قازاقستان مەن رەسەي بايقوڭىردى 2050 جىلعا دەيىن جالداۋ كەلىسىم-شارتىنا 1994 جىلى قول قويعانى بەلگىلى. ماسكەۋ بايقوڭىردى جالداۋ اقىسى رەتىندە بىزگە جىلىنا 115 ميلليون دوللار تولەيدى. دەسە دە جالداۋ بار دا، جەرىن جالعا الىپ وتىرعان ەلدىڭ زاڭى مەن حالقىنىڭ تالاپتارىن نازارعا الۋ بار. بايقوڭىر جالداۋشىلارى كەيدە وزدەرىن قازاقستانداعى كىشكەنتاي رەسەي سياقتى ۇستايتىنى جاسىرىن ەمەس. ونىڭ ۇستىنە زاڭدار مەن جالاقى، تولەمدەر اراسىنداعى ايىرماشىلىقتار وسى ايماق حالقىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە، الەۋمەتتىك جاعدايىنا كادۋىلگىدەي اسەرى بار.
باسقا رەسەيلىك مەكەمەلەر ءتارىزدى بايقوڭىردىڭ دارىگەرلەرى دە رەسەي زاڭىمەن ءومىر ءسۇرىپ، رەسەي تاريفتەرىمەن تولەمدەر تولەيتىن. «وسى كەزگە دەيىن قولدانىستاعى زاڭعا سايكەس بايقوڭىر ايلاعىندا تۇراتىن قازاقستان ازاماتتارى مەديسينالىق كومەكتى تەك رەسەيلىك مەديسينالىق ۇيىمداردان رەسەي فەدەراسياسىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا الىپ كەلگەن بولاتىن. ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزعا كورسەتىلىپ جاتقان مەديسينالىق قىزمەت قازاقستاندا قاراستىرىلعان تەگىن مەديسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدەندىرىلگەن كولەمىنە سايكەس كەلمەيتىن. سوندىقتان دا بايقوڭىر قالاسىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قىزىلوردا وبلىستىق مەديسينا ورتالىعىنىڭ فيليالى بولىپ تابىلاتىن ەمحانا سالىندى. ول 2016 جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ جۇمىس جاساپ كەلەدى. الايدا بۇل ەمحانا بۇگىنگى كۇنگە دەيىن تولىققاندى مەديسينالىق جاردەم كورسەتە الماي كەلەدى، ويتكەنى، بۇل ەمحانادا تەك جوسپارلى تۇردە عانا مەديسينالىق كومەك كورسەتە الادى». سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ اراسىنداعى رەسەيدىڭ «بايقوڭىر» كەشەنىن جالعا الۋ جاعدايىندا بايقوڭىر عارىش ايلاعىنىڭ پەرسونالىنا، بايقوڭىر قالاسىنىڭ، تورەتام جانە اقاي كەنتتەرىنىڭ تۇرعىندارىنا مەديسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءتارتىبى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاسيالاۋ بارىسىندا ءسوز العان سەناتور مۇرات باقتيار ۇلى وسىلاي دەدى.

بۇگىنگى تالقىعا ءتۇسىپ وتىرعان حاتتاما راتيفيكاسيالانعان جاعدايدا بايقوڭىر ايلاعىندا جۇمىس جاسايتىن ازاماتتارىمىز بەن ولاردىڭ وتباسىنا كورسەتىلەتىن كومەكتىڭ اۋقىمى دا، ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگى دە ارتادى، - دەگەن سەناتور ۇكىمەتتىڭ جانە ءتيىستى مينيسترلىكتىڭ نازارىن وزەكتى، تەز ارادا شەشىمىن تابۋعا ءتيىس مىناداي ماسەلەگە اۋداردى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 16.09.2015 ج. №725 بۇيرىعى بويىنشا العاشقى مەديسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتىلەتىن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سۋبەكتىلەرىنە ادام باسىنا بەكىتىلگەن تاريف ايىنا 683 تەڭگەنى قۇرايدى. جۇيەلى جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆ (كپن) بويىنشا امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق كومەك كەپىلدىك بەرىلگەن تەگىن مەديسينالىق كومەك كولەمى اياسىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بەرىلەدى جانە ونىڭ ىشىندە بارلىق كوممۋنالدىق شىعىندار بار. الايدا، بايقوڭىر قالاسىندا كورسەتىلەتىن كوممۋنالدىق قىزمەت رەسەي فەدەراسياسىنىڭ بەكىتكەن تاريفتەرىمەن تولەنەدى. كوممۋنالدىق قىزمەت قۇنى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تاريفتەرىمەن سالىستىرعاندا بىرنەشە ەسە قىمبات. مىسالى: سۋىق سۋدىڭ 1 تەكشە مەترى قىزىلوردا وبلىسىندا 95 تەڭگە بولسا، بايقوڭىردا 479 تەڭگە – 5 ەسە قىمبات، جىلۋ وبلىستا 1 گكال 14،0 مىڭ تەڭگە، بايقوڭىردا 56،6 مىڭ تەڭگە – 4 ەسە، ەلەكتر ەنەرگياسى 1 كۆت-ى 25،3 تەڭگە بولسا، بايقوڭىردا 44 تەڭگە – 1،7 ەسە قىمبات، كاناليزاسيا 1 تەكشە مەترى 159،6 تەڭگە بولسا، بايقوڭىردا 574 تەڭگە – 3 ەسە قىمبات. ناتيجەسىندە 2017 جىلى بايقوڭىر قالاسىنداعى ەمحانا 68 ميلليون تەڭگە شىعىنعا باتسا، وسى جىلدىڭ قاڭتار-اقپان ايلارىندا 30 ميلليون شىعىنمەن اياقتادى، دەدى سەناتور مۇرات باقتيار ۇلى.
سونداي-اق، سەنات دەپۋتاتى دەنساۋلىق مينيسترىنە بايقوڭىر قالاسىنىڭ ەرەكشە ستاتۋسىن ەسكەرە وتىرىپ، ادام باسىنا شاققانداعى نورماتيۆكە ءتيىس كوەففيسەنت قوسۋدىڭ جولدارىن جانە وسى ەمحانادا جۇمىس جاسايتىن قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىنا ەكولوگيالىق اپات ايماعىنا بەرىلەتىن قوسىمشا اقشا ءبولۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋدى دا اماناتتادى.
ادىلبەك قابا