اۋىلىمىزدا مالىكقازى دەگەن اقساقال بولىپ ەدى. بىردە، اۋىزاشاردا، قازاقتىڭ «جەر قابىلدامادى» دەگەن ءسوزى جايلى اڭگىمە ءوربىدى دەپ جازادى muslim.kz. مەن سەنىمدى جولمەن جەتكەن مىنا ءبىر ءحاديستى ايتىپ بەردىم: «ءناججار ۇلدارىنان ءبىر حريستيان بار ەدى. العاشىندا مۇسىلماندىقتى قابىلداپ، «باقارا» جانە «ءالي يمران» سۇرەلەرىن وقىپ جۇرەدى. پايعامبارعا (س.ع.س.) ۋاھي جازىپ بەرەتىن. ارداقتى مۇحاممەد پايعامبارىمىز (س.ع.س.) وزىنە تۇسكەن اياتتاردى كەيبىر ساۋاتتى كىسىلەرگە جازعىزاتىن. جالپى سانى قىرىق شاقتى سونداي كىسىلەر پايعامبارعا تۇسكەن ۋاحيلاردى جازۋ ارقىلى اياتتاردىڭ ساقتالۋىنا اتسالىسقان. سول كىسى كەيىننەن قايتادان حريستياندىققا قايتىپ: «مۇحاممەد ەشتەڭە بىلمەيدى. تەك مەنىڭ جازىپ بەرگەندەرىمدى عانا بىلەدى» دەگەن ءسوزدى تاراتا باستايدى. ول ولگەن سوڭ حريستياندار ونى جەرلەيدى. الايدا، جۇرت ەرتەڭىنە ونىڭ دەنەسىن ءقابىردىڭ سىرتقا شىعارىپ تاستاعانىن كورەدى. سوندا حريستياندار: «بۇل – مۇحاممەد پەن ساحابالارىنىڭ ءىسى. وزدەرىنەن كەتكەن سوڭ بۇل باۋىرىمىزدىڭ كەبىنىن شەشىپ، دەنەسىن دالاعا تاستاپ كەتتى»، - دەپ جالا جابادى. تەرەڭ شۇڭقىر قازىپ، ونى سول جەرگە كومەدى. ءبىراق، ەرتەڭىنە ونى جەردىڭ تاعى دا سىرتقا شىعارىپ تاستاعانىن كورەدى. حريستياندار بۇعان تاعى دا مۇسىلمانداردى ايىپتايدى. ءبىر جەردەن تاعى دا شۇڭقىر قازادى. بار كۇشتەرىن سالىپ تەرەڭدەتىپ قازادى. ءبىراق، ەرتەڭىنە دەنەنىڭ تاعى دا سىرتتا جاتقانىن كورەدى. سوندا حريستياندار بۇل ءىستى ادامداردىڭ جاساماعانىن ءتۇسىنىپ، ءمايىتتى كومبەي قالدىرادى. حازىرەت پايعامبار بۇل كىسى ولگەن كەزدە «جەر ونى قابىلدامايدى» دەپ ەسكەرتكەن ەكەن».

ايتىلعان ناسيحاتتى اسا ءبىر ىجداھاتتىلىقپەن تىڭداعان مالىكقازى اتا كۇرسىنىپ قويىپ، بىلاي دەگەن-دى: «ە-ە، بالام، مەيىرىمى شەكسىز جاراتقاننىڭ اشۋى دا سۇراپىل قوي... بۇنداي بەيباقتار ءبىزدىڭ قازاقتىڭ دا اراسىندا ارا-تۇرا كەزدەسىپ قالادى. وندايلاردى جۇرت «قۇدايدىڭ قارعىسى تيگەن» دەيدى... مەن سەندەرگە بالا كەزىمدە كورگەن ءبىر ۋاقيعانى ايتىپ بەرەيىن. ول كەزدە ارعى بەتتە، جۇڭگو جەرىندەمىز. بالا بولساق تا، ەس توقتاتىپ قالعان كەزىمىز. ءبىر كۇنى اۋىلدىڭ ءىشى دۇرلىگىپ كەتتى. «كەشەگى قايتىس بولعان بالەنبايدىڭ ءمايىتىن دالاعا شىعارىپ تاستاپتى» دەگەن ءسوز جەلدەن دە جىلدام تارادى. سودان جاڭاعى كىسىنى قايتا جەرلەدى. سۇمدىعى: ەرتەسى ونىڭ دەنەسى تاعى دا دالادا جاتتى. «ا، قۇداي، كەشىرە گور! يا، اللا!» دەپ شۋلاپ ءجۇرىپ، كوردى تەرەڭىرەك قازدىرىپ، ءتورت بۇرىشىنا ءتورت قازىق قاقتىرىپ، الگى بەيباقتىڭ ءمايىتىن سول قازىقتارعا شاندىرلاپ بايلاپ، قايتا كومدى.

ءبىراق، (و قۇدىرەت!) ەرتەسى قازىق-مازىعىمەن قوسىپ، تاعى دا جەر بەتىندە جاتتى! ەلدە دە، تۋىستارىندا دا ءتۇس جوق! ءويتىپ تاستاپ قويۋعا كىم قيسىن؟ يت تە بولسا ادام عوي! (استاپىراللا! يا، اللا ءوزىڭ كەشىر) ولاي دەپ وتىرعانىم: قانى بۇزىق ادام ەدى. قىزىل بەلسەندى بولىپ الىپ، تالايلاردى زار جىلاتقان! سوڭعى رەت ءبىر جەسىردىڭ كۇن كورىپ وتىرعان جالعىز بيەسىن تارتىپ الىپ كەتىپ، الگى ايەلدىڭ ونى سۇمدىق قارعاعانىن ايتۋشى ەدى جۇرت... سودان ۇلكەندەر اقىلداسا كەلىپ: «بۇنى جەر قابىلدامادى؛ ەندى سۋعا تاستاعاننان باسقا امال جوق» دەپ شەشتى. ءسويتىپ، ىلەنىڭ ءبىر جارلاۋ جەرىنە اپارىپ، ۇلكەن ءبىر تاسقا شاندىپ بايلانعان ءمايىتتى سۋعا لاقتىردى. ءبىراق، تاعى دا (و قۇدىرەت!) ەرتەسى ونىڭ تاس-ماسىمەن قوسا سول لاقتىرعان جاعالاۋدا جاتقانىنا كۋا بولدىق... ەشكىم جانىنا بارا المادى. بالاسى دا، باۋىرى دا بارمادى. قورىقتى. ءسىرا، اقساقالدار: «ەندى جولاساق، بۇنىڭ بالەسى بىزگە دە تيەدى» دەگەن-اۋ... اقىرى سول جەردە يت-قۇسقا جەم بولىپ، ءىرىپ-شىرىپ جوعالدى... ءيا-ا، شەكتەن شىعۋعا بولمايدى عوي. اللا ساقتاسىن...»

وسى اڭگىمەنى باجاما ايتىپ بەردىم بىردە. باسىن شايقاپ قويىپ، ءجۇزى كۇرەڭىتە ءتۇسىپ: 
- بۇنداي جاعداي ءبىزدىڭ جاقتا دا بولعان، - دەپ باستادى ول اڭگىمەسىن. – ۇلكەندەردەن ەستىگەم. جاڭا سەن ايتقانداي، ىرىم-سىرىمىن جاساپ ءۇش مارتە جەرلەسە دە، جەر قابىلداماي، ءمايىتتى سىرتقا شىعارىپ تاستاپتى. اۋىلدىڭ مولداسى: «بۇل جەردە اللا تاعالانىڭ ۇلكەن ەسكەرتۋى بار... رەنجىمەڭىزدەر، ەندى بارا المايمىن...» دەپ باس تارتقان سوڭ: «ەندى نە ىستەيمىز؟ مۇنداي جاعدايدا نە ىستەۋ كەرەك؟» - دەپ جانۇشىرعان تۋىستارى ءجون بىلەتىن ادام ىزدەپ كەتتى. اقىرى كورشى اۋداننان ءدىني ساۋاتى بار، كورگەنى كوپ ءبىر اقساقالدى تاۋىپ، الىپ كەلىپتى اۋىلعا. ارينە، ونسىز دا قۇلاعى تۇرىك جۇرگەن جۇرت ول كىسىنىڭ كەلگەنىن ەستىگەن سوڭ تۇتاس جينالىپتى. سوندا جاڭاعى قاريا ايتتى دەيدى: «باۋىرلارىم! بالالارىم! وزدەرىڭ بىلەسىڭدەر، قايتقان ادامنىڭ سىرتىنان جامان ءسوز ايتۋعا بولمايدى. پايعامبارىمىز تىيىم سالعان! الايدا، وسىنداي جاعدايدا بۇل ادامنىڭ ىستەگەن كۇناسىن بىلەتىن ادام ايتۋى كەرەك. عيبرات ءۇشىن. قايتالاماۋ ءۇشىن! ويتكەنى سول جامان ىستەرىنىڭ ءبىرى نەمەسە ءبارىنىڭ جيىنتىعى بۇل بەيباقتى وسىنداي كۇيگە ءتۇسىرىپ وتىر!.. ال، ايتىڭىزدار».

باسىندا ۇندەمەي تۇرعاندارىمەن، ءبىرازدان سوڭ ۇلكەن كىسىلەر باستاپ، باسقا دا كۋا بولعاندار قوشتاپ، الگى كىسىنىڭ قاتەلىك-كۇنالارى ورتاعا سالىنىپتى. بىرەۋى ونىڭ اراق-شاراپقا اۋەس بولعانىن (ول زاماندا كوبى ءىشتى عوي، قۇداي ءوزى كەشىرسىن)، بىرەۋى وسەك-عايبات، بوقتىق ءسوزدى ساپىرعانىن، كەلەسى بىرەۋى سۋىق ءجۇرىستى بولعانىن، ەندى بىرەۋى كىسى اقىسىن جەگەنىن، بىرەۋى قۇدايعا ءتىل تيگىزگەنىن، قىسقاسى بار بىلگەندەرىن ايتىپتى. سوندا قاباعى ءتۇسىپ، ءجۇزى قابارىپ كەتكەن قاريا: «ۋا، اعايىن! وسى ايتىلعانداردىڭ بارلىعىنىڭ جامان ىستەر ەكەنىن، بۇلارعا شاريعاتىمىزدا تىيىم سالىنعانىن بىلەسىزدەر. مەنىڭ ايتارىم: ەگەر وزدەرىڭە جاندارىڭىز اشىسا، بۇلاردىڭ بىردە-بىرىن ىستەمەڭىزدەر! ويتكەنى: بۇل ءومىر – سىناق، ال ءبىز قوناقپىز. تۇراقتايتىن جەرىمىز – نە جۇماق، نە توزاق (اللا ساقتاسىن ودان!). بۇل بەيباقتىڭ قاي ءىسى ءۇشىن بۇنداي سۇمدىققا ۇشىراعانىن بىلمەيمىز. ونى اللا بىلەدى... «ساقتانساڭ – ساقتايمىن» دەگەن جاراتۋشى يەمىز. ساقتانۋ كەرەك، باۋىرلارىم، ساقتانۋ كەرەك! ويتكەنى بۇل – ۇلكەن ەسكەرتۋ! ءسىز بەن بىزگە ەسكەرتۋ! ءومىردىڭ ويىنشىق ەمەس ەكەنىن، كۇنانىڭ اپات ەكەنىن ەسكەرتۋ!.. جالپى، قايتىس بولعان مۇسىلمان بالاسىن تازالاپ جۋىپ، اققا وراپ ارۋلاپ كومەدى. ءبىراق بۇنداي جەر قابىلداماعان جاعدايدا، قايتا شىقپاۋى ءۇشىن، باسقاشا جاسالادى...» - دەپتى دە، مالدىڭ جاس تەزەگىن الىپ كەلۋدى بۇيىرىپتى. اكەلىنگەن قيدى ءمايىتتىڭ ۇستىنە جاقتىرىپ، شۇڭقىرعا يتەرتىپ ءتۇسىرتىپتى دە كومدىرىپتى. سودان قايتىپ شىقپاپتى. وسى وقيعادان كەيىن: «ول جاققا كىم بارىپ كەلىپتى دەيسىڭ؟ ەرتەگىڭدى ايتپا» دەپ جۇرگەندەردىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىلىپتى... ءبىزدىڭ جاقتا بۇل وقيعا كوپ ايتىلا بەرمەيدى... 
- ءتۇسىنىپ وتىرمىن. «اسىلىپ ولگەن كiسiسi بار ۇيدە ارقان تۋرالى اڭگiمە ايتپا» دەگەن قازاعىمنىڭ ادەبى عوي... 
- ءيا، سولاي. ە-ە باجەكە، «اللا ساقتاسىن مۇندايدان!» دەپ تىلەيىك. 
- دۇرىس ايتاسىڭ، اللا ءوزى ساقتاسىن! اداسۋدان، كۇنا مەن قارعىستان ساقتاسىن!.. 
- ءاۋمين.
- «اللا-اي» دەسەڭشى... شىنىمەن ويلانعان ادامعا عيبرات دەگەن جەتەدى عوي ومىردە. كورە بىلگەن ادامعا بۇكىل تىرشىلىك ۇلى جاراتۋشىنىڭ بار ەكەنىن، قۇراننىڭ حاق ەكەنىن جار سالىپ تۇر عوي... ەستىپ پە ەدىڭ؟
- نەنى؟
- ماۆزولەيدە جاتقان «كۇن كوسەمنىڭ» جايىن.
- ءيا؟
- مىسالى: ءبىر كىسىلەردىڭ كوزقاراسىندا سول لەنين كەرەمەت قۇرمەتكە بولەنگەن ادام سياقتى؛ ال شىندىعىنا كەلگەندە ونى جەر قابىلداماي وتىر... 
- استاپىراللا!.. راسىندا، قىلماعانى جوق قوي بالەنىڭ... اللا تاعالا بۇنداي بالەدەن ءبىزدى دە، بالا-شاعامىزدى دا ساقتاسىن!
- ءاميين...

العاداي ءابىلعازى ۇلى