قازاقشا وقۋدى قالاعان نيكيتا مەن ليزا قازاق ۇلتىنا قىزمەت ەتكىسى كەلەدى

/uploads/thumbnail/20180917125516966_small.jpg

بۇل ەگىزدەردىڭ ەسىمى – نيكيتا جانە ەليزاۆەتا. اقسۋ قالاسىنىڭ 8 جاستاعى تۇرعىندارى قازاق مەكتەبىندە وقيدى. ءبىر ەرەكشىلىگى – تۇرىمتايداي بالالار قازاق سىنىبىندا وقۋدى وزدەرى قالاعان. ەگىزدەردىڭ قازاقشا وقيمىز دەگەن نيەتتەرىنىڭ تازا بولعانى سونشا، قازاق ءتىلىن تۇسىنبەيتىن اتا-اناسى دا قارسىلىق كورسەتە الماپتى. بالالار جايلى ەستي سالا بىردەن اقسۋ قالاسىنداعى مەكتەپكە حابارلاسىپ، وزدەرىمەن تىلدەستىك. قازاق تىلىنە دەگەن ماحابباتتارى بيىك بالاپاندارعا دەگەن ريزاشىلىعىمىزدان بولەك، بيلىكتە وتىرعان كەي شەندىلەرىمىزگە ساباق بولسىن دەگەن نيەتتى ارقالادىق تا ەگىزدەر جايلى جازۋعا اسىقتىق.

نيكيتا جانە ليزا پەترۋشيندەر اقسۋ قالاسى №2 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ 2-سىنىبىندا وقيدى. بۇعان دەيىن «بالاپان» قازاق بالاباقشاسىنا بارعان. تەك ورىسشا تىلدەسەتىن وتباسىنان قازاقشا سويلەيتىن بالالاردىڭ شىعۋى ەرەكشە جاعداي ەمەس پە؟ ونىڭ ۇستىنە قازاعىنان ورىسى باسىم پاۆلودار وبلىسىندا تۇراتىنى تاعى بار. ال ەكى-اق قازاق مەكتەبى بار اقسۋ قالاسىنىڭ تۇرعىندارى نيكيتا مەن ليزا قازاقشا سايراپ تۇر.

پەترۋشيندەر وتباسىندا ليزا مەن نيكيتادان وزگە ەكى بالا بار، الايدا ەكەۋى دە مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرمەگەن. انالارى ولگا بوريس قىزى كاسىپكەر، ال اكەلەرى ەۆگەنيي ۆلاديمير ۇلى فەرروقورىتپا زاۋىتىندا پەش جوندەۋشىلەر بريگاداسىنىڭ بريگاديرى.

ولگا پەترۋشينا Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ تىلشىسىنە بالالاردىڭ قالاي قازاقشا سويلەپ كەتكەنى جايلى ايتىپ بەردى.

-ەكەۋى ءوزارا قازاقشا سويلەسەدى. ءتىپتى، قاشاننان باستاپ سويلەپ كەتكەندەرىن دە بايقاماي قالىپپىز. بالكىم، اۋلاداعى دوستارى قازاق ءتىلدى بولعاندىقتان شىعار. ايتەۋىر قازاق تىلىندە سويلەسىپ وتىرعاندارىن بايقاپ اكەسى ەكەۋمىز ەگىزدەرىمىزدى قازاق بالاباقشاسىنا بەرەمىز دەپ شەشتىك. ونى بىتىرگەن سوڭ بالالار قازاق مەكتەبىندە وقىعىلارى كەلەتىنىن ايتتى. قۇدايعا شۇكىر، ساباقتارىن جاقسى وقيدى، - دەيدى اناسى.

بالالارىنىڭ قازاق مەكتەبىندە وقيتىنىنا ريزا اناسى كىشىگىرىم قيىندىقتارىمەن دە ءبولىستى. ايتۋىنشا، بالالارعا ءۇي تاپسىرماسىنا كومەكتەسۋدە قينالادى ەكەن. وندايدا سىنىپ جەتەكشىلەرى گۋزال نۇرجان قىزىنىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى.

ء-بىز وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقشا مۇلدە سويلەمەگەن ەدىك. بالالارىمىز قازاقشا وقيمىز دەگەندە ابدىراپ قالعانىمىز راس. سەبەبى وزىمىزگە اۋىر بولاتىنداي كورىندى. ءۇي تاپسىرمالارى بار دەگەندەي. ءبىراق ءبارىنىڭ جولىن تابۋعا بولادى. ماعان ءۇي تاپسىرمالارىن ورىنداۋدا ۇستازدارى گۋزال نۇرجان قىزى كومەكتەسەدى، - دەدى ولگا بوريس قىزى.

ەگىزدەرى جايلى سىر شەرتىپ وتىرعان اناسىنىڭ ماقتاۋدان اۋزى بوسار ەمەس. ءبىراق ءبىز ەستىگىمىز كەلگەن ءبىر اۋىز ءسوزدى ايتپادى. ءسويتىپ ءوزىمىز سۇراقتى توتەسىنەن قويا سالدىق.

-ايتىڭىزشى، بالالارىڭىز ءۇشىن قازاقشا ۇيرەنەر مە ەدىڭىزدەر؟

ولگا بوريس قىزى ءسال ويلانىپ:

-ەندى بىلمەيمىن. ۋاقىت وتە كەلە ۇيرەنىپ كەتەرمىز، - دەپ جاۋاپ قاتتى.

«بالالارىڭىزدان ۇلگى الىڭىز» دەپ ىشىمىزدەن تىلەدىك تە، «قازاق ۇلتى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتەتىن ەلىمىزدىڭ ماقتانىشتارى بولسىن!» دەپ داۋىستاپ تىلەك ايتتىق. دەي تۇرعانمەن وزدەرى تۇسىنبەسە دە، بالالارىن قازاق تىلىندە وقىتقان اتا-انانىڭ باتىلدىعىنا ءتانتى بولدىق. اتا-اناسىنىڭ قازاق تىلدە سويلەپ كەتۋىنە ايتەۋىر ءبىر كۇنى بالالارىنىڭ سەپتىگى تيەر دەگەن ۇمىتتەمىز.

بالالاردىڭ ۇستازى گۋزال نۇرجانوۆانىڭ ايتۋىنشا، نيكيتا مەن ليزا سىنىپتاعى ۇلگىلى، ءتارتىپتى وقۋشىلاردىڭ ءبىرى. ساباقتارىن 4 پەن 5-كە وقيدى. ەكەۋى دە ماتەماتيكانى جاقسى كورەدى، قازاق تىلىنەن دە ۇزدىك. گۋزال اپاي نيكيتا مەن ليزا وقيتىن سىنىپتى بيىل عانا العان ەكەن، سول سەبەپتى تولىق تانىپ ۇلگەرە الماپتى. الايدا سىنىپ جەتەكشى بولىپ كەلگەن ۋاقىتتا كوزدەرى جاۋدىرەپ وتىرعان ورىس ۇلتىنىڭ بالالارىن كورگەندە تاڭىرقاپ قالعانىن جاسىرمادى.

"سىنىپقا كىرىپ كەلگەندە ەكەۋى ءبىرىنشى پارتادا وتىردى. «قازاقشا سويلەي الا ما ەكەن، ساباق ءوتۋ قيىن بولمايدى ما» دەپ ويلادىم دا، تانىسىپ كورەيىن دەدىم. قازاقشالارى مەن ويلاعاننان الدەقايدا جاقسى بولىپ شىقتى. نە كەرەك، ەرىكسىز ريزا بولدىم. قۋاندىم"، - دەپ ەستەلىگىمەن ءبولىستى جاس مامان.

ليزا مەن نيكيتا سىنىپتاستارىمەن جاقسى ارالاسادى. ەكەۋى دە سپورتقا جاقىن. دزيۋدومەن اينالىسادى. سپورتتىڭ اتالمىش تۇرىنەن جەتىستىكتەرگە دە جەتىپ ۇلگەردى. ەكەۋى دە 2017 جىلى نوۆوسيبيرسكىدە وتكەن جارىستا 3-ورىن، بولگاريادا 2-ورىن الدى. اۋداندىق، قالالىق جارىستاردىڭ بىردە-بىرىندە دەس بەرمەي كەلەدى. جازدا ليزا اقسۋ اكىمىمەن سپورتتىق جارناماعا ءتۇستى. نەبارى 8 جاستاعى بالاقايلار پاۆلودار وبلىسىنىڭ ماقتانىشتارى.

نيكيتا مەن ليزا

ءساتى ءتۇسىپ ەكەۋىمەن دە تىلدەستىك.  «قازاقشا سويلەگەن بىزگە ۇنايدى، قازاق ءتىلىن جاقسى كورەمىز»، - دەيدى. «وزدەرىڭ ۇيرەندىڭدەر مە؟» دەگەنىمىزگە «ءيا» دەپ جاۋاپ قاتتى. «اتا-انالارىڭ مەن باۋىرلارىڭا دا ۇيرەتەسىڭدەر مە؟» دەگەن سۇراعىمىزعا «ارينە» دەپ ءتىل قاتتى. ەگىزدەر بولاشاقتا كىم بولعىلارى كەلەتىنىن ءالى بىلمەيدى، ءبىراق قازاق ۇلتىنا قىزمەت ەتەمىز دەيدى. «دزيۋدودان قازاقتىڭ اتىن شىعارعىمىز كەلەدى» دەدى نيكيتا.

پاۆلودار دەسە، ويىمىزعا بىردەن  قوعام بەلسەندىسى، ءتىل جاناشىرى رۋزا بەيسەنبايتەگى ساپ ەتەدى. ورىسقۇل بيلىكپەن قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسى ءۇشىن ايانباي كۇرەسىپ جۇرگەن رۋزانىڭ جولىن جالعاپ، ورنىن باساتىن نيكيتا مەن ليزالار بارىنا قۋانىشتىمىز. قاراپايىم سۇراققا قازاقشا تۇسىنىكتى جاۋاپ بەرە المايتىن شەندىلەر وسى بۇلدىرشىندەردەن ۇلگى السا دەيمىز.  

الەۋمەتتىك جەلىنىڭ ارقاسىندا بۇگىندە نيكيتا مەن ليزا پاۆلودار وبلىسىنىڭ عانا ەمەس، بۇكىل قازاقستاننىڭ ماقتانىشىنا اينالىپ ۇلگەردى.

قاتىستى ماقالالار