ،ءسابىز، قىزىلشاسىن قالاعا اعالارىما سالىپ جىبەرتىن ەدى.
كەلگەن قوناق انامنىڭ بەرەكەلى داستارحانىنا،ۇستەل ۇستىندە جىل ون ەكى اي ۇزىلمەيتىن سەگىز-توعىز ءتۇرلى جايناپ تۇرعان ءتاتتى توسابىنا ءدان ريزا بولاتىن.
انام: شىقبەرمەس شىعايبايدىڭ كەيپىن كيمە، قاراعىم. جومارت بول. قوناق كەلسە جايعاپ، كوڭىلىن تاۋىپ، توبەڭە كوتەر. قولىڭداعى سوڭعى باقىر تيىنىڭ، سوڭعى سىيىڭ بولسا دا، قولىنا ۇستاتىپ جىبەر. ودان قازانىڭ ورتايىپ قالمايدى. جىلى قاباقپەن شىعارىپ سال،-دەپ وتىرادى.
ۇيگە ءجيى كەلەتىن مارقۇم ساتاي اقساقال: قىلشەتتىكتىڭ كەلىندەرىنىڭ ىشىندە اسىپ تۇسەرى كۇلاش قانا ، قىزعانىشى باسىم كەلىندەرىنە: سەندەر تەڭدەسە المايسىڭدار، كوكتەگى قۇدايدىڭ كوزى ءتۇزۋ، مىنا كەلىنىمنىڭ نيەتى دە، ءوزى دە ادال، بىزدەگى ۇلكەندەردىڭ ريزالىعىن العان وسى كۇلاش،-دەۋشى ەدى.
انام كەزىندە اكەممەن تاۋدا مال باققان، ۇلكەن گەكتار جەردەگى ەككەن ەگىن مەن سەبىلگەن كوكونىستەردى باپتاعان. اياعىنان سىز ءوتىپ اۋىرعاندا دا، قۇرساق كوتەرىپ قينالىپ تولعاتقاندا دا، قاتتى سىرقاتتانىپ ەكى بالتىرى ىسىگەندە دە، ۇلكەن ۇيمە ءشوپتىڭ توبەسى مەن ءۇيدىڭ شاتىرىنان قۇلاعاندا دا نالىمادى. انامنىڭ سول كەزدەگى قىرىق جانىمەن ءومىر سۇرگەنىنەن دە بەيحابارمىن، ەركەلەپ،الاڭسىز تارشىلىق كورمەي، مولشىلىقتا ءومىر ءسۇرىپ بويجەتتىم.
ەسىمدە قالىپتى، مەن التىنشى سىنىپ وقۋشى ەدىم. اكەم ءۇيىمىزدى جاڭارتىپ سالىپ بىتكەن ۋاقىت. قاتتى اۋىرىپ، وتا جاساتىپ، ەمدەلۋگە قالاعا كەتپەك. (انام ءبىز ءۇشىن قايسار، ەشقاشان جىلامايتىن، اۋىرمايتىن، ءتاتتى–ءدامدىنى جاقسى كورمەيتىن، اۋىر ءسوزدىڭ ءبارىن كوتەرەتىن، قۇشاقتاپ، ءسۇيۋدى قاجەت ەتپەيتىن جان كورىنەتىن... ءالى دە سولاي... سىرتتاي قاتتى ، مىقتى جان بولىپ كەلەدى. ال، شىن مانىندە جۇرەگى تىم نازىك، تىم اسەرشىل - ايەل زاتى).
اكەم قالاعا كەتەردە ءىنىسى كەلىن تۇسىرگەن ەدى. قۇدا-جەكجات، الىستان كەلگەن قوناق ءبارىن شەشەم قۇت-بەرەكەگە تولى مول داستارحانىن جايىپ ىلعي ءبىزدىڭ ۇيدە كۇتۋشى ەدى. - قىزىم، بىرەۋگە جاماندىق جاساساڭ دا، قايىرىمىن، كەساپاتىن، زيان-زاردابىن ءوزىڭ تارتاسىڭ. جاقسىلىق جاساساڭ دا، شاراپاتى وزىڭە تيەدى. جاساعان جاقسىلىع ىڭدى كوپسىنبە، مىندەتسىنبە،-دەگەن انامنىڭ ءسوزى جادىمدا. اكەم سول كەلگەن اعالارىممەن بىرگە قالاعا جول ءجۇردى، ەكەۋمىز جىلاپ تۇرىپ، ساۋ بول دەستىك... انامنىڭ سول كەزدەگى كوڭىل-كۇيىنە ءمان بەرگەن ءبىر جان بولماپتى-اۋ. ابىر-سابىر باسىلىپ، ۇيگە كىرگەندە انام: ايدوس اعاڭنىڭ كەلىنشەگى فاريدا جەڭگەڭ بوسانىپتى، سوعان بۇگىن كەشىكىگە كورشىلەرگە جارىسقازان بەرگەنىمىز ابزال،كوپتەن كۇتكەن قۋانىشتارى، كىسىلەردى شاقىرىپ كەلەيىن، سەن قوناقتارعا دايىندالا بەر،- دەپ تىسقا شىعىپ كەتتى. سول كەزدە اۋلادا اكەمدى ۋايىمداپ ەگىلىپ جىلاپتى،ءدال سول ساتتەگى جانى اۋىرىپ ەت-جۇرەگى ەزىلگەننىن ماعان كورسەتپەدى ،ودان دا بەيحابار ەدىم. انام تالاي جانى اۋىرعان قينالىسىن كورسەتكەن ەمەس، ءقازىر دە سولاي...
ۇيدە ءبىر ۇل، ءۇش قىزبىز. انام ءتورت قارعاسىندا بەتىنەن قاقپاي، مەيىرىممەن ءوسىردى. قىزدارىن قياعا، ۇلىن ۇياعا ابىرويمەن قوندىردى.
-جەر-جاھانداعى قىرعىن-سۇرگىن، قۋلىق-سۇمدىق، زۇلىمدىق ارسىزدىقتان كەلەدى. ۇياتىڭ بولسىن. "ۇيات بولادى" ۇعىمىن تۇيسىگىڭە توقىپ ال، كوكەم،- دەگەن انام – مەنىڭ مۋزام!
اناشىم، جاتىرىڭىزدى جارىپ شىققالى دا جيىرما جىل ءوتىپتى. ولىممەن الىسىپ، ءومىر سىيلادىڭىز. تاڭىردەن تىلەپ تاعدىر سىيلادىڭىز، سىزدەگى سەزىم مەن ءۇشىن سان مىڭ شەشەنىڭ ماحابباتىنان مىڭ ەسە ارتىق.
راحمەت، سىزگە، انا، بولاشاق مەنىڭ بالامنىڭ اتىنان، بۇرىنعى اتا-بابامنىڭ اتىنان، جەتى ميلليارد ادامنىڭ اتىنان، ون سەگىز مىڭ عالامنىڭ اتىنان...
فاريزا اپام ايتقانداي، ءسىزدىڭ انا ماحابباتىڭىز: مالىنىپ مۇڭ-جەلىمگە جىراقتا جۇرگەنىمدە،تايعاق جولدار جانىمدى بەك جۇدەتىپ،ساعان دەگەن بال سەزىم ەلجىرەتىپ، قاتار باسىپ مەنىمەن كۇندە بىرگە سەبەدى ءۇمىت نۇرى، توڭىڭقىراپ جۇرەتىن بۇل قوڭىلگە. شىڭ، قۇزدار بيىكتەگى،تۇرعانداي ءسۇيىپ مەنى، سەن سەكىلدى ۇندەمەي ءبىلىپ ءبارىن، كەي شاقتاعى ەركەلەۋ قىلىقتارىم،كەيدە جانىم توزگىسىز تۇيىق پا ەدى،ءبارىبىر ساعان عانا، وسى قالپىم، بار قالپىم سۇيىكتى ەدى.
اناشىم-اي، سول قايسار مىقتىلىعىڭ – ونەگە.
انام – كۇلاش، جايما شۋاق كوكتەمىم، سول كوكتەمنەن ءنار الىپ مەن كوكتەدىم، اينالايىن اناشىمنىڭ ارقاسى، وسى ومىرگە ويناپ، كۇلىپ جەتكەنىم...
بورىشتىمىن قارىزدارمىن، مىڭ تۇمەن... وسى جازعان باستامامنىڭ بارلىعى، باسپالداعى ىسپەتتى، انام جايلى مەن جازاتىن داستاننىڭ...
جانەركە احمەتتىڭ massaget.kz-تەگى جەكە بلوگىنان