ولەيىن دەسەم جان قىمبات، ولمەيىن دەسەم ءدارى قىمبات...

/uploads/thumbnail/20180118163116221_small.jpg

دۇنيەدە ادامزاتقا بەرىلگەن باستى قۇندىلىقتاردىڭ ءبىرى – دەنساۋلىق!

سوندىقتان دا بولار «اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە اۋىرمايتىن جول ىزدە»، «دەنى ساۋدىڭ – جانى ساۋ»، – دەپ داۋرىعىپ جاتامىز. الايدا كوبىنە كۇيبەڭ تىرلىكپەن جۇرگەندە سول دەنساۋلىققا نەمقۇرايلى قاراپ، اۋرۋىمىز اسقىنعاندا ءبىر-اق ءبىلىپ، ولەيىن دەسەم جان قىمبات، ولمەيىن دەسەم ءدارى قىمباتتىڭ كۇيىن كەشەتىنىمىز دە شىندىق. ال قازىرگىدەي ەكولوگيا لاستانىپ، تاعامدار قۇنارسىزدانعان كەزدە اۋرۋ كوبەيمەسە ازايماق ەمەس ەكەنى بەلگىلى. وسى ورايدا ادامداردىڭ دارىگە دەگەن تالعامى قانداي، ءبىز وسى ەم ىزدەپ ءجۇرىپ كەز-كەلگەن الاياققا جەم بوپ  جۇرگەن جوقپىز با؟ ماماندار نە دەيدى، ادامدار شە؟ – دەگەن سۇراقتار توڭىرەگىندە ىزدەنىپ كورمەكپىز.

 قالا تۇرعىنى – ارالوۆا نۇرلىگۇل: ءقازىر قىس مەزگىلى. كوبىنە تۇماۋراتىپ قالىپ جاتامىز. سونداي كەزدە اپتەكادان «مۋكالتين»، «پاراسەتامول» بولماسا باسقا كوپ ءدارى المايمىز.

 كەرەشيەۆا گۇلدانا: ءبىز وتباسىمىزبەن «INFINITI» كومپانياسىنىڭ تاۋارلارىن تۇتىنامىز. ءدارىنىڭ پايداسىنان زيانى كوپ. ءدارى اسقازان، بۇيرەك، باۋىردى قويمايدى. ال «INFINITI»  - قۇرامى  100% ەكولوگيالىق تازا تابيعي ءونىم. وسى ءونىمدى پايدالانعالى جاسى 60-قا  جاقىنداپ قالعان  ەنەم زاريپوۆا سارۋار اتاۋ قىزى كوپتەگەن اۋرۋىنان ايىقتى. قان قىسىمى قالپىنا كەلدى، ساحار دەرتىنەن قۇتىلدى، ىشكى قۇرلىسى تازاردى. جىل سايىن گريپپەن اۋىراتىن ەدى ول دا قالدى، ءقازىر شۇكىر جاعدايى جامان ەمەس. بارىنەن بۇرىن قۋىق اۋرۋى سيستيتتەن كوپ قورلىق كورىپ ەدى، ءقازىر «پامپەرس»، - دەگەن پالەنى ءتورت اي دەگەندە ءبىرجولاتا تاستادى. بۇل ءبىر جاعىنان دەنساۋلىق بولسا، ءبىر جاعىنان تابىس كوزى. ءوزىم كوزىم جەتكەننەن كەيىن وسى ءونىمنىڭ تاۋارلارىن ساتۋمەن اينالىسامىن. الۋشىلار كوپ. قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە تاراپ كەتكەلى ەكى جىل بولدى. ءتىپتى ماحابباتتىڭ  سيمۆولىنا اينالعان انەل مەن مارلەن دە وسى ءونىمنىڭ قىزىعىن كورگەندەردىڭ ءبىرى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە  انەل دەمالاتىن اپپاراتىن تاستادى. ەكەۋى العىستارىن جاۋدىرىپ، كورەي ەلىنە تاعى ءبىر وتا جاساتۋعا كەتتى. امان-ەسەن ورالسا، وتاۋ قۇرماقشى ەكەن. ءبىزدىڭ  كومپانيادا ءقازىر قايىرىمدىلىق اكسياسى رەتىندە لوتەرەيا ويناتىلىپ جاتىر. ودان تۇسكەن قارجىنى وسى انەلدىڭ دەنساۋلىعىنا  جۇمسايتىن بولادى.

پسيحولوگ مامان - كانىشيەۆا ايگۇل: بارلىعى ادامنىڭ ىشكى سەنىمىنە بايلانىستى. ادام ءوزىنىڭ نەرۆ جۇيەسىن باسقارا ءبىلۋى كەرەك. «مىنا دارىدەن ماعان پايدا بولمايدى-اۋ»، - دەپ ىشتەي ويلاي بەرسە، الگى دارىدەن وعان پايدا بولمايدى. كەيبىر دارىلەر بىر-ەكى رەت ىشكەننەن بىردەن ناتيجە بەرمەيدى. الدىمەن ءدارى اعزادا ەرىپ، قانعا ءسىڭۋى كەرەك. الايدا قاشان اسەر ەتەتىنى بەلگىسىز. سونىمەن بىرگە ناتيجە قابىلداعان دوزاعا دا بايلانىستى بولادى. ءتىپتى كەيبىر ادامدار ءدارىنى ۋاقىتىلى پايدالانبايدى. ءدارىنى ءبىر ءىشىپ، ءبىر ىشپەي جۇرگەن سوڭ دا ءدارى اسەر ەتپەۋى مۇمكىن. ال اعزادا ۆيرۋسقا مىندەتتى تۇردە انتيۆيرۋس قاجەت. ءوزىم قازىرگى كۇندە «IPAR» كومپانياسىنىڭ ونىمدەرىن پايدالانىپ ءجۇرمىن. بۇل ەندى ءدارى ەمەس دارۋمەن. قىمباتتاۋ بولعانمەن كەز كەلگەن ءونىمى ءبىر اپتانىڭ ىشىندە اسەر ەتەدى.

ءاتى-جونىن جازباۋدى وتىنگەن ءدارىحانا ساتۋشىسى:

 كەز كەلگەن تۇتۇنۋشى ءدارىنى العاندا ساپاسىنا ءمان بەرۋ كەرەك. سەبەبى دارىلەردىڭ  ءتۇپنۇسقاسى دا بار، دجەنەريكتەرى دە بار. دجەنەريك دەگەنىمىز –پاتەنتتىك مەرزىمى اياقتالعان دارىلەردىڭ ءوندىرىسى. ءبىراق ءتۇپنۇسقانىڭ اسەرى كۇشتى. ونى دارىگەرلەر بولماسا كەز-كەلگەن ادام اجىراتا المايدى. ۆراچتار ناۋقاستارعا كوبىنە دجەنەريكتەردى جازىپ بەرەدى. ويتكەنى سونى شىعارۋشى كومپانيانىڭ  وكىلدەرى سول ءۇشىن ولارعا بونۋس بەرەدى. اقشا نە ىستەتپەيدى ءقازىر... كۇنى كەشە ءبىر ون التىداعى جاپ-جاس بالا كەلدى ماعان. قانداي ءدارى سۇرادى دەسەڭشى؟ پوستينور دەگەن ءدارىنى 15 جاستاعى جاقىن ارالاسىپ جۇرگەن قىزىنا الماقشى ەكەن. «ءاي، ساعان بۇل ءدارىنى پايدالانۋعا بولادى دەگەن كىم؟» -دەپ سۇراسام، «باسقا اپتەكاداعى اپالار»، - دەيدى.

«ولاي ايتقان اپالارىڭا اقشا كەرەك، ال سەندەرگە كەرەگى دەنساۋلىق ەمەس پە شىراعىم-اۋ، «پوستينوردى» ىشكەن قىز ۇرپاق كوتەرە المايدى، مەن زيان كەلتىرەتىن ءدارىنى ساتپايمىن»، - دەپ قۋىپ جىبەردىم. قازىرگى جاستار وسى «ينتيمدىك قاتىناستان سوڭ 7،8 ساعات ىشىندە وسى تابلەتكانى ىشپەسە جۇكتى بولىپ قالادى»، - دەپ ءوز بولاشاعىنا بالتا شاۋىپ جاتقانىن دا بىلمەي شاتاسۋدا.

ءيا اقشا دا، باسقا دا دۇنيەنىڭ قىزىقتارى ءبىر كۇن اۋىرعاندا تۇككە  دە تۇرمايدى. الايدا اللانىڭ اماناتتاپ بەرگەن دەنساۋلىعىنىڭ سۇراۋى بار. شەتەلدىك شوپتەردى ىشەمىز دەپ، ىشەگىنە قۇرت ءتۇسىرىپ العاندار  دا، ارتىق سالماقتان بىردەن ارىلامىز دەپ ءجۇرىپ قۋ سۇيەك بولىپ، قۇر سۇلدەرى قالعاندار دا، ءاجىمىڭدى كەتىرەدى، ءومىرىڭدى ۇزارتادى دەپ ءجۇرىپ،  قايتا-قايتا وتا جاساتىپ ودان سايىن قۇبىجىققا اينالىپ ءوزىن دە، وزگەنى دە سان اۋرەگە سالعاندار دا، بولاشاقتىڭ تامىرىنا بالتا شالعاندار دا كۇنى ەرتەڭ سۇرالادى. سوندىقتان دەنساۋلىققا سالعىرت قارامايىق.  

گۇلميرا سۇيەكەنوۆا، اتىراۋ قالاسى  

قاتىستى ماقالالار