Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى وقىرماندار نازارىنا قوڭىر ءۇندى مۇقاعالي اقىننىڭ ءوز داۋىسىمەن وقىعان ءبىرقاتار ولەڭدەرىن ۇسىنادى.

بۇلقىنىپ جاتىر

بۇلقىنىپ جاتىر.
كەلمەيدى-اۋ قۇرعىر شاماسى،
بۇلقىنىپ جاتىر.
تاۋسىلدى-اۋ ايلا-شاراسى.
ساۋلەمنىڭ مەنىڭ اياق پەن قولىن ماتاماي،
بوستاندىق بەرشى، بوستاندىق بەرشى، ماماسى.
تۇمشالاپ قويدىڭ نەسىنە سونشا قاۋسىرىپ،
شاندۋدان بولەك قالعان با شاراڭ تاۋسىلىپ.
اياق پەن قولىن ماتاماي بوس قوي، ماماسى،
كىشكەنتاي ادام كورسەتىپ جاتىر قارسىلىق.
قاراشى مىناۋ قابارجىپ جاتقان پىشىنگە،
ءىزا مەن اشۋ قاينايدى كەلىپ ىشىندە.
جەتپەي مە سول دا، قويدىڭ عوي مەنى ارقانداپ
ماماسى، بوسات، قىزىما قۇرساۋ تۇسىرمە!
كوكەمدى بوسات، اياق پەن قولىن ماتاما،
كوتەرىپ جۇرەم، كوتەرىپ وتەم جوتاما.
باسىمدى تىگەم.
بارماقتاي مەنىڭ ءسابيىم
بۇلدىرە قويماس...
بوستاندىق بەرشى بوتاما؟
ماماسى، بوسات، ەركىمەن ءوسسىن تال شىبىق!
اۋا مەن كۇنگە، اي مەنەن نۇرعا مالشىنىپ.
بۇلقىنىپ جاتىر، ۇمتىلىپ جاتىر، قاراشى
كىشكەنتاي جۇرەك كورسەتىپ جاتىر قارسىلىق.

 ***

قارلىعاشىم، كەلدىڭ بە، قارشىعادان ساۋمىسىڭ؟

قارلىعاشىم، كەلدىڭ بە، قارشىعادان ساۋمىسىڭ؟
امان-ەسەن جەتتىڭ بە، ايىر قۇيرىق ناۋ-قۇسىم؟
ورالدىڭ با، تاعى دا ءوزىڭ وسكەن ۇياعا،
ورالدىڭ با، سۇيىكتىم، ەكەۋىڭ دە بارمىسىڭ؟
قارلىعاشىم، بۇ قالاي، قايدا كەتكەن سەرىگىڭ؟
زيانى جوق زيالىم، وكپەلەتتى سەنى كىم؟
...تۇسىنىكتى، سۇيىكتىم، تۇسىنىكتى ايتپا ەندى،
تۇمار قۇسىم كەتكەن-اۋ تىرناعىندا پەرىنىڭ.
(و جىلى ءبىز اۋىلدا وڭاشا ۇيدە ءتۇرعانبىز)
جاز دا ءوتىپ بارادى، قارلىعاشىم ءجۇر جالعىز،
كوزدى اشىپ-جۇمعانشا كوسەۋىن اپ قولىنا
جەتىپ كەلدى ءبىر كۇنى جەل ۇرلەگەن سىردان كۇز.
عانيبەت قوي، شىركىن-اي، شۋىلداساڭ ۇلارداي،
قيىن ەكەن جالعىزدىق قيادا وسكەن شىنارداي،
جالعىز قايتتى سول جىلى، جالعىز قايتتى جىل قۇسى،
جۇمىرتقا دا تابا الماي، بالاپان دا شىعارماي.
قاراۋىتىپ كوز الدىم، قاراپ تۇرمىن دوسىما،
- قارلىعاشىم، قايتا ورال مەكەنىڭە، شوشىما.
اجەم مەنىڭ كۇيبەڭدەپ، كۇبىردەپ ءجۇر اۋلادا،
- و، ءباتشاعار ءومىر-اي، ءومىر دەيتىن وسى دا!..

***

قازدار قايتىپ بارادى مەكەنىنە

قازدار قايتىپ بارادى مەكەنىنە،
(قاناتى بار ماقۇلىق كەتەدى دە).
قاز-قاز باسىپ، قالتىراپ قاريا تۇر
دارمەنى جوق تاياعىن كوتەرۋگە.
قاراشانىڭ قالىقتاپ جەلىمەنەن،
قازدار كەتتى قوشتاسىپ كولىمەنەن،
قايتقان قۇستىڭ قاريا قاناتىنا
قارايدى كوزىن ءسۇرتىپ جەڭىمەنەن.
قازدار قايتىپ بارادى تىزبەكتەلىپ،
ىزدەپ كەتتى كوكتەمدى، ىزدەپ كەلىپ.
قاراشادا قالتىراپ قاريا تۇر
تاعى دا ءبىر سۇپ-سۇرعىلت كۇزدى وتكەرىپ.
قازدار كەتتى، قۇلاقتا ءۇنى قالدى،
جازدى اكەتتى.
اكەتتى تۇنىق ءاندى،
قايتقان قۇستان قارا ءۇزىپ قالسا-داعى،
قالتىلداعان قاريا، تۇرىپ الدى.
قاراشانىڭ ۇلىسا جەلى گۋلەپ،
تۇسىنە بەر قاڭتاردىڭ جەلىگى دەپ.
...قيسايىپ بارا جاتقان قاريانى
سۇيەي بەردى بالاسى، كەلىنى كەپ...

 ***
پاي، پاي، ءومىر! 

وتەسىڭ-اۋ ءبىر كۇنى. 
تىياسىڭ-اۋ قۋانىشتى، كۇلكىنى. 
ءومىر دەگەن - ءبىر جارق ەتكەن نايزاعاي، 
ءومىر دەگەن - كوك اسپاننىڭ كۇركىرى. 
پاي، پاي، ءومىر، 
وتەسىڭ-اۋ ءبىر كۇنى! 
بولماعانداي، جۇرمەگەندەي سەندە ءبىز، 
كەتەمىز-اۋ، ءاي، كەتەمىز،.. پەندەمىز. 
ۇرپاقتارعا بەرەمىز دە كەزەكتى، 
ءبىز كەتەمىز. 
كەتۋ ءۇشىن كەلگەمىز. 
ءومىر دەگەن - بۇيىم ەمەس قولداعى، 
ءومىر دەيتىن - ۇلى بەكەت جولداعى. 
قانىڭ كەۋىپ قاتالاعان كەزىڭدە 
سۋسىنىڭدى قاندىرساڭ ءبىر بولعانى. 
مىنا كۇن دە، مىنا اسپان دا، دالا اناۋ، 
ءبارى بىزدەن، ءبارى بىزدەن قالادى-اۋ! 
ءومىر دەيتىن - تاعاتسىز ءبىر قوزعالىس، 
ءومىر دەيتىن - ولەمىن دەپ قاراماۋ.

***

ەسىڭە مەنى العايسىڭ

نۇر جاۋىپ تۇرعان كوكتەمدە،
گۇل تەرە بارساڭ بوكتەرگە،
قوڭىراۋلاتقان اسپاندى
نايزاعاي شانشىپ وتكەندە،
ەسىڭە مەنى العايسىڭ؟

تۇنجىراپ تۇرعان ورمانعا،
تۇنجىراپ جالعىز بارعاندا.
مەن بار دەپ مىنا جالعاندا،
جوق دەگەن سوزگە الدانبا.
ەسىڭە مەنى العايسىڭ!

جاپىراق جانىپ جاتقاندا،
كۇز كەلگەن كۇرەڭ شاقتاردا،
اعاشتار مۇڭعا باتقاندا
ەسىڭە مەنى العايسىڭ!

اق قىراۋ تۇرعان اقپاندا،
اعاشتار سىرعا تاققاندا،
بوزارىپ تۇرىپ اق تاڭدا،
ەسىڭە مەنى العايسىڭ،
ەسىڭە مەنى العايسىڭ!

***

ويحوي، قازاق دالاسى!

ويحوي، قازاق دالاسى!

He كورمەدىڭ؟!
قانشا قۋراپ، قانشاما كوگەرمەدىڭ؟!
قورقىتتىڭ قوبىزىمەن بوزداتتىڭ عوي،
اساننىڭ شەرگە ورانعان ولەڭدەرىن.
ويحوي، قازاق دالاسى!
He كورمەدىڭ؟!
قورقىت، اسان ءتىرىلىپ، قايتا كەلسە،
سەنىڭ مىنا كەيپىڭە سەنەر مە ەدى؟..
مىنا باقتى كورگەندەر توبەڭدەگى
قۋانعاننان كوز جاسىن توگەر مە ەدى؟
قۋانىشتان كەۋدەسى قارس ايرىلىپ،
كىم بىلەدى، قايتادان ولەر مە ەدى؟!
ويحوي، قازاق دالاسى،نە كورمەدىڭ؟!
وتكەنىنە ءۇڭىلىپ وتىرا المان،
(ءبىزدىڭ قازاق ولمەگەن، وتى جانعان...)
ۇزىك-ۇزىك ەستيمىن ساراڭ حابار،
تىرىدەيىن كومىلگەن وتىراردان.
ايتا جاتار باسقالار وتكەنىمدى،
قان مەن جاستى ءقايتىپ مەن توككەنىمدى،
جاڭا ءداۋىر الدىندا،ءجون كورەمىن،
ازاماتتىق بورىشتى وتكەرۋدى.

جيناقتاپ، ۇسىنعان: ماقپال سەمباي