11 ناۋرىز كۇنى استانادا پارلامەنت دەپۋتاتتارى، ساياساتتانۋشىلار، اكادەميالىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى، جۋرناليستەر مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «كونستيتۋسيالىق رەفورما جانە قوعامدىق ديالوگ: كەلەشەككە باعدار» اتتى ساراپشىلار الاڭى ءوتتى. ءىس-شارا بارىسىندا قاتىسۋشىلار جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن جانە ورنىقتى مەملەكەتتىڭ ينستيتۋسيونالدىق ارحيتەكتۋراسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان وزگەرىستەردى تالقىلادى.
تالقىلاۋ اياسىندا بىلىمگە نەگىزدەلگەن قوعامدى دامىتۋ، ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ، يننوۆاسيالاردى قولداۋ جانە ازاماتتاردىڭ سيفرلىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە نازاردا بولدى.
Bilim Group كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى جەتەكشىسى، حالىقارالىق «قازاق ءتىلى»قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى راۋان كەنجەحان ۇلى كونستيتۋسيا قوعامنىڭ قۇندىلىقتارىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق قۇجات ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى الەمدە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ باستى كوزى تابيعي رەسۋرستار نەمەسە كاپيتال ەمەس، ءبىلىم مەن ادام كاپيتالى بولىپ وتىر.
«كونستيتۋسيا– تەك قۇقىقتىق نورمالاردىڭ جيىنتىعى ەمەس. ول قوعام قابىلداعان قۇندىلىقتاردىڭ كورىنىسى جانە ۇلتتىڭ بولاشاق دامۋ باعىتىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق قۇجات. بۇگىندە مەملەكەتتەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ءبىلىم مەن زياتكەرلىك الەۋەتكە تىكەلەي بايلانىستى»، – دەدى ساراپشى.
ول قازىرگى كەزەڭدە عىلىم مەن تەحنولوگيانىڭ قارقىندى دامۋى ەكونوميكانىڭ جاڭا مودەلىن قالىپتاستىرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. الەم ەلدەرى اراسىنداعى باسەكە تەك تاۋار نارىعىندا عانا ەمەس، ءبىلىم، عىلىم جانە تەحنولوگيا سالاسىندا دا كۇشەيىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتەر، عىلىمي زەرتحانالار مەن تەحنولوگيالىق كومپانيالار ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرىنە اينالۋدا.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، فينليانديا، وڭتۇستىك كورەيا جانە سينگاپۋر سياقتى ەلدەردىڭ تاجىريبەسى ءبىلىم مەن تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن دامۋ ستراتەگياسىنىڭ ءتيىمدى ەكەنىن كورسەتەدى.
سونىمەن قاتار الەمدە سيفرلىق ترانسفورماسيا قارقىن الىپ كەلەدى. جاساندى ينتەللەكت، ۇلكەن دەرەكتەر جانە سيفرلىق پلاتفورمالار ەكونوميكا مەن قوعام قۇرىلىمىن وزگەرتىپ جاتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە ازاماتتاردىڭ سيفرلىق قۇقىقتارىن قورعاۋ، دەربەس دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى جانە سيفرلىق تەڭسىزدىك ماسەلەلەرىن وزەكتى ەتەدى.
راۋان كەنجەحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا، جاھاندىق وزگەرىستەر اياسىندا قازاقستان ءۇشىن دە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلىپ وتىر.
«قازاقستاننىڭ باستى ارتىقشىلىعى – تابيعي رەسۋرستار مەن ادام كاپيتالىنىڭ ۇيلەسىمى. ەندىگى مىندەت – تابيعي بايلىقتى تەحنولوگيالىق جانە زياتكەرلىك كاپيتالعا اينالدىرۋ»، –دەدى ول.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، بۇل باعىتتا كونستيتۋسيانىڭ ءرولى ەرەكشە. جاڭا كونستيتۋسيالىق وزگەرىستەر ادام كاپيتالىن دامىتۋعا، ءبىلىم مەن عىلىمدى قولداۋعا، يننوۆاسيالاردى ىنتالاندىرۋعا جانە ازاماتتاردىڭ سيفرلىق قۇقىقتارىن قورعاۋعا باسىمدىق بەرەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا الەمدە «ءبىلىم ۇلتتارىنىڭ» ءداۋىرى باستالىپ كەلەدى. قازاقستاننىڭ دا وسىنداي مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسىلۋىنا تولىق مۇمكىندىك بار.
«جاڭا كونستيتۋسيا تابيعي بايلىقتى زياتكەرلىك كاپيتالعا اينالدىرۋعا جانە قوعامدى بىلىمگە نەگىزدەلگەن دامۋ جولىنا باعىتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، – دەپ تۇيىندەدى ساراپشى.
