سوڭعى جىلدارى دارىگەرلەر ايەلدەردى تابيعي جولمەن بوساندىرۋدىڭ ورنىنا كەسار وپەراسياسى ارقىلى بوساندىرۋ جولىن تاڭدايتىن بولعان. ول دەگەنىمىز انا دۇرىس تۋا الماعان جاعدايدا بالانى انا جاتىرىن جارۋ ارقىلى الۋ. الايدا انانىڭ دەنساۋلىعىنا ءقاۋىپ تونبەسە دە، دارىگەرلەر وسى جولدى تاڭداۋعا بەيىم كەلەدى. ساراپشىلار مۇنىڭ سەبەبىن بىلەۋگە تىرىسىپ كوردى. ناتيجەسى «قوعامدىق عىلىمي كىتاپحانا» باسىلىمىندا جاريالاندى.

زەرتتەۋدى دۋبليندەگى ترينيتي كوللەدجىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى جۇرگىزدى. ساراپشىلار 34-كە جۋىق عىلىمي زەرتتەۋدى تالدادى. ول زەرتتەۋلەر 1992 جىلدان 2016 جىلعا دەيىن 20 ءتۇرلى مەملەكەتتە جۇرگىزىلگەن.

ناتيجەسىندە، دارىگەرلەردىڭ 67 پايىزى بالانى كەسىپ الۋ جولىمەن بوساندىراتىن كورىنەدى. سەبەبى بويلارىندا تابيعي جولمەن تۋۋ ءساتسىز وتە مە دەگەن ۇرەي باسىم بولادى. ساتسىزدىكتەردىڭ سالدارىنان سوتتان سوتا جۇگىرگەن اكۋشەرلەردىڭ قاراسى بۇگىندە كوپ.

تاعى ءبىر سەبەبى – ايەلدەردى تابيعي جولمەن بوساندىراتىن قىزمەتكەرلەر مەديسينا جەتىسپەيدى ءارى ىڭعايلىسى دا سول. ءبىر قىزىعى، بۇل ءادىستى تاڭدايتىن كوبىنە جاسى ۇلكەن دارىگەرلەر بولىپ شىقتى.

ال ساراپشىلاردىڭ پىكىرى كەرىسىنشە: دارىگەرلەر تاڭداعان مۇنداي جول ايەلدەردى كۇيزەلىسكە دۋشار ەتۋى مۇمكىن. زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، وندايدا قان كەتۋ، جۇقپالى اۋرۋلار جۇقتىرىپ الۋ نەمەسە ىشكى اعزاعا زاقىم كەلتىرۋ ءقاۋپى جوعارى بولادى. ال تابيعي جولمەن بوسانۋ – انا ءۇشىن دە، ءسابي ءۇشىن دە پايدالى بولماق. سول سەبەپتى ساراپشىلار تەك ەڭ قاجەتتى جاعدايدا عانا كەسەر ارقىلى بالانى دۇنيەگە اكەلۋگە كەڭەس بەرەدى.

كەسار وپەراسياسى. تاريح

دەرەكتەرگە سەنسەك، ءسابيدى كەسار تىلىگى ارقىلى بوساندىرۋ وتكەن عاسىرلاردا دا قولدانىلعان ءادىس ەكەن. ەجەلگى گرەكيا ميفتەرىندە قايتىس بولعان جۇكتى ايەلدەردىڭ قۇرساعىنداعى ءسابيدى انانىڭ ءىشىن كەسىپ، شىعارىپ العاننان كەيىن عانا كومۋگە رۇقسات بەرىلگەنى ايتىلادى. مۇنداي زاڭ وزگە دە مەملەكەتتەر دە قولدانىلدى. الايدا كەسار وپەراسياسى ارقىلى بالانى شىعارىپ الۋ تەك قايتىس بولعان ايەلدەرگە قولدانىلعان.

ءتىرى ايەلدەردىڭ ءىشىن جارىپ بالانى الۋ ءادىسىن العاش پايدالانعان فرانسۋز دارىگەرى امبرۋاز پارە ەكەن.  الايدا دارىگەردىڭ تاجىريبەسى ءساتسىز اياقتالىپتى. بىردە جۇكتى ايەلدەر ولسە، ەندى بىرىندە ءسابي شەتىنەپ جاتتى. دارىگەردىڭ مۇنداعى باستى قاتەلىگى – وپەراسيادان كەيىن جاتىردى جاماماۋ، ياعني ۇستىنەن قايتا تىكپەۋ. جاتىردى تىگۋ تەك 5 جىلدان كەيىن قولعا الىنعان. سول ۋاقىتتاردان باستاپ كوپ مەملەكەت اتالمىش ءادىستى زاڭداستىرا باستاپتى. سەبەبى وندايدا انانىڭ دا، بالانىڭ دا امان قالۋ مۇمكىندىگى زور بولدى.

گۇلىم جاقان