تاۋەلسىزدىك العان العاشقى جىلداردان باستاپ ەلدىڭ قوعامدىق قاۋىپسىزدىگى مەن ىشكى ءتارتىبىن كۇزەتۋ، تۇزەۋ مەكەمەلەرى مەن اسا ماڭىزدى نىسانداردى قورعاۋ ماقساتى مەملەكەتىمىزدىڭ الدىنداعى ماڭىزدى ماقساتتاردىڭ ءبىرى بولىپ تۇردى. ءار وڭىرگە قاجەتتى پولك جانە باتالوندار قايتا قۇرىلىپ، اسكەري بولىمدەردىڭ ورىندارى اۋىستىرىلدى. سونداي-اق، حالىقارالىق كەلىسىمگە سايكەس ىشكى اسكەردىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى 1993 جىلدىڭ ماۋسىمىنان 1999 جىلدىڭ تامىزىنا دەيىن تاجىك-اۋعان شەگاراسىن كۇزەتۋگە قاتىستى. وسى جىلداردىڭ ىشىندە 20 قۇراما روتا قۇرىلىپ، 2 مىڭنان استام سارباز بەن وفيسەر جاۋىنگەرلىك تاپسىرمانى ورىندادى.

1995 جىلعى 7 ءساۋىر كۇنى پشيحاۆر شاتقالىندا جۇك كۇزەتىپ كەلە جاتقان قازاقستاندىق كولىكتەر لەگىنە اۋعانستان جاعىنان مودجاحەدتەر شابۋىل جاسادى. قارسىلاستىڭ كۇشى باسىم بولعان ۇرىس كەزىندە ىشكى اسكەردىڭ (قازىرگى ۇلتتىق ۇلان) 17 جاۋىنگەرى ەرلىكپەن قازا تاۋىپ، 33 اسكەري قىزمەتشى ءار ءتۇرلى دەڭگەيدە جاراقات الدى.

...1993 جىلدىڭ قاراشا ايىندا اياگوزدەن اسكەرگە شاقىرىلدىم. سەرجانتتار مەكتەبىندە وقىدىم. 1995 جىلى تاجىكستانعا قاڭتار ايىندا كەتۋىمىز كەرەك بولعان، ءبىراق از كەشىگىپ، ناۋرىز ايىندا باردىق. ءبىر ايداي زاستاۆادا بولدىق. ءبىزدىڭ ىشكى اسكەردىڭ 7-قۇراما روتاسى شەگارادا سول جىلدىڭ ماۋسىم ايىنا دەيىن جاۋىنگەرلىك مىندەتىن اتقاردى. روتانىڭ قولباسشىلىعىنا كەلسەك، روتا كومانديرى كاپيتان ە.الدانازاروۆ، روتا كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى لەيتەنانت ب.وماروۆ، روتا كومانديرىنىڭ ورىنباسارى لەيتەنانت ن.بايبوسىنوۆ، 1 ۆزۆود كومانديرى لەيتەنانت ا.جايلىبەكوۆ، 2 ۆزۆود كومانديرى لەيتەنانت ي.دياچەنكو، 3 ۆزۆود كومانديرى لەيتەنانت ق.ساتبايەۆتار ەدى.

7 ءساۋىر كۇنى... روتا پەندج وزەنىنىڭ بويىمەن پشيحاۆر شاتقالى ارقىلى جۇكتى كۇزەتىپ كەلە جاتقاندا، ساپ تۇزەگەن لەككە اۋعانستان جاعىنان مودجاحەدتەر شابۋىل جاسادى. ولار ءبىزدى تاۋدىڭ باسىنان اينالدىرا قورشاپ الىپتى. كوماندير دەرەۋ «ك بويۋ!» دەگەن پارمەن بەردى. مەن ءوزىم 3 ۆزۆودتا ەدىم. ۆزۆود كومانديرى لەيتەنانت قايرات ساتبايەۆ بىزگە وق اتىلىپ جاتقان باعىتتى نۇسقاپ، قارسى وق اتۋىمىزدى بۇيىردى. وق تاۋدىڭ باسىنان قارشا بوراپ جاتىر. ءبىز سايدامىز. ۇرىس باستالىپ كەتتى. ەڭ الدىمەن كولىكتەر لەگىنىڭ الدىنداعى جانە ارتىنداعى بتر-لەردى جارىپ جىبەردى. ماشينالار ارى-بەرى قوزعالا الماي قالدى. ءبىز ماشينانىڭ تاساسىنان اتىپ جاتىرمىز. ۇرىس ءبىراز ۋاقىتقا سوزىلدى. ءبىر ۋاقىتتا ءبىز تاسالاپ وتىرعان ماشينانىڭ قاسىنا گراناتا كەلىپ جارىلدى. مەنىڭ پۋلەمەتتەن وق اتىپ، ەندى وتىرا بەرگەنىم سول ەدى. جارىلعان گراناتانىڭ جارىقشاقتارى وڭ جاق قول-اياعىما ءتيىپ، ءوزىم ەسىمنەن تانىپ قالىپپىن. قاسىمدا قاتارداعى وگىزبايەۆ ءاليحان، يسابايەۆ ەربول، ەدىرىشوۆ قانات، بايعابىلوۆ ەركىندەر بىرگە ۇرىس سالىپ جاتقانبىز. وسى گراناتانىڭ قۋاتىمەن ولار ءبىرتالاي جەرگە ۇشىپ كەتكەن... وسىلاي قاسىمداعى ءتورت قارۋلاس دوسىمنىڭ اجالى جارىلعان ءبىر گراناتادان بولدى. ولار سوڭىنا دەيىن ايانباي سوعىستى، ەرلىكپەن قازا تاپتى.

ءبىز تاسالاپ وتىرعان ماشينا ورتەنە باستادى. ماشينانىڭ جارىلۋى مۇمكىن. ەسىمدى جيسام، كوماندير كەلەسى ماشيناعا قاراي وتىڭدەر دەپ پارمەن بەرىپ جاتىر. كەلەسى ماشيناعا دەيىن 10 مەتردەي جەر، اتىلعان وق باس كوتەرتپەيدى، سونىمەن اۋپىرىمدەپ، ءبىراز جاۋىنگەر بار، ۆزۆود كومانديرى لەيتەنانت ق.ساتبايەۆ بار كەلەسى ماشينانىڭ تاساسىنا وتتىك. وسى كەزدە لەيتەنانت ق.ساتبايەۆتىڭ اياعىنا وق ءتيىپ جارالاندى. از ءوتتى مە، كوپ ءوتتى مە، ۋاقىتتى اجىراتاتىن شامادا بولمادىق. ءبىر ەسىمدى جيناعاندا، ءبىزدى پالاتكالارعا اكەلە جاتتى. كومەككە قوسىمشا كۇش كەلگەن...

بۇل وقيعادان كەيىن ۇزاق ەمدەلىپ جاتتىق. ۇيىقتاي الماي جۇردىك كوپكە دەيىن. تۇسىمىزگە ەنىپ ءجۇردى. دۋشانبەدە اۋرۋحانادا جاتقانىمىزدا تاجىكستاننىڭ پرەزيدەنتى ەمومالي راحمونوۆ ءوز قولىمەن بارىمىزگە ءى دارەجەلى «اسكەردەگى ۇزدىك قىزمەتى ءۇشىن» مەدالىن تابىس ەتتى.

كەيىننەن ەلگە ورالدىق. الماتىدا دا گوسپيتالدە ۇزاق جاتىپ ەمدەلدىك. ەلباسىنىڭ اتىنان «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدىق.

قازىرگى ۋاقىتتا 7 روتا جاۋىنگەرلەرى بىر-بىرىمىزبەن بايلانىس جاساپ تۇرامىز. «ەر وتان» اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبى» قوعامدىق بىرلەستىگىمىز بار. جەتەكشىسى – پولكوۆنيك الدانازاروۆ ەرلان جارىلقاسىن ۇلى. قازا بولعان جاۋىنگەرلەردى ەسكە الۋ شارالارىن ۇيىمداستىرامىز. ولاردىڭ اتىندا ءوز اۋىلدارىندا كوشەلەر بار، مەكتەپتەرگە جاۋىنگەرلەردىڭ اتى بەرىلگەن. بيىل 7 ءساۋىر كۇنى ەرلىكپەن قازا تاپقان وگىزبايەۆ ءاليحانعا ءوزىنىڭ تۋعان جەرى شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى ماقانشى اۋىلىندا ەسكەرتكىش-تاقتا اشىلىپ، ءبىر كوشەگە اتى بەرىلگەلى جاتىر. ءبىراز قارۋلاس جولداستار سول جەرگە جينالماق. ەرلىكپەن قازا تاپقان 17 ساربازعا ارناپ اس بەرىلىپ، قۇران باعىشتاۋ نيەتىندەمىز.

جاۋىنگەردىڭ ەستەلىگىن جازىپ العان
دانارا تاڭىربەرگەن قىزى