قازىرگى تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق ايماقتارىندا 22 اقپاراتتىق جۇيە ونلاين تارتىبىندە ىسكە قوسىلدى. بۇلار ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جيناۋعا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان دەپ جازادى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى. 

اقپاراتتىق جۇيەنى ينتەگراسيالاۋ، مالىمەتتەردى ءبىرىڭعاي ساقتاۋ ورنىن قۇرۋ، ءبىرىڭعاي كىرۋ نۇكتەسىن قۇرۋ ماقساتىندا دۇنيەجۇزىلىك بانكى جوباسىنىڭ اياسىندا ينتەگراسيا پلاتفورماسى ەنگىزىلۋدە. اتالعان پلاتفورمانى پيلوتتى پايدالانۋعا قوسۋ 2017 جىلدىڭ اياعىندا جۇزەگە اسىرىلادى.

دەنساۋلىق ەلەكتروندى قۇجاتىن ويداعىداي ەنگىزۋ ءۇشىن ءاربىر مەديسينالىق ۇيىم ەمدەلۋشىلەر تۋرالى كلينيكالىق مالىمەتتەردى ۇسىنۋ قاجەت.  بۇل ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى كومپيۋتەرلىك تەxنيكامەن جابدىقتالۋى جانە ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلۋى قاجەت.

ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كورسەتكىشتەر

بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا مەديسينالىق اقپاراتتىق جۇيەمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ 45 پايىزى عانا قامتىلعان. جىلدىڭ باسىندا اتالعان كورسەتكىش 38% قۇرادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ اقپاراتتىق جۇيەسىنە قول جەتكىزۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلۋى قاجەت.  2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا دەنساۋلىق ۇيىمداردىڭ كومپيۋتەرلىك تەxنيكامەن جابدىقتالۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا ورتاشا ەسەپپەن 74% قۇرايدى. 2017 جىلدىڭ باسىندا تەxنيكامەن جابدىقتالۋ بارلىعى 34،3%  قۇرادى.

سونىمەن بىرگە، مەديسينالىق اقپاراتتىق جۇيەنى ەنگىزۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمداردىڭ كومپيۋتەرلىك تەxنيكامەن جابدىقتاۋ جول كارتاسى ايماقتارمەن بەكىتىلدى.

         وسىعان سايكەس، ايماق اكىمدىكتەرى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن مەديسينالىق اقپاراتتىق جۇيەنى ەنگىزۋدى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىن كومپيۋتەرلىك تەxنيكامەن جابدىقتاۋدى جوسپارلاۋدا. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا ينتەرنەت جەلىسىنە قولجەتىمدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى ورتاشا پايىزبەن 54% قۇرايدى. جىلدىڭ باسىندا اتالعان كورسەتكىش 47% قۇرادى. بارلىق قالالىق جانە وبلىستىق، استانا مەن الماتى قالالارىنداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى، ورتالىق اۋداندىق اۋرۋxانالار ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىن ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىسىمەن جابۋ" جوباسىنا قوسۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ تىزىمدەرى قۇرىلىپ، ق ر اقپارات جانە كوممۋنيكاسيا مينيسترلىگىنە جولداندى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىن ينتەرنەت جەلىسىمەن جابدىقتاۋ جوعارىدا كورسەتىلگەن جوبانىڭ اياسىندا 2017-2019 جىلدارى جۇزەگە اسىرىلادى دەپ جوسپارلانۋدا.

سونداي-اق، مينيسترلىك الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ بويىنشا شارالاردى ىسكە اسىرۋدا. ءمامس جارنا مەن اۋدارىمداردى جيناقتاۋ ءۇشىن قولدانىستاعى "تولەمدەردى وڭدەۋدى ۇيىمداستىرۋ" اقپاراتتىق جۇيەسى  پايدالانىلادى. اتالعان جۇيە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ جاسالعان. ق ر ەڭبەك جانە xالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىمەن  (ق ر ەڭبەك جانە xالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىندەگى اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ بازاسىندا) جارنانى مەملەكەت تاراپىنان تولەۋگە جاتاتىن 14 دارەجەدەگى تۇلعالاردى ەسەپكە الۋمەن ينتەگراسيالىق جۇيەسىن قۇرۋ بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.

بۇل جۇيەدە وزگە دە مۇددەلى ورگانداردىڭ، اتاپ ايتساق، ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، ادىلەت، ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ مالىمەتتەرى جاڭعىرتىلاتىن بولادى. ءوز كەزەگىندە "ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت" مەملەكەتتىك كورپوراسياسى ينتەگراسيالىق جۇيەنىڭ بازاسىندا ءوز قىزمەتتەرىن جۇزەگە اسىراتىن بولادى.

بۇدان وزگە، مينيسترلىك "الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ"  جەاق اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ" مەملەكەتتىك-جەكە مەنشىك سەرىكتەستىگى جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.

سونىمەن بىرگە، قازىرگى تاڭدا "ەرتە جاستاعى بالالاردىڭ كۇتىمى مەن پاتروناج مەدبيكە" ءموبيلدى نۇسقاسى ازىرلەنۋدە. بۇل ءموبيلدى نۇسقا 2017 جىلدىڭ قاراشا ايىندا ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانۋدا.

2018 جىلى ەمدەلۋشىنىڭ جەكە كابينەتى قولجەتىمدى بولادى. مۇندا ءاربىر ازامات ءوز دەنساۋلىقتارى، دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرى تۋرالى قاجەتتى اقپاراتتاردى ءموبيلدى تەxنولوگياسى ارقىلى ونلاين تۇردە الا الادى. اعىمداعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن مەديسينالىق ۇيىمداردا مەديسينالىق اقپاراتتىق جۇيە 100 پايىز قامتىلادى دەپ كۇتىلۋدە. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قاعازسىز جۇمىس فورماتىنا اۋىسۋىنا ۇلكەن مۇمكىندىك تۋادى:

- مەديسينالىق اقپاراتتىق جۇيە بولعان جاعدايدا مەديسينالىق قۇجاتتار ەلەكتروندى تۇردە ەنگىزىلەدى؛

- ەلەكتروندى ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعى؛

- ەلەكتروندى دارىلىك جازبالار؛

- ەلەكتروندى امبۋلاتورلىق كارتا؛

- ەلەكتروندى ەمدەلۋشىنىڭ ەمدەلۋ تاريxى؛

2020 جىلى ەمدەلۋشىنىڭ دەنساۋلىق جاعدايى تۋرالى تولىق اقپاراتتان تۇراتىن ەلەكتروندى دەنساۋلىق قۇجاتى بارلىق تۇرعىنداردى قامتيدى دەپ جوسپارلانۋدا.

 بارلىق دارىلىك زاتتاردىڭ باعاسىن مەملەكەت رەتتەيدى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان xالقىنا ارناعان جولداۋىندا اتاپ كورسەتكەن تاپسىرماعا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى (ءارى قاراي-مينيسترلىك) اعىمداعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىنگى مەرزىمدە بارلىق دارىلىك زاتتاردىڭ باعاسىن رەتتەۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ قاجەت.

2016-2020 جىلدارعا ارنالعان دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ باعدارلاماسىنا سايكەس، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ۇلتتىق دارىلىك ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جوسپار ازىرلەدى.

جوسپار قاراستىرادى:

• بارلىق دارىلىك زاتتاردىڭ باعاسىن رەتتەۋ جولىمەن xالىقتى دارىمەن قامتاماسىز ەتۋدى جەتىلدىرۋ.

• دارىلەردى تىركەۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جولىمەن قاۋىپسىزدىك جانە ساپانى قامتاماسىز ەتۋ؛

• دارىلەردى راسيونالدى پايدالانۋ جۇيەلىك شارالاردى ازىرلەۋ، ءدارىنى ساتىپ الۋ ەلەكتروندى فورماتىنا كوشۋ جولىمەن، دارىلىك قامتاماسىز ەتۋ قۇرىلىمدارىن وزگەرتۋ جولىمەن دارىلەر لوگيستيكاسى مەن ساتىپ الۋدى جوسپارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ؛

قازىرگى تاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بارلىق دارىلىك زاتتاردىڭ باعاسىن رەتتەۋ ءۇشىن ەرەجە جوباسىن ازىرلەدى. وسىعان سايكەس نارىقتاعى باسەكەلەستىكتىڭ رۋxىن ساقتاۋ ماقساتىندا مەملەكەت ءاربىر ءوندىرۋشىنىڭ دارىلىك زاتىنا شەكتى قولجەتىمدى باعاسىن بەكىتەتىن بولادى. وسىنىڭ نەگىزىندە ديستريبيۋتەرلەر مەن ءدارىxانالار جەڭىلدىكتەرىمەن ءوز باعالارىن ۇسىنا الادى.

دەگەنمەن، اتالعان جۇيە كەيبىر دارىلىك زاتتاردىڭ تاپشىلىعىن بولماسا جەتىسپەۋشىلىگىن پايدالانىپ، وندىرۋشىلەر مەن ديستيبيۋتەرلەرگە دارىلىك زاتتاردىڭ باعاسىن نەگىزسىز كوتەرۋگە جانە قوسىمشا تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى.

اعىمداعى جىلدىڭ شىلدە ايىنىڭ جاعدايى بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى تۇجىرىمداما جوباسىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ اشىق سايتىنا تالقىلاۋعا جولداندى، سونداي-اق، اككرەديتتالعان "اتامەكەن" ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن كەلىسۋگە جىبەرىلدى.

فارماسيا كوميتەتىنىڭ ايماقتىق بولىمشەلەرىندە فارماسيەۆتيكالىق جانە مەديسينالىق قوعاممەن كەزدەسۋ وتكىزۋدە.

شولۋشى: اسەم المۇحانبەت